Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/3174 K.2025/3172

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalının müvekkiline taşınmaz satım vaadinde bulunduğunu ancak süresinde konutu inşa ederek teslim etmediğini, Bakırköy 5. Tüketici Mahkemesinin 2021/351 E. sayılı dosyasından alınan kararın icra takibine konu edildiğini, davanın 10.05.2021 tarihinde açıldığını ancak ödemenin 08.02.2023 tarihinde gerçekleştiğini, dava tarihi ile paranın ödendiği tarih arasında 21 ay olduğunu, geç ödeme sebebiyle enflasyon karşısında paranın alım gücünün eridiğini belirterek,

belirsiz alacak olarak açtıkları davada, munzam zarar olarak müvekkiline satımı vaad edilen taşınmazın rayiç değerinin tespiti ile bu bedelden kendisine ödenen bedelin mahsubu sonucu ortaya çıkacak rakamın davalıdan tahsilini, bu mümkün olmadığı taktirde, karara bağlanan Tüketici Mahkemesi davasında güncellenen bedelin 10.05.2021 dava tarihinden 08.02.2023 ödeme tarihine kadar denkleştirici adalet prensibine göre güncellenmesine, güncellenen bu bedelden müvekkiline ödenen 613.000,00 TL bedelin mahsubu sonucu ortaya çıkacak bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, 18.10.2023 tarihli talep arttım dilekçesi ile,

bilirkişi ek raporunda dava tarihinden ödeme tarihine kadar geçen süre içerisinde uğranılan aşkın zararın hesaplandığını belirterek, dava değerini 752.016,15 TL 'ye yükselterek, bu bedelin dava tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili.

Bakırköy 5. Tüketici Mahkemesinin 2021/351 E. sayılı dosyası ile açılan dava derdest olduğundan davanın usulden reddinin gerektiğini, derdest davanın davacı lehine sonuçlandığını, bilahare icra takibi başlatıldığını, 08.02.2023 tarihinde taraflar arasında "Borç Tasfiye Protokolü" imzalandığını, işbu protokole göre taraflar arasındaki tüm dava ve icra dosyaları ile asıl olarak dosyaların kaynağını oluşturan Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi konusunda tarafların karşılıklı olarak ibralaştıklarını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davanın zamanaşımına uğradığını,

müvekkili şirket aleyhine takip başlatılarak ödeme yapılmak suretiyle borcun kapandığını, seçimlik hakkını kullanıp tüketen davacı tüketicinin tekrar aynı sözleşmeye dayanarak bedel talep etmesinin hukuken mümkün olmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; soyut ve doğrudan davacının zararını ifade etmeyen, genel ekonomik konjoktürel olguların 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 122. maddesinde sözü edilen munzam zararın tazminini gerektirmeyeceği, bu doğrultuda eldeki davada munzam zararın varlığının somut olarak ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; temerrüt faizini aşan zararın, davacı tarafından kendi duruma özgü şekilde somut olarak ispat edilemediği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; işbu dava tarihinde taşınmazın değerinin en az ortalama 2.500.000,00 TL civarında olduğunu, davalının geciktirmek suretiyle müvekkiline ödediği bedelin 613.000,00 TL olduğunu, müvekkiline ödenen bedelin görüldüğü üzere o dairenin gerçek bedelinin çok aşağısında kaldığını, müvekkilinin konut alımına halen faraziye demenin büyük bir haksızlık ve adaletsizlik olduğunu ifade ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, munzam zararın tazmini istemine ilişkindir.

1. Uyuşmazlık konusunun temelini oluşturan aşkın zarara ilişkin olarak 6098 sayılı Kanun'un 122. maddesi; "Alacaklı, temerrüt faizini aşan bir zarara uğramış olursa, borçlu kendisinin hiçbir kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe, bu zararı da gidermekle yükümlüdür. Temerrüt faizini aşan zarar miktarı görülmekte olan davada belirlenebiliyorsa, davacının istemi üzerine hâkim, esas hakkında karar verirken bu zararın miktarına da hükmeder." düzenlemesini içermektedir.

2. Anılan Kanun maddesi kapsamında, aşkın zararın talep edilebilirliğinin bir koşulu da alacaklı yönünden mevcut olan zararın açık ve somut bir biçimde ispatıdır. Bu bağlamda salt ülkenin ve piyasanın içinde bulunduğu ekonomik koşullardaki olumsuzluklar nedeniyle paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma, alacaklı yönünden aşkın zarar olarak nitelendirilemeyeceği gibi salt bu olguya dayanılması neticesinde zararın ispatına dair koşulun gerçekleştiği söylenemez. Zira burada zarar olgusunun, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 194. maddesi kapsamında ispata elverişli bir şekilde somutlaştırılarak, zarar iddiasının ispatı için gerekli tüm deliller ortaya konulmalıdır.

3. Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafından ileri sürülen ve ülkemizde belirli dönemlerde mevcut olan ekonomik olumsuzluklardan enflasyon, yüksek faiz, para değerindeki düşüş gibi olgulara dayalı aşkın zarar talebi, zarar olgusunun delili olarak kabul edilemez. Zira ülkemizde belirli dönemlerde ortaya çıkan bu olumsuzluklar nedeniyle paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma, tek başına davacının temerrüt faizi dışında bir zararının varlığının ispatı değildir.

Dolayısıyla ekonomik şartlar sebebiyle ortaya çıkan yüksek enflasyon, döviz kurlarındaki dalgalanma, serbest piyasadaki faiz oranlarının yüksek oluşu, paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma gibi olumsuzluklar, bir karine olarak kabul edilip, davacıyı kendi somut durumuna özgü vakıalarla oluştuğu iddia olunan zararı ispat yükümlülüğünden kurtarmayacağı gibi davacıya bu yönde herhangi bir ispat kolaylığı da sağlamaz.

4. Bu itibarla, 6098 sayılı Kanun'un 122. maddesinde karşılanması öngörülen faizi aşan aşkın zararın, genel ekonomik olumsuzlukların (ülkede cari enflasyon oranı, yüksek ve değişken döviz kurları, mevduat faizleri, paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma) dışında davacının durumuna özgü somut vakıalarla ispatlanması gerekir. Burada kanıtlanacak olgular; ekonomik şartlar sonucu ortaya çıkan olumsuzluklar gibi genel ve soyut hususlardan ziyade geç ödeme nedeniyle davacının, şahsen ve somut olarak uğradığı zarardır. Ancak yapılan yargılama sırasında, davacı tarafından yukarıda belirtildiği şekilde geç ödeme ile maruz kalınan zarar ve zararı doğuran vakıaların dosya kapsamında yasal çerçevede ispatlandığı söylenemez.

5. Yapılan bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; ekonomik koşullardaki olumsuzluklar nedeniyle paranın satın alma gücünde meydana gelen azalmanın, tek başına munzam zarar kapsamında değerlendirilemeyeceği gibi davacının temerrüt faizi dışında bir zararının varlığının da ispatı olmayacağı, geç ödeme ile davacının maruz kaldığı zararı doğuran vakıaların dosya kapsamında ispat edilememiş olması nedeniyle davanın reddi usul ve kanuna uygun olduğundan, davacı vekilinin bu karara yaptığı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR