Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/2418 K.2025/1527

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin, düzenlenen ihaleler sonrası dava konusu müze ve ören yerlerinin satış alanları ve ticari faaliyetlerinin yönetiminin yürütülmesi, geliştirilmesi, ürün ve hizmet tedariki amacıyla davalı ile 29.05.2009 ve 09.01.2014 tarihli sözleşmeleri imzaladığını, bu sözleşmelere göre müvekkilinin kullanımında olan müze ve ören yerlerindeki ticari alanlarda yaptığı satışlardan elde ettiği gelirler üzerinden ciro payı ödemekle yükümlü olduğunu, ayrıca imzalanan ilk sözleşme kapsamında 24.883.929,00 TL ve ikinci sözleşme kapsamında 3.496.955,00 TL olmak üzere toplam 28.370.884,00 TL garanti edilen bir ciro bedeli belirlendiğini,

buna göre müvekkilin fiilen elde ettiği ciro, sözleşmelerde belirlenen cironun altında kalsa dahi garanti edilen ciro payını davalıya ödenmekle yükümlü bulunduğunu, buna dayanılarak davalı tarafça muhtelif tarihli yazışmalarda 1.923.124,27 TL garanti ciro bedelinin haksız olarak talep edildiğini, müvekkilinin de ihtirazi kayıt dermeyan ederek her iki sözleşmeye ilişkin 2016 yılı için fiilen gerçekleşen ciro ile garanti edilen ciro arasındaki fark olarak talep edilen 1.943.124,27 TL’yi 05.01.2017 tarihinde davalıya ödemek durumunda kaldığını,

ancak açılan uyarlama davasında alınan bilirkişi raporunda ödenen 1.882.374,53 TL'nin yersiz olarak talep edildiğinin tespit edildiğini, itiraza uğramayan raporun kesinleştiğini, garanti ciro payının sözleşmede yıllık bazda değil, sözleşme süresince toplam bazda belirlendiğini ve bu bedelin tamamının fazlasıyla davalıya ödendiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 1.882.374,53 TL'nin 05.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesinin talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; ilgili sözleşmelerde garanti ciro payının sözleşmelerin süresi boyunca ve her yıl sonu itibariyle o yıl için garanti edilen ciro payı oranında ödeneceği hususunun açıkça düzenlendiğini, buna göre her yıla ilişkin ödenmesi gereken garanti ciro tutarının (garanti edilen tutarı aşması durumunda aşan tutar dahil olmak üzere) o yıl sonuna kadar ve yalnızca o yıla ilişkin olarak DÖSİMM' e ödenmesi gerektiğini, ilgili sözleşmeler ve dayanak şartnamenin ilgili maddeleri gereğince, 2016 yılında gerçekleşen cironun, garanti cironun altında kalması nedeniyle garanti edilen DÖSİMM ciro payının, davacı şirketten tahsil edildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu sözleşmenin (9.2) maddesinde, “Şirket, kendisine tahsis ve teslim edilen ticari alanları işletmeye başlaması ile beraber ödemelerini yıllar itibariyle DÖSİMM’e Garanti Edilen DÖSİMM Ciro Payı üzerinden yapmakla mükelleftir.” ifadesinin yer aldığını, söz konusu ifadede geçen “yıllar itibariyle” ifadesinin “DÖİSMM’e garanti edilen DÖSİMM Ciro Payı” ifadesini tanımlayan bir sıfat olarak kabul edildiği,

bu durumda garanti edilen ciro payının sözlemelerin süresi boyunca ve her yıl sonu itibariyle o yıl için garanti edilen ciro payı oranında ödenmesi gerektiği, davacı tarafından da ödemelerin bu şekilde yapıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; sözleşmelerin süresi boyunca taahhüt edilen toplam garanti ciro payının idareye fazlasıyla ödendiğini, bu durumun kesinleşen mahkeme kararında alınan bilirkişi raporu ile de tespit edildiğini, garanti ciro payının sözleşmede yıllık bazda değil, sözleşme süresince toplam bazda belirlendiğini, cironun sözleşme süresince belirlendiğinden ve müvekkili tarafından ödenmiş olduğundan, 2015-2016 yılları için garanti cironun altında kalınmasının mümkün olmadığını, sözleşmenin (9.2.) maddesinde yer alan "yıl sonunda ödenir" ifadesinin garanti ciro hesaplama yöntemi değil, sadece kira ödemelerinin ne zaman yapılacağını gösterir bir ödeme planı olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, yersiz olarak ödendiği iddia edilen ciro fark payı bedelinin iadesi istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler ve ihale şartnamelerinde, DÖSİMM ciro payı ödemelerinin aylık olarak yapılacağının, davacının kendisine tahsis ve teslim edilen ticari alanları işletmeye başlaması ile beraber ödemelerini her yıl sonu itibariyle DÖSİMM’e garanti edilen DÖSİMM ciro payı üzerinden yapmakla mükellef olduğunun ve yıl sonu itibariyle elde edilen toplam ciroda garanti edilen cironun aşılması durumunda ilgili kalemler için teklif edilen oranlardaki payın, DÖSİMM ciro payı olarak ödeneceğinin kararlaştırıldığı,

bu haliyle garanti edilen ciro payının sözleşmelerin süresi boyunca ve her yıl sonu itibariyle o yıl için garanti edilen ciro payı oranında ödenmesi gerektiğinin kabulünde bir isabetsizlik bulunmamasına, davacı tarafından ödemelerin de bu şekilde yapılmasına, yine davacı tarafça açılan uyarlama davasındaki kararın işbu dava için kesin hüküm teşkil etmeyecek olmasına göre, davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR