Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1159 K.2025/4630

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı Birlik genel kurul toplantısının iki defa üst üste yapılmadığını, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 87/5 maddesine göre bu durumun kendiliğinden sona erme hali olduğunu belirterek, aynı maddenin son fıkrası gereğince .. Merkez, .., .. ve .. İlçeleri Kanatlı Hayvan Eti Üreticileri Birliğinin kendiliğinden münfesih sayıldığının tespiti ile tasfiye heyeti atanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, Birliğin olağan genel kurulunun 17.09.2018 tarihinde yapıldığını, eski yöneticilerin defter tasdiki yaptırmadan yönetimi devrettiklerini, tasdiksiz devir sebebiyle 2019 yılında genel kurulun toplanamadığını ve mali genel kurul yapılamadığını, 17.02.2020 tarihinde ise yönetim kurulu ve mali genel kurulun 17.04.2020 tarihinde yapılmasının kararlaştırıldığını, Covid-19 salgını ve bu salgın sebebiyle yapılan kanun değişiklikleri sebebiyle tüm toplantıların 31.07.2020 tarihine kadar ertelendiğini, bu sebeple 2020 yılı mali genel kurulunun yapılamadığını,

yönetim kurulunun 20.03.2020 tarihinde aldığı başka bir karar ile de mali genel kurulunun 16.10.2020 tarihinde yapılmasının kararlaştırıldığını, ancak daha sonrasında ertelenmesine karar verildiğini, birlik tüzüğüne göre olağan genel kurulunun dört senede bir, mali kongrenin ise her senenin Şubat ayında yapılmasının gerektiğini, iddia edildiği gibi her sene Şubat ayında olağan genel kurulun toplanmasının gerekmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla.

Birliğin 2019-2020 yıllarına dair genel kurul toplantısını yapamamasının haklı nedene dayalı olduğu, olağan genel kurul toplantısı yapılmamasının değil, çağrıya rağmen imkansızlık sebebi ile toplantıların yapılamamasının derneğin (birliğin) kendiliğinden sona erme sebebi kabul edileceği, davaya konu Birliğin ise genel kurulu yapmak için gerekli kararları aldığı ve karar defterine işlediği, böylece Kanunun aradığı çağrıya rağmen imkansızlık sebebiyle yapılamama durumundan bahsedilmeyeceği, Kanunun aradığı anlamda bir imkansızlığın bulunmadığı, Birliğin alınan kararlar uyarınca hukuki varlığını sürdürme yönünde iradesini ortaya koyduğu,

Covid-19 salgını öncesinde son genel kurulun 17.09.2018 tarihinde yapıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; her ne kadar davalı Birlik tarafından 2019-2020 yılı olağan genel kurul toplantıları yapılmamış ise de, Yönetim Kurulu karar defterinden de anlaşılacağı üzere toplantıların gerçekleştirmek amacıyla gerekli kararların alındığı ancak dünya genelinde mevcut olan Covid-19 salgını sebebiyle toplantıların yapılamadığı, davalı Birliğin olağan genel kurul toplantılarını yapmamasının haklı nedene dayalı olduğu, alınan kararlar uyarınca hukuki varlığını sürdürme yönünde iradesini ortaya koyduğu, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; Birliğin 20 19... yılının şubat ayında yapılması gereken genel kurul toplantılarının yapılmaması sebebiyle feshi gerektiğini, 2019 yılına ilişkin eski yönetimin defterlerini noter onaysız devretmesi nedeniyle genel kurul toplantısının yapılamamasının imkansızlık sebebi olarak gösterilemeyeceğini, 2020 yılına ait toplantı yapılamamasına gerekçe olarak Covid-19 salgınının gösterildiğini, ancak Şubat ayında yapılması gereken toplantının ileriki tarihe ertelenmesinin herhangi bir haklı gerekçesi olmadığını ileri sürerek, kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı birliğin kendiliğinden münfesih sayıldığının tespiti ile tasfiye heyeti atanması istemine ilişkindir.

4721 sayılı Kanun'un 87. maddesinde derneklerin kendiliğinden sona ereceği haller gösterilmiş olup, maddenin beşinci fıkrasında yapılan düzenlemeye göre, "Olağan genel kurul toplantısının iki defa üst üste yapılamaması" üzerine her ilgili, sulh hâkiminden, derneğin kendiliğinden sonra erdiğinin tespitini isteyebilir. Ancak işbu dava, davalı birliğin kendiliğinden münfesih sayıldığının tespiti ile tasfiye heyeti atanması talebiyle açıldığından, görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olarak belirlenmesi doğru görülmüştür.

Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye özellikle, Covid-19 salgını sebebiyle toplantıların yapılamadığı, davalı Birliğin olağan genel kurul toplantılarını yapmamasının haklı nedene dayalı olduğu, yönetim kurulunca alınan kararlar uyarınca hukuki varlığını sürdürme yönünde iradesini ortaya koyduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR