Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/1823 K.2025/1200

Bölge Adliye Mahkemesinin asıl kararı taraf vekillerince, ihtiyati hacze ilişkin ek kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, ihtiyati hacze ilişkin ek kararın geçici hukuki korumalar kapsamında yer aldığı, geçici hukuki korumalar hakkında verilen kararın temyiz edilemeyeceği anlaşılmakla davalı vekilinin ihtiyati hacze ilişkin ek kararına yönelik temyiz isteminin reddine karar verilmiş, asıl karara ilişkin temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında inşaat yapımına ilişkin adi ortaklık sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin ortaklık sözleşmesine ilişkin olarak davalıya banka havalesi yoluyla farklı tarihlerde ve miktarlarda toplam 420.340,00 TL gönderdiğini, inşaatların bitmesi ve dükkan haricinde tüm taşınmazların satılması üzerine davalıya ödediği sermaye ile birlikte kâr payını talep ettiğinde davalı tarafından oyalandığını, bunun üzerine banka yoluyla gönderdiği paranın iadesi için davalı aleyhine icra takibi başlattığını, icra takibine davalının itiraz ettiğini, itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; tarafların ortak olmadığını, banka yoluyla gönderilen tutarların havale olduğunu borç ya da ödünç olarak gönderilmediğini, icra inkar tazminatının reddi gerektiğini, zamanaşımından ya da esastan davanın reddi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava açıldıktan sonra icra takibine konu asıl borcun tamamının ödendiği gerekçesiyle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, dava itirazın iptali davası olduğundan dava tarihinden sonra yapılan ödemelerin icra müdürlüğünce infaz sırasında dikkate alınacağının, ayrıca dosyanın sehven kapatıldığına ilişkin icra müdürlüğünce karar verildiğini, icra inkar tazminatı şartları oluştuğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili; davalının haksız olduğuna karar verilmiş ise de gerekçesinin yazılmadığını, davanın konusuz kalmasının, davalının haksız olduğu anlamına gelmeyeceğini, hacizli mal varlığı üzerindeki ihtiyati haciz baskısından kurtulabilmek adına davanın konusuz bırakıldığını, maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini savunarak; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki adi ortaklık sözleşmesine ilişkin olarak davacının davalıya banka havalesi yoluyla farklı tarihlerde ve miktarlarda gönderdiği toplam 420.340,00 TL'nin iadesi için başlattığı icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

1)Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye, özellikle davaya konu icra takibine konu borcun tamamının ödendiğinin icra müdürlüğünün cevabi yazısı ile anlaşılmasına, davacının davayı açmakta haklı olmasına göre, taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde değildir.

2)Davalı aleyhine yargılama gideri olarak harca hükmedilmesine yönelik re’sen yapılan temyiz incelemesinde;

Harç kamu düzeni ile ilgili olup, temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın re’sen gözetilmesi gereken hususlardandır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “Esastan Sonuçlanmayan Davada Yargılama Gideri” başlıklı 331/1 maddesinde; davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkimin, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmedeceği düzenlenmiştir. Bu durumda, Mahkemenin yargılamaya devam ederek, dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğunu tespit etmesi ve tutumuyla dava açılmasına sebep olan tarafı yargılama gideri ile mahkum etmesi gerekmektedir.

Öte yandan, 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (I) sayılı tarifenin yargı harçları başlığını taşıyan bölümünün karar ve ilam harcı başlıklı III. kısmının 1. fıkrasında, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden tarifede gösterilen oranda nispi karar ve ilam harcı; 2-a fıkrasında ise, 1. fıkra dışında kalan davalarla, taraf teşkiline imkan bulunmayan davalarda verilen esas hakkındaki kararlar ve davanın reddi kararlarında maktu karar ve ilam harcı alınacağı hükme bağlanmıştır.

Bu durumda; konusu belli bir değerle ilgili bulunan davada esas hakkında karar verilmesi halinde nispi harç alınacağı, usule ilişkin nihai kararlarla, davanın konusuz kalması halinde verilecek kararlarda maktu harç alınacağı kuşkusuzdur.

Somut olayda; davalının dava açıldıktan sonra icra takibine konu asıl borcunun tamamını ödediği anlaşılmakla davacı dava tarihi itibariyle davasında haklıdır. Dava konusu alacak her ne kadar dava açılırken nisbi harca tabi ise de, dava konusu miktarın yargılamanın devamı sırasında davalının icra takibine konu borcu ödemesi nedeniyle dava konusuz kaldığından, davalı aleyhine maktu karar ve ilam harcına hükmedilmesi gerekmekte olup, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde nisbi karar ve ilam harcına hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2 maddesi hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının harca ilişkin (1) ve (3) numaralı bendi hükümden çıkarılarak yerine “1.

Harçlar Kanununa göre karar tarihi itibariyle alınması gereken 179,90 TL harcın peşin alınan 5.076,66 TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.896,76 TL harcın talep halinde davacıya iadesine”, “3.Yargılama sırasında davacı tarafça yapılan 179.90 TL harç gideri, 2.320,00 TL Araç Asliye Hukuk Mahkemesi'ne keşif için yazılan 2019/35 Talimat dosyasının talimat gideri, 2.000,00 TL Bilirkişi Selim Sami Terzi'ye ödenen 2. ve 3. Aşama bilirkişi ücreti, 1.500,00 TL Bilirkişi ...'ye ödenen 1. Aşama bilirkişi ücreti, 1.360,00X2=2.720,00 TL ATK Rapor ücreti,

1.394,00 TL Araç Asliye Hukuk Mahkemesi'ne keşif için yazılan 2023/25 Talimat dosyasının talimat gideri,5.150,00 TL diğer bilirkişilere ...., .... ödenen bilirkişi ücretleri, 314,00 TL keşif harcı, 267,00 TL Araç Asliye Hukuk Mahkemesi'ne keşif için yazılan 2022/11 Talimat dosyasının talimat gideri, 121,00 TL Ankara 45. Asliye Hukuk Mahkemesi 2022/208 Talimat gidiş dönüş ücreti .... 263,00 TL Ankara 45. Asliye Hukuk Mahkemesi 2023/146 Talimat gidiş dönüş ücreti ...

Ek Rapor), 49,05 TL dosya fotokopi ücreti, 75,20 TL Jandarma Kriminal (iki kez gidiş dönüş) posta ücreti ve diğer posta masrafı toplamı olan 17.264,05 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 17.443,95 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,” bentlerinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,