Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/2372 K.2025/3242

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 11.06.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; Gaziantep İli ... İlçesi ... Mahallesinde bulunan taşınmaz davalı tarafça satın alındığında iş bu satıştan dolayı müvekkilinin, taşınmazı satan ... İlçe Belediyesinin hesabına 680.614,42 TL para gönderdiğini, yani taşınmazın davalı tarafça satın alınmasından dolayı müvekkilinin, davalıya 680.614,42 TL borç para verdiğini, ancak davalının aradan 3,5 yıl geçmesine rağmen borç olarak verilen parayı ödemediğini, bu yönde davalı tarafa yapmış olduğu başvuruların da sonuçsuz kaldığını ileri sürerek, 680.614,42 TL alacağın 18.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; paranın, ... İlçesi ... Mahallesinde bulunan taşınmaz üzerine inşaat yapılması amacıyla Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesini uyarınca müvekkili tarafından, kendi nam ve hesabına ...

Belediyesine yatırılması için davacıya verilen para olduğunu, taşınmaz üzerine inşaat yapılması ve bu inşaat işinin davacı müteahhit tarafından üstlenilmesi konusunda tarafların anlaştığını, taraflarca üzerinde inşaat yapılmasına karar verilen taşınmaz üzerinde ... Belediyesinin de hissesi olması nedeniyle Belediyeye ait hissenin satışı için yapılan başvuru üzerine, ...

Belediyesinin 02.03.2016 tarihli kararı ile Belediyeye ait hissenin 680.614,42 TL bedel karşılığında davalı adına tescil edildiğini, müteahhidin inşaat işini süresinde teslim etmemesi üzerine sözleşme maddeleri uyarınca müteahhide gerekli yasal yollara başvurulacağının ihtaren bildirildiğini, davacı müteahhidin inşaatı süresinde tamamlamadığını, davacının müvekkilinden alacaklı olduğundan bahisle gerçeğe aykırı, soyut ve afaki iddialarla dava açtığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla. 18.03.2016 tarihli dekonttta belirtilen işlemin davacı ... hesabından ... Belediyesi hesabına yapıldığının bildirildiği, dekontta "4454 ada 3 parsel ..." açıklamasının bulunduğu, davacı, ...

Belediyesi hesabına davalı adına yaptığı havaleyi banka kanalınca göndermiş ancak gönderirken bunun ödünç olarak gönderildiğini açıkça belirtmediği, hal böyle olunca bunun ödünç olarak gönderildiğini davacının ispatlaması gerekmekte olup miktar itibarıyla bu ispatın yazılı delillerle yapılması gerektiği, davacının dosyaya herhangi bir yazılı delil veya delil başlangıcı sunmadığı, dava konusu alacağının ödünç olarak verildiğinin havale kısmında açıkça belirtilmediği, davacıya yemin delilinin hatırlatıldığı, davacının süresi içinde yemin deliline dayanıp dayanmayacağı hususunda açıklama yapmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş;

karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dekonttaki açıklamanın paranın borç verildiği anlamını ifade etmediği, başka ifade ile mevcut bir borcun ödenmesi anlamındaki yasal karineyi kaldıracak nitelikte bir açıklama olmadığı, verilen paranın gönderildiği yönündeki davalı savunmasının da yasal karine paralelinde olmakla ispat yükünü yer değiştirecek özellikte bulunmadığı,

ayrıca havale tarihinden itibaren 3 yıl 7 ay gibi bir süre geçmiş olmasına ve davalı tarafından gecikme tazminatı istenme yoluna başvurulacağı ihtarının yapılmasına rağmen hiç bir iddia ve savunmada bulunulmadan hakkında tazminat davası açıldıktan sonra havale nedeniyle alacak iddiasında bulunmuş olmanın hayatın olağan akışına ve ticari kurallara uygun bulunmadığı,

ayrıca yemin delili hatırlatılmış ve açıklamada bulunulması için 1 haftalık kesin süre verildiği halde buna ilişkin sunulan ve yemin deliline gerek olmadığı alacak iddiasının diğer delillerle ispatlandığı yönündeki 27.01.2022 tarihli dilekçe içeriğine göre Mahkemenin isabetli olarak süreye uyulmamış olduğunu kabul edilerek yemin deliline dayanmaktan vazgeçilmiş olmasına karar verdigi, yasal delillerle ispatlanamayan davanın reddine yönelik İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş;

karara karşı, davacı vekili temyiz yoluna başvurmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili.

Mahkemece yeterli, gerekli araştırma ve inceleme yapılmadan, özellikle hukuki nitelendirme noktasında hataya düşülerek verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, BAM kararında; davanın tarafları arasında görülen farklı sebebe dayalı olan Gaziantep 11. Asliye Hukuk Mahkemesi 2019/157 E. saylı dosyası ile bu dosya arasında illiyet bağı kurularak davalı yanın haklılığının belirtilmesinin hatalı olduğunu, dava konusu alacağın müvekkilinin hesabından davalının üzerine kayıt olan ve banka dekontunda belirtilen 4454 ada 3 parsel sayılı taşınmazın alımı için ...

Belediyesi hesabına aktarılan alacağa ilişkin olup davalı tarafın, bu hususu Mahkeme huzurunda kabul ettiğini, açıklamalı banka dekontunun ve diğer belgelerin delil başlangıcı olarak değerlendirilip tanıklarının dinlenilmesi gerektiğini, davalı tarafın parayı aldığını beyan etmesi karşısında ispat yükünün karşı tarafa geçtiğini, yazılı delil veya delil başlangıcının varlığı halinde diğer delillerinde toparlanıp,

tanıkların dinlenip en sonunda yemin teklifi durumunun üzerinde durulması gerekirken yazılı belge ve bilgilerin yazılı delil veya delil başlangıcı olarak değerlendirilmeden taraflarına yemin teklifinde bulunulmasının yasal olmadığını belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ödünç ilişkisinden kaynaklı alacağın davalıdan tahsili talebine ilişkindir.

Davacı, davalıya havale yoluyla gönderilen paranın borç olduğunu, geri ödenmediğini ileri sürerek, verilen paranın davalıdan tahsili amacıyla eldeki davayı açmış, davalı ise, gönderilen paranın borç olarak gönderilmediğini, borç ilişkisinin bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Bu hali ile davalı, karşı tarafın ileri sürdüğü maddi vakıanın varlığını (havale ile para gönderildiğini) kabul etmekle birlikte, onun hukuki niteliğinin (vasfının), ileri sürülenden başka olduğunu bildirmek suretiyle gerekçeli inkarda (vasıflı ikrar) bulunmuştur. Öğreti ve uygulamada kabul edildiği üzere vasıflı ikrar (gerekçeli inkar), bölünemeyen ikrarlardan olduğundan bu durumda ispat yükü davacıdadır. Davacı delil olarak banka havale dekontuna dayanmıştır.

Davaya konu dekontta "4454 ada 3 parsel ..." açıklaması bulunmakta olup, bu haliyle davacının borç olarak gönderdiğini ispatlayamadığı, somut uyuşmazlıkta.

6100 sayılı Kanun'un 200. maddesinde belirtilen parasal sınır dikkate alındığında iddianın kesin delille ispatı gerektiği, tanık dinlenmesine davalı tarafın açık muvafakati bulunmadığından olayda tanık dinlenmesinin mümkün olmadığı, ispat yükü üzerinde olan davacının davasını yasal delillerle ispat edemediği anlaşılmakla davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR