Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/3760 K.2025/2156

Mahkemece verilen karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin, davalıya ait maden işletme tesislerini 01.01.2003 tarihili ve 10 yıl süreli sözleşmeyle kiraladığını, davalının müvekkilinin rızası olmaksızın kiralanan taşınmaza ve taşınmaz üzerinde kurulu bulunan tesislerdeki makine ile ekipmanlara el atarak kullanmaya başladığını, yine müvekkiline ait olan maden işletme tesisinde bulunan madenlere de davalı tarafından el konulduğunu ileri sürerek; makine ve ekipmanlar ile madenlere yapılan elatmanın önlenmesine,

malların aynen teslimine, aynen teslimin mümkün olmaması halinde belirlenecek parasal değerinin, makine ve ekipmanların kullanılamaması nedeniyle 180.000,00 TL tazminatın ve dava tarihinden itibaren makine ve ekipmanlarla ilgili verilecek kararın infazına kadar her ay için her ay 60.000,00 TL haksız işgal tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; makine ve ekipmanlar ile madenlere yönelik dava değerini de açıklamak suretiyle yapılan toplam alacak talebinin 483.600,00 TL olduğunu beyan etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkiline ait tesisin usulsüz bir sözleşme ile davacıya kiralandığını, sözleşmenin feshine ilişkin davanın derdest olduğunu, makine ve ekipmanların davacıya ait olduğu iddiasını kabul etmediklerini, davacı şirket müdürünün imzası bulunan belgede 29.11.2005 tarihinden itibaren taşınmazın üzerindeki bina, makine ve ekipmanların müvekkili tarafından kullanılmasına muvafakat edildiğini savunarak davanın, reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan bilirkişi raporunda, dava konusu yerde bulunan ekipmanların 340.900,00 TL değerinde, 3 aylık dönem için kiralama maliyetinin 7.085,00 TL, stokta kalan ürün değerinin ise 47.250,00 TL olduğunun bildirildiği, taraflar arasında geçerliliği sabit olan kira sözleşmesi uyarınca davacı tarafın davaya konu taşınırların kendisinin olduğunu, davalı şirketin ise hiçbir geçerli sebep olmaksızın davacı şirketin kullanımını engellediğini ispat ettiği gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, mülkiyeti davacı şirketi ait olan makine ve ekipmanlara davalının yapmış olduğu el atmanın önlenmesine,

makine ve ekipmanların davacı tarafa aynen iadesine, aynen iadesi mümkün değil ise makine ve ekipmanların değeri olan 340.900,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafından davacının stokdaki 500 ton kırılmış albit, 500 ton tuvenan albit, 1.500 ton kuvars kumuna yapmış olduğu el atmanın önlenmesine, madenlerin aynen davacı tarafa iadesine, aynen iadesi mümkün değil ise 47.250,00 TL stoktaki madenlerin değerinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

haksız işgal tazminatı 7.085,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının aylık haksız işgal tazminatı talebinin ise tespiti ve hesaplanmasının ayrı bir dava konusu olacağından reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacı şirket yetkilisinin imzasını taşıyan 29.11.2005 tarihli belgenin Mahkemece değerlendirilmediğini, bu belgede tüm alet ve ekipmanların davalı tarafca kullanılmasına muvafakat edildiğini, kira sözleşmesi feshedimesine rağmen müvekkili tarafından tam olarak kullanılmayan dava konusu yer ve eşyalar için bedel tayin edildiğini, eşyaların bir kısmının davacıya ait olmadığını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kiralananın kullanımın engellenilmesi nedeniyle uğranılan zararın tazmini ile kiralananda bulunan malzemelerin aynen iadesi, olmadığı takdirde bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; taraflar arasında düzenlenen 01.01.2003 başlangıç tarihli ve 10 yıl kira süreli kira sözleşmesinin iptali için kiraya veren tarafından kiracı aleyhine açılan davanın reddine dair verilen, kararın temyiz incelemesi sonucunda kesinleştiği, davacı kiracı tarafından açılan el atmanın önlenmesi davasında, davalı şirket tarafından kira sözleşmesine aykırı olarak davacının kullanımının engellenmesi suretiyle vuku bulan el atmanın önlenmesine dair verilen kararın kesinleştiği,

taraflar arasındaki kira sözleşmesinin geçerli olduğunun ve kiraya verenin sözleşmeye aykırı olarak kiracının kullanımını engellediğinin sözü edilen kesinleşen mahkeme kararları uyarınca sabit olduğu, davalı tarafca 29.11.2015 tarihli belge uyarınca kiralananı kullanımına izin verildiğini savunmasında bulunmuş ise de, söz konusu belgede kira sözleşmesini sona erdirecek bir fesih iradesinin bulunmadığı, kiralanana haksız olarak el koyan davalının davacının zararını tazmin etmekle yükümlü olduğu, kira sözleşmesinde;

kiralananda yapılacak maden işletme tesislerinin, ekip ve ekipmanlarının, demirbaş ve makinaların tamamının kiracıya ait olacağının düzenlendiği, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda Mahkemece verilen kararda bir usulsüzlük bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR