Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/2597 K.2025/1742

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından duruşma talepli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, duruşma talebinin kararın niteliği itibariyle reddine, incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına ve temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; mülkiyeti dava dışı Hazine adına kayıtlı olan Konya İli, ....

İlçesi, ... (...) Mahallesi, 130 Ada 5 Parsel numaralı taşınmazın üzerindeki yapı ile birlikte Konya Valiliği Milli Emlak Müdürlüğünden 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca 06.12.2017 tarihinde müvekkili tarafından satın alındığını, taşınmazın tüm belediye hizmetlerinden yararlandığını, su aboneliği bulunduğunu, satın alma tarihinde yapının tamamen bitmiş olduğunu, ancak davalılarca hiçbir yasal dayanak bulunmadığı halde elektrik hattı çekilmediği gibi elektrik aboneliği de yapılmadığını, müvekkilinin zaruri bir ihtiyaç olan elektrik enerjisinden faydalanabilmesi için davalı ...

EDAŞ'ın bağlantı kurması, davalı ... EPSAŞ'ın da abonelik başlatması gerektiğini ileri sürerek; müvekkili ile davalılar arasındaki bağlantı ve abonelik sözleşmesi yapılmamasına ilişkin muarazanın men'ine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili; davacının 08.08.2020 tarihinde müvekkil şirket ... EDAŞ'a dilekçe ile başvurarak elektrik aboneliği talep ettiğini, başvuru evrakları arasında yapı ruhsatı bulunmaması nedeniyle gerekli evraklarla başvurulması halinde talebin değerlendirileceğinin belirtildiğini, müvekkili şirketlerden ...

EDAŞ'ın elektrik dağıtım işi yapmakta olup abonelik sözleşmesi tanzim etmeye yetkili olmadığını, perakende satışı ve son kullanıcı ile abonelik sözleşmesi yapma yetkisinin son kaynak tedarikçisi ... EPSAŞ'a ait olduğunu, dava konusu yapının dağıtım sistemine bağlantısı bulunmadığından öncelikle elektrik dağıtımından sorumlu şirket ... EDAŞ ile bağlantı anlaşması yapıldıktan sonra ...

EPSAŞ'a abonelik için başvuruda bulunulduğunda abonelik sözleşmesinin imzalanacağını, bu itibarla hukuki çekişme yalnızca bağlantı sözleşmesi yapılmaması hususunda olup, davacı ile müvekkili ...

EPSAŞ arasında hukuki bir çekişme bulunmadığından hukuki yarar şartı yokluğundan davanın reddini, Enerji Piyasası Düzeleme Kurumunun Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinin 10/2 maddesi uyarınca davacının başvuru sırasında yapı ruhsatı veya ilgili kurumlardan verilmiş bir izin sunmaması nedeniyle başvurusunun kabul edilmediğini, hukuka aykırı bir durumun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davaya konu binanın 2005 yılında yani elektrik dağıtım sisteminin özelleştirilmesinden önce yapıldığı, binadaki elektrik tesisatı eski olup davalıların özelleştirmeden önceki binaya yönelik bağlantı anlaşmasını kabul etmemesi veya varolan bir anlaşmayı ortadan kaldırmasının mümkün olmadığı,

dolayısıyla özelleştirme kapsamında var olan tüm haklar geçerliliğini koruyacağından ve devam edeceğinden davalıların bağlantı anlaşması yapmaktan ve abonelik tesis etmekten kaçınamayacağı, davaya konu binada daha önce bağlantı anlaşmasının varlığı, elektrik dağıtım sisteminden ayrılmaması ve bu nedenle de dağıtım sisteminin kullanımı sona erdirilmediği için ... EPSAŞ'ın elektrik aboneliğini yapmak zorunda olduğu, bu itibarla davalı ... EPSAŞ'ın kusurlu olduğu, davalı ...

EDAŞ'ın ise devam eden bağlantı anlaşması olmasına rağmen yeniden bağlantı anlaşması için

yeni belgeler talep etmesi ve neticede bağlantı anlaşmasını yapmaması yönünden kusurlu bulunduğu, alınan bilirkişi raporuyla taşınmazda bulunan binaya ilişkin daha önce elektrik bağlantı anlaşmasının yapıldığı ve bunun sona erdirilmediği, abonelik sözleşmesi yapılmasında da fiili veya yasal hiçbir sakıncanın bulunmadığının belirlendiği, bu çerçevede davalıların davacıya elektrik bağlantı anlaşması ve abonelik tesisi yapmasının zorunlu olduğu gerekçesiyle; davanın kabulüne, dava konusu taşınmaza davalı ... EDAŞ tarafından bağlantı anlaşması yapılması ile ... EPSAŞ tarafından abonelik sözleşmesi kurulmasına, taraflar arasındaki muarazanın giderilmesine karar verilmiş; karara karşı, davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Mahkemece delillerin takdirinde ve kanunun olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, davalılar vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili; davalı ... EPSAŞ yönünden davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, bağlantı anlaşmasını davalı ... EDAŞ'ın yapmaya yetkili olduğunu, davacının bağlantı anlaşması için 08.08.2020 tarihinde yaptığı başvuruya yürürlükte olan mevzuat hükümlerine uygun olarak cevap verildiğini, Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önceki bir tarihte taşınmazın kullanılmış olmasının, orada usulüne uygun bir bağlantı anlaşması veya abonelik sözleşmesi yapıldığı anlamına gelmediğini, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki değerlendirmelerin kabul edilemeyeceğini, davacının taşınmazına ihtiyati tedbir yolu ile bağlantı kurulması ve abonelik tesis edilmesinin de hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, elektrik aboneliği tesisine dair muarazanın men'i istemine ilişkindir. 1. 3194 sayılı İmar Kanunu'nun (3194 sayılı Kanun) “Yapı Kullanma İzni” başlıklı 30. maddesi; “Yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye ve valilikten izin alınması mecburidir. Mal sahibinin müracaatı üzerine, yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğu ve kullanılmasında fen bakımından mahzur görülmediğinin tespiti gerekir.” hükmünü içermektedir.

2. Yine aynı Kanun'un “Kullanma İzni Alınmamış Yapılar” başlıklı 31. maddesinde de; “İnşaatın bitme günü, kullanma izninin verildiği tarihtir. Kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılarda izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden ve tesislerinden faydalandırılmazlar. Ancak, kullanma izni alan bağımsız bölümler bu hizmetlerden istifade ettirilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Açıklanan Kanun hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; yapı kullanma (iskân) izni verilmeyen veya alınmayan yapıların, izin alınıncaya kadar elektrik ve belediye (ferdi abonelik) hizmetlerinden faydalanamayacakları açıktır.

3. Hâl böyle iken, yasa koyucu ülkemizde, yapı (inşaat) ruhsatı alınmadan inşa edilmiş ya da yapı (inşaat) ruhsatı alınmasına rağmen yapı kullanma (iskân) izni alınmamış birçok yapının bulunması nedeniyle yukarıda açıklanan yasal düzenlemelere, 26.07.2008 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 5784 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 25’inci maddesi ile 3194 Sayılı Kanunu’na eklenen geçici 11. madde ile bir istisna getirmiştir.

4. 01.07.2022 tarihli ve 7417 sayılı Kanun'un 39. maddesiyle değiştirilen 3194 sayılı Kanun'un Geçici 11. maddesine göre; " 01.07.2022 tarihine kadar yapı (inşaat) ruhsatı alınmış ve buna göre yapılmış olup, kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılara; yol, elektrik, su, telefon, kanalizasyon, doğal gaz gibi alt yapı hizmetlerinden birinin veya birkaçının götürüldüğünün belgelenmesi halinde, ilgili yönetmelikler doğrultusunda fenni gereklerin yerine getirilmiş olması ve bu maddenin yayımı tarihinden itibaren başvurulması üzerine,

kullanma izni alınıncaya kadar ilgili mevzuatta tanımlanan ait olduğu abone grubu dikkate alınarak geçici olarak su ve/veya elektrik bağlanabilir. Bu kapsamda, ilgili belediyeden dağıtım şirketlerine elektriğin kesilmesi talebinin söz konusu olması halinde aboneliği iptal edileceğinden, su ve/veya elektrik bağlanması herhangi bir kazanılmış hak teşkil etmez.

Ancak, yapı (inşaat) ruhsatı alınmış ve buna göre yapılmış olma şartı 31/12/2021 tarihinden önce yapılmış olan yapılarla ilgili olarak uygulanmaz. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan abonelikler de ait olduğu gruba dönüştürülür."

5. Tüm bu bilgiler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; 01.07.2022 tarihli ve 7417 sayılı Kanun'un 39. maddesiyle değiştirilen 3194 sayılı Kanun'un Geçici 11. maddesine göre, 31.12.2021 tarihinden önce yapılan yapılar için "yapı (inşaat) ruhsatı alınmış ve buna göre yapılmış olma" şartının aranmadığı, 3194 sayılı Kanun'un Geçici 11. maddesinde sayılan şartların somut olayda gerçekleştiği sabittir. Davacının, dava açmakla Kanunda yapılan lehe değişikliklerden faydalanmak istediğinin kabulü gerekecek olup, bu hususta davalı şirkete idareye yeniden başvuru koşulu aranmayacaktır.

6. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile yukarıda yer verilen hukuk kurallarına, temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye ve özellikle davaya konu binanın 2005 yılında tamamlandığının anlaşılmasına göre, davalılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR