Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/4288 K.2025/1790

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacının 1989 yılında Bulgaristan’dan zorunlu göçe tabi tutularak Türkiye’ye geldiğini, Devlet Bakanlığınca hazırlanan göçmen evleri projesi kapsamında borçlandırılarak konut satın aldığını, bu bağlamda 10.520.000 ETL peşinat ödediğini, bu ödemenin konut maliyetinden düşülmesi gerekirken düşülmediğini ileri sürerek; bu ödemenin güncelleştirilmesini ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 4.000,00 TL’nın yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş, ıslah ile talebini 8.593.86 TL’ye çıkartmıştır.

II. CEVAP

1. Davalı Başbakanlık vekili; 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir. 2. Davalı Toplu Konut İdaresi vekili; husumet ve zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 28.06.2011 tarihli kararıyla; davacının yaptığı peşin ödeme borcundan mahsup edilmediğinden 10.52 TL'nin güncellenmiş değerinin tespit edildiği bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kabulü ile 4.000,00 TL'nin dava tarihinden, 4.593,86 TL'nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1.Mahkemenin 28.06.2011 tarihli kararının süresi içinde davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesince verilen 15.12.2011 tarihli ilamla; borçlandırma işleminin başlangıcında mahsuplaşma yapılıp yapılmadığı, konutun maliyet bedeli, borçlandırma bedelinden yüksek olduğu takdirde davacının maliyet bedelinden borçlanmayı kabul ettiği halde daha düşük miktarda borçlandırılmasının kabul edilebilir açıklamasının yaptırılması, ödenmesi gereken taksitlerden mahsup işlemi yapılıp yapılmadığının değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

2. Bozmaya uyan Mahkemenin 14.05.2013 tarihli kararıyla; emsal içtihat gereği davacının aldığı konut için yatırdığı avansın mahsup işlemine tabi tutulduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesince verilen 30.04.2019 tarihli ilamla; Mahkemece davacının borçlandığı miktar belirlenip, borçlandırma işleminin başlangıcında ve ödenmesi gereken taksitlerden mahsup işlemi yapılıp yapılmadığının bilirkişilerce tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, karar bozulmuştur.

3. Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bilirkişi raporu doğrultusunda davanın taleple bağlı kalınarak kabulü ile: 8.593,86 TL'nin 4.000,00 TL'sinin dava tarihinden, 4.593,86 TL'sinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... vekili; mahsup işlemi yapıldığını, talebin zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... vekili; göçmen konutları ile ilgili tüm işlemleri yürütmek üzere ayrı tüzel kişiliği ve ayrı dava ehliyetini haiz Toplu Konut İdaresi Başkanlığının görevlendirilmiş olması ve anılan kurum aleyhine de dava açılmış olması nedeniyle işbu davada ... (Mülga Başbakanlık) aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, kullandırılan krediler ve geri ödemelerin sorumluluğunun bankada bulunduğunu, 1991-1992 yıllarında ödendiği belirtilen avans tutarları 2009 tarihinde dava konusu edildiğinden zamanaşımından reddi gerektiğini, eksik incelemeye dayalı, yeterli araştırma, inceleme ve uygulama yapılmaksızın düzenlenen raporun hükme esas alındığını, bilirkişilerce yapılan hesaplamanın doğru olmadığını savunarak, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sosyal konut projesinden konut sahibi olabilmek için yatırılan peşinatın konutun teslimi için yapılan sözleşmede belirlenen borçlanma miktarından mahsup edilmemesi nedeniyle alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma ilamında gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yapılarak, yine bozma ilamında belirtilen hukuki esaslar gereğince karar verilmiş bulunmasına, davacının ek borçlandırma sözleşmesi ile 94.281.515 TL (eski para) kredi kullanıp, ödeme yaptığı, ancak maliyet hesabı çıkarıldığında arada oluşacak farkı da aynı koşullarda ödemeyi taahhüt ettiği, borçlanma sözleşmelerinin ileride doğacak ilave maliyeti de kapsayacak şekilde düzenlendiği, Devlet Bakanlığınca konutun kesin maliyet hesabının her bir daire için 86.000.000 TL (eski para) olarak belirlendiği, böylece davacının konut maliyetinin üstünde borçlandığı,

mahsup yapıldığına ilişkin kesin ve inandırıcı belgenin dosya içerisinde yer almadığı anlaşılmakla, davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR