Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/3133 K.2025/2522

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacının davalı ile imzalandığı 25.03.1994 tarihli rödovans sözleşmesinde "%7,5" olarak belirlenen rödovans payı oranının 01.01.2021 tarihinden geçerli olmak üzere "%50" olarak uyarlanması hususunda tahkim yoluna yaptığı başvurunun reddine karar verildiğini, hakemlerin tarafsız ve bağımsızlığı ilkesinin gözetilmediğini, hakem kararının öncelikle bu nedenle iptali gerektiğini, ayrıca imzalanan sözleşmenin rödövans sözleşmesi olduğuna dair kabulünün doğru olduğunu ancak kararda gösterilen gerekçenin maddi delillere ve hukuka aykırı olduğunu, uyarlama talep edilebileceğini, içtihadın hatalı yorumlandığını,

kararlaştırılan rödovans oranının imza tarihi itibariyle de son derece düşük olduğunu, emsal maden sahaları için rödovans oranlarının daha yüksek olduğunu ileri sürerek; hakem kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacı iddialarının haksız ve soyut olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; hakem kararına karşı açılan iptal davasında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 439. maddesinde sınırlı sayıda düzenlenen sebeplerle iptal kararı verilebileceği, denetimin iptal sebepleri ile sınırlı olduğu, uyuşmazlığın esasına ilişkin konuların inceleme kapsamı dışında olacağı, davaya dayanak yapılan 25.03.1994 tarihli rödovans sözleşmesinin (10.) maddesinde sözleşmeden doğacak ihtilafların taraflarca belirlenecek 1 veya 3 kişilik hakem usulüyle halledileceğinin kararlaştırıldığı, uyuşmazlığın tahkime elverişli olduğu,

taraflar arasında imzalanan hakem heyeti sözleşmesine göre davacının seçtiği ..., davalının seçtiği ... ve başkan ...’tan oluşan hakem kurulunun oluşturulduğu, hakem kurulu üyelerinin seçimine bir itiraz olmadığı, sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde sürecin sonlandırıldığı, hakem kurulu üyelerinin yazılı görüşlerini bildirdikten sonra üyelerden ...'nın, ara karar olmadığı halde dosyaya ibraz ettiği sonraki tarihli görüş yazılarının ilk ibraz ettiği görüş yazısı ile içerik olarak aynı olduğu, davacı vekilinin buna ilişkin iptal isteminin yerinde olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş;

karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; hakemlerin tarafsızlığı ve bağımsızlığı ilkesinin ihlal edildiğini, hakemlerden taraf hakemi olarak söz edildiğini, hakem ... tarafından bir ara karar bulunmamasına rağmen sunulan görüş yazısının kararı etkilediğini, uyarlama talep edilebilecek olmasına rağmen esas yönünden hatalı karar verildiğini, hakem sözleşmesinde heyetin hak ve nesafete göre de karar verebileceğinin belirtildiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, hakem kararının iptaline ilişkindir.

6100 sayılı Kanunun 439. maddesi uyarınca hakem kararlarına karşı yalnız iptal davası açılabilecek olup iptal nedenleri tahdidi olarak sayılmıştır. Bu sebepler dışında kalan nedenlerle hakem kararı iptal edilemeyeceği gibi bu doğrultuda kararın, esası yönünden hukuka uygun ve yerinde olup olmadığının yani maddi hukukun doğru uygulanıp uygulanmadığının incelenmesi mümkün değildir. Maddi hukuka ilişkin konularla ilgili uygulanacak hukuk kurallarının tespiti ve tahlili de hakeme aittir. Buna göre;

a) Tahkim sözleşmesinin taraflarından birinin ehliyetsiz ya da tahkim sözleşmesinin geçersiz olduğu,

b) Hakem veya hakem kurulunun seçiminde, sözleşmede belirlenen veya bu Kısımda öngörülen usule uyulmadığı,

c) Kararın, tahkim süresi içinde verilmediği, ç) Hakem ve