Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1175 K.2025/5022

Mahkeme kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının onanmasına dair verilen kararın düzeltilmesi davacı vekili tarafından istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacının 1989 yılında ..’dan zorunlu göçe tabi tutularak Türkiye’ye geldiğini, Devlet Bakanlığınca hazırlanan ..-..göçmen evleri projesi kapsamında borçlandırılarak konut satın aldığını, bu bağlamda 10.000.000 TL (eski para) peşinat ödediğini, bu ödemenin konut maliyetinden düşülmesi gerekirken düşülmediğini ileri sürerek; bu ödemenin güncelleştirilerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 8.000,00 TL’nin yasal faizi ile davalıdan tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, zamanaşımı süresinin dolduğunu ve davanın haksız olduğunu savunarak; davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 22.09.2011 tarihli kararıyla; davacının yaptığı peşin ödemenin kısmen mahsup edilmediği, mahsup edilmeyen miktarın güncellenmiş değerinin 2.865,95 TL olduğuna ilişkin bilirkişi raporu esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 19.06.2012 tarihli ilamıyla; Mahkemece yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılarak, borçlandırma işleminin başlangıcında mahsuplaşma yapılıp yapılmadığı, konutun maliyet bedeli, borçlandırma bedelinden yüksek olduğu takdirde davacının maliyet bedelinden borçlanmayı kabul ettiği halde daha düşük miktarda borçlandırılmasının kabul edilebilir açıklaması yaptırılmalı, ödenmesi gereken taksitlerden mahsup işlemi yapılıp yapılmadığı dosya içindeki ve emsal dosyalardaki listeler ve yazışmalar değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle, kararının bozulmasına karar verilmiştir.

2. Mahkemece bozmaya uyularak ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; emsal Yargıtay ilamları ve tüm dosya kapsamı dikkate alındığında dava konusu konutun 07.10.1993 tarihi itibarıyla yaklaşık konut bedeli maliyetinin 122.000.000,00 TL (eski para ) olduğu, davacının ise 1993 tarihi itibarıyla 91.386.543,00 TL (eski para ) borçlandırıldığı, konut maliyeti yüksek olmasına rağmen davacının daha az miktarda borçlandırıldığı, aradaki farktan mahsubun yapıldığının anlaşıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

V. TEMYİZ

Dairenin 26.11.2024 tarihli ilamıyla; davacı ile dava dışı Banka arasında düzenlenen borçlanma sözleşmesinin (1.) maddesindeki düzenlemeye göre, davacının dava dışı Bankadan kredi kullanıp ödeme yaptığı, ancak maliyet hesabı çıkarıldığında arada oluşacak farkı da aynı koşullarda ödemeyi taahhüt ettiği, borçlanma sözleşmelerinin ileride doğacak ilave maliyeti de kapsayacak şekilde düzenlendiği, konutun kesin maliyetinin her bir daire için 135.000.000,00 TL (eski para) olarak belirlendiği dikkate alındığında davacının kesin maliyet altında borçlandırıldığının anlaşıldığı,

Mahkeme gerekçesinde konut maliyeti 122.000.000,00 TL olarak belirtilmiş ise de bunun sonuca etkili olmadığı, hal böyle olunca davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün onanmasına karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

VI. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Sebepleri

Davacı vekili; yurda göçen göçmenlere evler tahsis edildiğini ve bu evlerin bedelleri için ilk önce bu kişilerden peşinatlar toplandığını, peşinatlar toplanıldığı sırada evlerin de maliyetleri belli olmadığından, göçmenlerin borçlanacakları ve taksitle ödeyecekleri meblağın da belli olmadığını, ilk ödenen peşinatın sonradan borçlandırılan taksitlerden düşülmediğini, borç taksitlerini ödeyip bitirmelerine rağmen peşinat bedellerinin borçtan mahsup edilmediğini, Ankara 3. Tüketici Mahkemesinin 2023/108 E., 2024/325 K. numaralı kararıyla davanın kabul edildiğini,

her ne kadar söz konusu miktar itibariyle kesin bir karar olsa da emsal niteliği taşıdığını, en son verilen karar olduğu için yenilik doğuracak nitelikte olduğunu, .. 3. Tüketici Mahkemesinin kararının, öncesinde verilen ve bu dava ile birebir örtüşen talep ve içerikteki başka mahkemelerin davalarında verilen kararları ile çeliştiğini, yargı kararı olması nedeniyle bahsedilen çelişkinin de özellikle giderilmesi gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sosyal konut projesinden konut sahibi olabilmek için yatırılan peşinatın konutun teslimi için yapılan sözleşmede belirlenen borçlanma miktarından mahsup edilmemesi nedeniyle alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Karar düzeltme yoluyla incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle davacı ile dava dışı Banka arasında düzenlenen borçlanma sözleşmesinin 1. maddesindeki düzenlemeye göre, davacının dava dışı Bankadan kredi kullanıp ödeme yaptığı, ancak maliyet hesabı çıkarıldığında arada oluşacak farkı da aynı koşullarda ödemeyi taahhüt ettiği, borçlanma sözleşmelerinin ileride doğacak ilave maliyeti de kapsayacak şekilde düzenlendiğinin anlaşılmasına göre de davacı vekilinin karar düzeltme dilekçesinde bildirdiği sebeplerin reddi gerekmiştir.

VII. KARAR