Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/4322 K.2025/3526

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalılardan ...'ın 2219 kodlu Yurt Dışı Doktora Sonrası Araştırma Burs Programına başvurarak burs talep ettiğini, yapılan inceleme neticesinde ismi geçen davalının başvurusunun müvekkili tarafından kabul edildiğini ve 2015 yılı 1. dönemi için dokuz (9) ay boyunca burs ödemesi yapılmasının kararlaştırıldığını, davalı ...'ın bursunu 30.12.2015 tarihinde başlattığını ve araştırma bursunun 30.09.2016 tarihinde bittiğini,

2219 kodlu Yurt Dışı Doktora Sonrası Araştırma Burs Programı Yürütme Kural ve İlkeleri'nin (10/a) maddesi uyarınca davalının araştırmasının bittiği tarihten itibaren bir (1) ay içerisinde sonuç raporunu TÜBİTAK'a vermesi gerekirken raporu göndermediğini, davalı ...'ın yurt dışına gitmeden önce imzaladığı Yüklenme ve Müşterek Borçlu ve Müteselsil Kefaletname Senedi ile yüklenme senedi hükümlerinin her ne suretle olursa olsun ihlal edilmesi halinde yüklenme senedinde yazılı müeyyidelerin uygulanmasını kabul ve taahhüt ettiğini,

diğer davalıların ise taahhütnameyi kefil sıfatıyla imzaladıklarını ve 37.950,00 USD'yi ödemeyi müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatı ile kabul ve taahhüt ettiklerini, devam eden süreçte davalı ...'ın araştırma sonuç raporunu araştırmanın bitimini müteakip bir (1) ay içinde bursu aldığı TÜBİTAK'a göndermemesi nedeniyle müvekkili Kurum tarafından yüklenme senedinde açıklanan bursların geri ödenmesine karar verildiğini ve davalılar hakkında icra takibi başlatıldığını, ancak davalıların takibe itiraz ettiklerini ileri sürerek,

itirazın iptaline ve takibin devamına, ayrıca davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... ve ... vekili; müvekkil ...'ın katıldığı burs programı kapsamında 2015 yılı 1. dönem bursiyeri olarak ABD'nin ...

Üniversitesinde dokuz (9) ay çalıştığını, sürenin tamamlanmasından sonra yurda dönüp görev yeri olan Üniversitede hizmete başladığını, Yürütme Kural ve İlkeleri'nin "Yükümlülükler" başlıklı kısmının (a) bendinde rapor vermeye ilişkin yükümlülüğün düzenlendiğini, söz konusu maddede müvekkilin bir (1) ay içinde rapor vermemesi halinde burs ücretinin tamamının geri ödeneceğine dair bir yükümlülüğün bulunmadığını, mevcut ilkeler doğrultusunda burs alan kişinin hangi durumlarda geri ödeme yükümlülüğü olduğunun sayıldığını, müvekkilinin sayılan tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini,

davalının raporu geç vermesinin nedeninin ABD'deki hocasının raporu geç imzalaması olduğunu, amacına ulaşmış bursun iadesinin raporun gecikmesi gerekçe gösterilerek beş yıl sonra istenilmesinin mümkün olmadığını, imzalanan yüklenme ve taahhüt senedinin matbu nitelikte bulunduğunu, bu hali ile müvekkilleri asıl borçlu ... ve kefil ... tarafından imzalanan yüklenme ve kefalet senedinin, serbest irade ile imzalandığından söz edilemeyeceğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili; davalı ...'ın yurt dışı araştırma programını tamamlayarak ülkeye döndüğünü ve görevli olduğu Üniversitede çalışmaya başladığını, davacı Kurumdan aldığı burs kapsamında amaca uygun olarak çalışmalarını gerçekleştirdiğini, devam eden süreçte ise Üniversitede aralıksız altı yıl çalıştığını, dolayısıyla asli yükümlülüğünü yerine getirdiğini, bu edimler dışındaki diğer edimlerin yan edim yükümlülüğü olduğunu, davalı ... tarafından ibraz edilmesi gereken son raporun bilimsel bir veri değil bilgilendirme amacı taşıyan belge niteliğinde bulunduğunu,

bursiyerin asli yükümlülüğünü yerine getirmesine rağmen bursun iadesinin talep edilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davalı ...'ın raporunu geç sunmasının nedeninin yurt dışı eğitiminden sorumlu öğretim görevlisinin raporu geç göndermesi olduğunu, davalıların imzaladığı ....

Noterliğinin 12.11.2015 tarihli ve ... yevmiye numaralı Yüklenme ve Müşterek Borçlu ve Müteselsil Kefaletname Senedi'nin davacı TÜBİTAK tarafından sayılan kurallar, ilke ve esaslar ile kuruluş kanununa aykırı düzenlemeler içermesi nedeniyle geçersiz olduğunu savunarak, davanın reddine ve davacı kurum aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; TÜBİTAK kurallarında raporun geç teslim edilmesi halinde bursun geri alınacağına dair bir hükmün bulunmadığı, davalı ...'ın araştırmasını tamamlayıp süresinde yurda döndüğü, görevine başlayıp mecburi hizmet yükümlüğünü yerine getirdiği, bilirkişi raporunun benimsendiği gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; hükme esas alınan ve denetime elverişli olarak düzenlenen 26.04.2023 havale tarihli bilirkişi raporu ile ... . Noterliğinin 12.11.2015 tarihli ve ... yevmiye sayılı Yüklenme ve Müşterek Borçlu ve Müteselsil Kefaletname Senedi içeriklerine, ayrıca 2219 Yurt Dışı Doktora Sonrası Araştırma Burs Programı Yürütme Kural ve İlkeleri'nin (10.) maddesi uyarınca hangi durumlarda araştırma bursunun geri ödeneceği/alınacağı yönünde yapılan açıklama kapsamına göre, Mahkemece verilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili.

İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesiz olduğunu, davalı ...'ın imzaladığı senette müvekkili Kuruma düzenli olarak rapor vermediği takdirde kendisine yapılan ödemelerin tahsilini kabul ve taahhüt ettiğini, davalının düzenli rapor verme yükümlülüğünü ihlal ettiğini, davalının en geç 30.10.2016 tarihinde raporunu göndermesi gerekirken bu yükümlülüğünü ihlal ettiğini, yaklaşık 1 yıl sonra 13.11.2017 tarihine raporunu sunabildiğini, ayrıca Kuruma sunduğu itiraz dilekçesinde yükümlülüğünü ihlal ettiğini açıkça kabul ettiğini,

davalıların yükümlülüklerinin ve ihlal etmeleri sonucuna bağlanan yaptırımların noterde verdikleri taahhütnamede açıkça belirtildiğini, TÜBİTAK'ın 2219 Yurtdışı Doktora Sonra Araştırma Burs programı Yürütme Kural ve İlkelerinin Yükümlülükler başlıklı (10/a) maddesinde sonuç raporunun araştırmanın bitişinden itibaren en geç 1 ay içerisinde gönderilmesi gerektiğinin yer aldığını, "Diğer Hususlar" başlıklı (11.) maddesinde de yükümlülüklerin ihlali halinde yüklenme senedi ve müteselsil kefalet senedi hükümlerinin uygulanacağının düzenlendiğini, davalının sadece sonuç raporunu değil gelişme raporunu da zamanında sunmadığını ileri sürerek,

kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, yurt dışı eğitim bursunun tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye, ... . Noterliğinin 12.11.2015 tarihli ve ... yevmiye sayılı Yüklenme ve Müşterek Borçlu ve Müteselsil Kefaletname Senedindeki hükümler ile 2219 Yurt Dışı Doktora Sonrası Araştırma Burs Programı Yürütme Kural ve İlkeleri'nin (10.) maddesi düzenlemeleri uyarınca hangi durumlarda araştırma bursunun geri alınacağının belirtilmesine, anılan düzenlemelerde sonuç raporunun geç teslim edilmesi halinde bursun geri alınacağına dair açık bir hükmün bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR