Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/3573 K.2025/2942

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacıya ait 20 ve 2 parsel sayılı taşınmazların sözleşme ile belirlenen kısımlarının 20.02.2013 tarihli sözleşme ile 15.03.2013-30.09.2013 tarihleri arasında, toplam 2.000.000 USD bedelle davalıya kiraya verildiğini; davalının sözleşme gereğince ödemesi gereken 500.000 USD tutarındaki kira borcunu 07.03.2013 tarihinde ödediğini, ancak ödemesi gereken 1.500.000 USD tutarındaki kira borcunu ödememesi üzerine davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının takibe haksız itiraz ettiğini ileri sürerek; itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; sözleşmenin hiçbir zaman yürürlüğe girmediğini, taşınmazların ne sözleşmenin başlangıç tarihinde ne de sonrasında teslim edilmediğini, teslim borcunu yerine getirmeyen davacının kira bedeli talep etmesinin mümkün olmadığını, sözleşmenin yürürlüğe girmediğinin tespiti ve davacıya ödenen 500.000 USD'nin iadesi için açtıkları davanın davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini savunarak, davanın reddini ve davacı aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 18.02.2016 tarihli kararıyla; davanın kısmen kabulü ile alacağın 3.122.331,25 TL' lik kısmına yapılan itirazın iptaline, 3.005.250 TL asıl alacak miktarı üzerinden %20 tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1.Yargıtay (Kapatılan) 6. Hukuk Dairesinin 25.10.2016 tarihli ilamıyla; taraflar arasında 20.02.2013 tarihinde 15.03.2013 başlangıç, 30.09.2013 bitiş tarihli ve 2.000.000 USD bedelli kira sözleşmesi imzalandığı, 07.03.2013 tarihinde kira bedelinin 500.000 USD'lik kısmının ödendiği, davalının 20.02.2013 tarihli kira sözleşmesinin yürürlüğe girmediğinin yahut bu kabul edilmez ise sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin tespiti ile davacıya peşin ödenen 500.000 USD kira bedelinin tahsili taleplerine ilişkin olarak icra takibinden önce açıldığı iddia edilen menfi tespit davasının halen derdest olduğu,

bahsi geçen menfi tespit dava dosyasında verilecek kararın eldeki davanın sonucunu etkileyeceği, Mahkemece menfi tespit davası bekletici mesele yapılarak verilecek karara göre hüküm kurulması gerektiğinden bahisle, karar bozulmuştur.

2. Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bekletici mesele yapılan davanın reddine dair hükmün temyiz incelemesinden de geçerek kesinleştiği, davalı taraf kira sözleşmesinin hiç yürürlüğe girmediğini, kira sözleşmesinin yürürlüğe girdiği kabul edilse dahi sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini ve bu nedenle takibe konulan kira borcundan sorumlu olmadıklarını iddia etmiş ise de, bu konuda açılan dava reddedildiğinden davalı tarafın kira borçlarını ödemekle yükümlü olduğu gerekçesiyle; davanın kabulü ile davalının takibe itirazının iptaline, takibin devamına ve takip tarihindeki kur üzerinden hesaplanan asıl alacak tutarının %20'si olan 606.930,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; döviz cinsinden alacağa hükmedilemeyeceğini, icra takibinde, fiili ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığı ibaresine yer verilmişse de parantez içinde döviz alacağının Türk Lirasına çevrilme şeklinin gösterilmesinin infazda tereddüt oluşturduğu,

kira sözleşmesinin bir nüshası davalıya teslim edilmediğinden belirtilen sözleşmeye dayalı olarak talepte bulunulamayacağını, sözleşmenin hiç yürürlüğe girmediğini, sözleşmenin kira dönemi içinde davacı tarafça feshedildiğini, sözleşmenin (5.) maddesinde 30.03.2012 vadeli ödemenin zamanında yapmaması halinde kira sözleşmesinin her hangi bir ihtara ve ihbara gerek kalmaksızın kendiliğinden sona ereceğinin düzenlendiğini, müvekkili tarafından 30.03.2013 tarihinde ödenmesi gereken 1.500.000 USD ve KDV'sinin davacı tarafa ödenmemesi nedeniyle sözleşmenin kendiliğinden sona erdiğini ileri sürerek;

kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, kira alacağının tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece; uyulan bozma ilamında gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yapıldığı, taraflar arasında görülen sözleşmenin feshi ve menfi tespit davasında; sözleşmenin geçerli olduğu ve kiralananın kiracıya teslim edildiği gerekçesiyle verilen davanın reddine dair kararın kesinleştiği , icra takibinde döviz cinsinden talepte bulunulduğu anlaşılmakla; davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR