Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1026 K.2025/4855

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin 2015 yılında, .. İli, .. İlçesi, ..

Mahallesi, 30 08... parsel, 1. bodrum kat, 9 bağımsız bölüm numaralı, 1149/2400 arsa paylı ve depolu dükkân vasfındaki taşınmazın dükkân katını kaba inşaat halinde iken satın almak üzere davalılarla anlaştığını, müvekkiline dükkânın eksik işlerini tamamla, içerisine gereken malzemeyi al, işe başla, tapu devri ve taşınmazın bedelini sonra hallederiz denildiğini, müvekkilinin de büyük masraflar ve emek karşılığı bu dükkân katının eksiklerini tamamladığını, içerisine gereken malzemeyi alarak 8EKİZ Kafe ünvanı ile işletmeye başladığını, ancak davalıların bugüne kadar tapuyu devretmediklerini,

taşınmazın davalılardan ..'e ait olduğunu ve bu kişinin pek çok kişi ve kuruluşa olan borçları nedeniyle müvekkilinin içerisine masraf yaptığı taşınmaz üzerine haciz ve ipotekler konularak icra marifetiyle satış safhasına geldiğini, bu taşınmazın sadece kaba inşaat kısmının davalı ...'e ait olduğunu, kaba inşaattan sonra yapılan zorunlu imalat ve içerisindeki malzemelerin müvekkili şirkete ait olduğunu, taşınmazın alındığı tarihteki 33 adet fotoğrafın Sivas 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/307 E. sayılı dosyası içerisinde bulunduğunu, ayrıca Sivas 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/97 D.

İş. sayılı dosyası ile de müvekkili şirket tarafından yapılan imalat ile iş yerinde bulunan eşya ve malzemelerin tespit edildiğini, taşınmazın satışı halinde davalıların müvekkili şirketin yaptığı imalat ve malzemeler nedeniyle sebepsiz zenginleşeceğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere müvekkilinin davaya konu taşınmazın inşaatının tamamlanması ve işletilmesi için yapmış olduğu 300.000,00 TL masrafın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili; dava konusu taşınmazın diğer davalı ... adına kayıtlı olduğunu, müvekkili ile davacı şirket arasında herhangi bir kira, alım-satım veya buna benzer bir sözleşme bulunmadığını, müvekkili ile diğer davalı her ne kadar kardeş olsa da aralarında ticari bir iş veya ortaklık bulunmadığı gibi ailevi sorunlar sebebiyle neredeyse 20 yıldır görüşmediklerini, müvekkilinin taşınmazın maliki değil taşınmaz üzerinde ipotekten kaynaklı alacaklı olduğunu ve alacağını Sivas İcra Dairesinin 2021/5592 E. sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibiyle tahsile çalıştığını,

diğer davalı ... tarafından Sivas 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/307 E. sayılı dosyasına sunulan 15.10.2020 tarihli kira sözleşmesinde kiralanan dükkânın kullanıma hazır fiili durumu ve demirbaş listesinin belirtildiğini, ayrıca davacı yanın dükkânda yapılan tadilatlardan sökülebilir olanları tahliye anında alabileceğini, kira sözleşmesinde sökülemez nitelikteki tadilatları kiralananda bedelsiz olarak bırakılacağı ve bunlar için kiraya verenden hiçbir bedel talep edilmeyeceğinin düzenlendiğini,

davaya konu taşınmazın daha önce de dava dışı eski malik ve ipotek borçlusu .. tarafından .. .. unvanıyla faal olarak işletildiğinden iddia edilen imalatların hiçbirinin davacı şirket tarafından yaptırılmadığını, taşınmazın en az 2008 yılından itibaren içi yapılı bir şekilde dükkan olarak kullanıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... vekili; davacının dükkanı kaba inşaat halinde iken davalılardan şifahi sözleşme ile satın aldığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, taşınmazın kiracısı ve davacı şirket yetkilisi olan dava dışı ..ın kira borçlarını ödemediğini, dava konusu taşınmazın hiçbir zaman her iki davalıya ait olmadığını, mülkiyetin her zaman tek başına müvekkiline ait olduğunu, dükkânın tapu kaydında diğer davalı ... lehine ipotek şerhi mevcut olduğunu, müvekkilinin yıllardır ağabeyi olan diğer davalı ... ile konuşmadığını, dava konusu dükkanın Sivas 2. İcra Müdürlüğünün 2008/405 E. sayılı dosyasından satışa konu olduğunu,

o dönemde faal olarak züccaciye dükkanı olarak kullanıldığını ve kaba inşaat halinde olmadığını, 15.07.2008 tarihli kıymet taktiri bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere dükkanın 2008 yılında dahi eksiksiz olarak işyeri vasfıyla kullanıldığını, kira sözleşmesinin (1.) maddesinde dava dışı ..'nin dükkanı sağlam ve kullanıma hazır, tesisatları ve demirbaşları ile teslim aldığının yazılı olduğunu, sözleşmesinin (4.) maddesinde ise kiracı ..'nin dükkân kullanıma hazır olmasına rağmen kendi isteği ile tadilat yapmak istemesi halinde müvekkilinden bedel talep etmeyeceğinin belirlendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı ...'nin pasif husumetinin bulunduğu, davacının sebepsiz zenginleşme iddiasına dayalı olarak alacak talep edilebilmesi için dava tarihi itibariyle zenginleşmenin gerçekleşmiş olması gerektiği, ileride doğacak bir zenginleşme için sebepsiz zenginleşme iddiası ileri sürülemeyeceği, davacının ileride doğması muhtemel bir zenginleşme için alacak davası açtığı, dava tarihi itibariyle zenginleşme iddiasına konu imalatların ve davaya konu taşınmazın davacının uhdesinde olduğu, davalıların uhdesine geçmiş bir zenginleşme olmadığı gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiş, karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının masraf yaptığını iddia ettiği taşınmazı kararın verildiği tarih itibariyle kullanmaya devam ettiği, sebepsiz zenginleşme olgusunun henüz gerçekleşmediği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, müvekkilinin davaya konu dükkan kaba inşaat halindeyken davalılardan taksitler halinde toplamda 900.000,00 TL ödeyerek satın aldığını ve bono suretlerinin dosyada bulunduğunu, ardından zorunlu ve faydalı imalatlar yaparak işlettiğini, bilirkişi raporuyla müvekkilince yapılan imalatın %37,16 oranında olduğunun tespit edildiğini, davaya konu taşınmazın 5.102.200,00 TL bedelle Sivas İcra Dairesinin 2021/5592 E. sayılı dosyası üzerinden satıldığını,

müvekkilinin yaptığı masraflara tekabül eden 1.895.977,52 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda davalılardan tahsili gerekirken ve bu husus tüm dosya münderecatı ile doğrulanmış iken, davanın henüz zenginleşmenin gerçekleşmediği bir tarihte açıldığı gerekçesiyle reddedilmiş bulunmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, harici taşınmaz satış sözleşmesi kapsamında ödenen paranın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi istemine ilişkindir. Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye, özellikle dava tarihi itibariyle davacı tarafından çeşitli imalatlar yapılan davaya konu taşınmazın ve içerisindeki malzemelerin halen kullanımında olduğu, dava tarihi itibariyle sebepsiz zenginleşmenin gerçekleşmediğinin anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR