Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1114 K.2025/4857

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; hayırsever olan müvekkili ile davalı ... arasında ..'de yeniden yapılması planlanan .. ..

Camii inşaatı ile ilgili 06.12.2016 tarihli protokol imzalandığını, müvekkilinin sözleşmeye uygun olarak inşaat ile ilgili tüm proje ve belgeleri hazırlayıp davalı Kuruma sunduğunu, ancak makul bir süre beklenilmesine rağmen davalı Kurumun başlama talimatı ve yer teslimi yapmadığını, müvekkile yer teslimi yapılması amacıyla davalıya .. ..Noterliği'nin 14.02.2017 tarih ve .. yevmiye nolu ihtarnamesi gönderildiğini, ihtarnameden sonra davalı Kurumun 10.03.2017 tarihli yazısı ile cami inşaatı için daha önceden .. ..

Mahallesi Cami Çeşme Yaptırma ve Yaşatma Derneği ile protokol yapıldığı ve bu protokolün yürürlükte olduğundan bahisle müvekkille yapılan inşaat protokolünün iptal edildiğinin bildirildiğini, anılan dernekle sözleşme imzalanmış olması sebebiyle müvekkili ile yapılan protokolün iptal edilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin protokole güvenerek alt yüklenici ile sözleşme imzaladığını, proje ve malzeme masrafları yaptığını, sözleşmenin haksız nedenle iptali ile müvekkilinin zarara uğradığını, müvekkilinin mühendislik bürolarına iadesi imkansız olarak toplamda 19.187,60 TL para ödediğini,

ayrıca yüklenici müteahhit ile 370.000,00 TL'ye anlaştığını ve 250.000,00 TL'sini peşin olarak ödediğini, sözleşmeden dönmesi durumunda 100.000,00 TL cezai şart ödeme tehdidi altında olduğunu, inşaat malzemelerine 150.150,00 TL ödediğini ileri sürerek; fazlaya dair haklı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 19.187,60 TL zararın yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; taraflar arasındaki sözleşmenin 2. maddesi uyarınca yapılacak işin projelerin hazırlanarak onaylı uygulama projeleri doğrultusunda inşaatın yapılması olarak belirlendiğini, öncelikle uygulama projesi hazırlanarak müvekkili Kuruma sunulması ve Kurumun kabulü gerektiğini, sözleşmenin 7. maddesinde yer tesliminin projenin onaylanıp ruhsatın alınmasından sonra yapılacağının düzenlendiğini, ancak davacı tarafından müvekkil Kuruma sunulmuş ve onaylanmış proje olmadığından yer teslimi yapılmadığını, sözleşmenin 9. maddesi uyarınca davacının müvekkili kurumdan hiçbir masraf talep edemeyeceğinin belirlendiğini,

sözleşmenin 12. maddesine göre idarenin tek taraflı fesih hakkı olduğunu ve fesih sebebi ile yüklenicinin zararının tazminini istenemeyeceğinin düzenlendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasındaki protokole göre yer tesliminin projelerinin onaylanıp ruhsatın alınmasının akabinde yapılacağı, 16.04.2024 tarihli davalı Kurum yazısına göre davacı tarafından Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu’na onaylı bir proje sunulmadığı ve onarım/restorasyon ruhsatı alınmadığı, yine aynı cevaba göre yer temininin bundan dolayı yapılmadığının belirtildiği,

davacı üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmeyip onaylı projeyi sunamadığından davalı idarenin haklı sebeple protokolden dönebileceği, yine protokole göre haklı sebeple protokolden dönülmesi durumunda yüklenici herhangi bir bedel talep edemeyeceğinin kararlaştırıldığı gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasındaki protokolün 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı Kanun) 285-298. maddelerinde düzenlenen bağış sözleşmesi niteliğinde olduğu, 7. maddesinde yer tesliminin projelerin onaylanıp ruhsat alınması akabinde yapılacağının kararlaştırıldığı, sözleşmenin konusunun da projelerin hazırlanarak onaylı uygulama projeleri doğrultusunda inşaatın yapılması işi olduğu, işin bedelinin ve tüm harcamalarının da davacı yüklenici tarafından karşılanacağının kararlaştırıldığı,

davalı idarenin de belediye ve ilgili kurumlarla gerekli yazışmaları yapmak, işin devamı sırasında idari ve teknik konularda yardımcı olmak, işin kontrol ve kabulünü yapmak olduğu, ancak davalı tarafından onaylanmış proje bulunmadığından yer tesliminin mümkün olmadığı ve yer teslimi henüz yapılmadan idare tarafından tek taraflı olarak sözleşmenin feshedildiği, 6098 sayılı Kanunu’nun 136 uyarınca sözleşmenin ifasının imkansız hale geldiği,

anılan madde uyarınca tarafların aldıklarını sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği iade etmeleri gerektiği, hem davacı tarafından davalı tarafa verilmiş bir bedel bulunmadığından hem de protokolün 12. maddesi uyarınca da idare tarafından işin süresinden önce feshi halinde yüklenici tarafından yapılan gider ve bedelin idareden talep edilemeyeceğinin de düzenlenmesi karşısında artık davacının uğradığını iddia ettiği zararın talep edilemeyeceği gerekçesiyle; davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf isteminin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekilince temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, müvekkilinin tüm inşaat ile ilgili evrak ve belgeleri hazırladığını, bu kapsamda alt yüklenicilerle sözleşmeler imzaladığını, davalı Kuruma sunduğunu, ancak davalı kurum sözleşmenin 3. maddesinde düzenlenen "belediye ve ilgili kurumlarla, resmi dairelerle gerekli yazışmaları yapmak, işin devamı sırasında idari ve teknik konularda yardımcı olmak, işin kontrol ve kabulünü yapmak" şeklindeki borçlarına aykırı davrandığını, müvekkilinin onay için sunduğu bilgi ve belgeler için sözleşmesel edimini yerine getirmediğini,

bu sebeple onaylı proje bulunmaması davalı Kurumun kendi ihmal ve borca aykırı davranışı neticesinde gerçekleştiğini, dernekle sözleşme imzalanmış olması sebebiyle müvekkili ile yapılan protokolün iptal edilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, protokolün 12. maddesi uyarınca tek taraflı fesih hakkının sadece haklı bir gerekçe belirtmek suretiyle kullanılabileceğini, davalı Kurumun ise fesih gerekçesi olarak daha önceden üçüncü kişiyle protokol yapılması haksız gerekçesini sunduğunu,

müvekkilinin davalı Kurumun aynı cami inşaatıyla ilgili önceden kimlerle protokol yapıldığını ve bu protokolün yürürlükte olup olmadığını bilmesinin beklenemeyeceğini ileri sürerek, kararın bozulmasını talep edilmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, bağış sözleşmesinin haksız feshi nedeniyle uğranılan zararın tahsili talebine ilişkindir. Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye, özellikle davalı tarafından onaylanmış proje bulunmadığından yer tesliminin mümkün olmaması nedeniyle protokolün davalı tarafından tek taraflı olarak feshedildiği, protokolün 9. maddesi uyarınca davacının davalı kurumdan hiçbir masraf talep edemeyeceğinin, 12. maddesi uyarınca da idare tarafından işin süresinden önce feshi halinde yüklenici tarafından yapılan gider ve bedelin idareden talep edilemeyeceğinin düzenlendiğinin anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR