Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/3098 K.2025/3901

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 09.09.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen günde gelen davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... ’nun sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında 13.04.2007 tarihli kira sözleşmesi düzenlendiğini, davalının yapılan ihtarlara rağmen kira bedellerini ödemediğini, bu nedenle başlatılan takibe davalının haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek; itirazının iptaline, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin, otopark yapımı konusunda davacının düzenlemiş olduğu ihaleyi kazandığını ve 13.04.2007 tarihli yap -işlet- devret sözleşmesini imzaladığını, müvekkilinin sözleşmede yer alan tüm yükümlülüklerini yerine getirmiş olmasına rağmen bir kısım imar uygulamalarının değişmesi nedeniyle davacı tarafından 1.320 araç olarak ihale edilen ve işletme hesapları yapılan otoparkın kapasitesinin 739 araca düşürülmesi sonucu kusuru olmaksızın inşaatın belirlenen süre de tamamlanamadığını, bu nedenle sözleşmeye konu yerin geçici kabulünün 14.09.2012 tarihinde, kesin kabulünün de 22.05.2015 tarihinde usulüne uygun gerçekleştirildiği,

kesin kabul sonrasında 09.07.2015 tarihinde ruhsat alınarak müvekkilinin faaliyetine başladığı ve işletme bedellerini ödediğini, otoparkın kapasitesinin 739 araca düşmesi nedeniyle işletme bedelinin aynı oranda düşmesi gerektiğini, müvekkilinin ruhsat alarak faaliyete geçtiği 09.07.2015 tarihinden önceki dönemlere ait taleple bulunmasınını yasal olmadığını savunarak; davanın reddini, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında yap-işlet-devret modeli ile otopark yapımı ve işletimine ilişkin sözleşme imzalandığı, bu sözleşmede yıllık kira bedelinin ilk yıl için 190.000,00 TL olduğu, bu miktarın sabit olarak belirlendiği, araç sayısına göre bir hesaplama yapılmadığı, kira bedelinin her yıl enflasyon oranında güncellenmesinin kararlaştırıldığı, kira ödemesinin de işletme süresinin başladığı yılın ilk ayında peşin olarak yatırılacağının kararlaştırıldığı, işletme süresinin 30.07.2012 tarihinden başladığı,

buna göre yapılan hesaplamaya göre davacının davalıdan takip talebinde belirttiği asıl alacak ve işlemiş faiz yönünden haklı olduğu gerekçesiyle; davanın kabulüne, 547.333,56 TL asıl alacak, 102.671,09TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 650.004,65 TL alacağa ilişkin itirazın iptaline takibin bu miktar üzerinden devamına, dava konusu alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'si oranında hesap edilen 109.466,71 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla.

13.04.2007 tarihli sözleşmede davalı şirketin yüklenici olduğunun, 12 ay yapım süresi+30 yıl müddetle tesisi işleteceğinin, yıllık 190.000,00 TL kira bedeli ödeyeceğinin, kira ödemesinin işletme süresinin başladığı yılın ilk ayında peşin olarak idare tarafından gösterilecek hesaba nakit yatırılacağının, kira bedelinin her yıl enflasyon oranında güncellemek suretiyle arttırılacağının kararlaştırıldığını, yüklenicinin yer teslimiyle birlikte işe başlamaya ve 12 ayda taahhüdünü tamamlayıp geçici kabule hazır hale getirmeye mecbur olduğu,

her ne kadar işin 12 ayda bitirileceği sözleşmeyle kararlaştırılmışsa da, idarece 1.563 gün süre uzatım yapıldığı, süre uzatımı dahil olarak işin bitirilmesi gereken tarihin 30.07.2012 olarak hesap edildiği, bu tarih itibariyle yapılan işin sözleşme ve eklerine uygun olduğu ve geçici kabule engel olabilecek eksik, kusur ve arızaların bulunmadığının tespit edildiği, davacının 15.09.2015 tarihli yazısıyla; araç kapasitesinin 1,320' den 739 araç kapasitesine düşürüldüğüne dair kabulü ve işin bitirme tarihi itibarıyla yıllara göre araç kapasitesi düşürülmek suretiyle kira bedeli hesaplaması yapıldığını bildirdiği,

işin başlangıç tarihinin 30.07.2012 olduğunun kabulü ile davalının icra takibine konu edilen kira bedellerini ödemediği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; sözleşmeye konu otoparkın ihalesi 1.320 araç kapasiteli olarak yapılsa da, değişen imar planları nedeniyle otoparkın kapasitesi 739 araca düştüğünü, bu nedenle müvekkili şirketten kaynaklanmayan sorunlar nedeniyle inşaatın bitirilmesinin planlanan tarihte tamamlanamadığını, kesin kabulün yapılmasının ardından 09.07.2015 tarihinde ruhsat alınarak müvekkil şirketin sözleşmeye konu otoparkı faaliyete geçirdiğini, sözleşmeye konu otoparkın ruhsatının 09.07.2015 tarihinde alınması nedeniyle 2015 yılının temmuz ayından itibaren kira ödemelerinin gerçekleştirildiğini, 09.07.2015 tarihinden öncesi için davacının herhangi bir talepte bulunulması mümkün olmadığın ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kira alacağının tahsili istemiyle yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında; hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa ilgili kanun maddelerinin doğru şekilde uygulandığı, kira sözleşmesinde, işletme süresinin başlaması ile kira bedelinin ödeneceğinin kararlaştırılmış olmasına, bu hükmün taraflarına bağlayıcı nitelikte olduğu anlaşılmakla, davalının temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR