Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1310 K.2025/4770

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılar vekili ve davalılardan .. İnşaat İmalat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; müvekkillerinin mobilya almak üzere davalı .. Ltd. Şti.nin ..

Şubesi olan işyerine gittiklerini, mağazada bindikleri asansörün 2. kattan zemine sert bir şekilde çakılması sonucunda müvekkillerinin yaralandıklarını, birçok kez cerrahi müdahalelere maruz kaldıklarını, evlerinde bakıma muhtaç hale geldiklerini, tam anlamıyla sağlıklarına kavuşamadıklarını, olay nedeni ile sorumlular hakkında yapılan cezai tahkikat sonucunda açılan davanın yargılamasının devam ettiğini, müvekkillerinin bu olaydan dolayı travma yaşadıklarını ve halen asansöre binemediklerini, müvekkillerinden ..'ın okul hayatına ara vermek zorunda kaldığını, kazadan sonra telafisi güç manevi zararların oluştuğunu belirterek;

şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın ve her bir müvekkil için 75.000,00 TL olmak üzere toplam 300.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı .. Ltd. Şti. vekili; müvekkili şirketin zararın oluştuğu olayla ilgili taraf sıfatının bulunmadığını, müvekkilinin mülk sahibi olmasının davacılara karşı sorumluluk doğurmayacağını, kazaya sebebiyet veren asansörün yük asansörü olduğunu, yük asansörü ile insan taşımasına izin veren mobilya mağazasının sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu ve kusurundan bahsedilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... vekili; müvekkilinin söz konusu kazanın meydana geldiği binanın arsa sahibi olduğunu, davalı .. Şirketi ile imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile tüm inşaatın bu davalı tarafından yapıldığını, inşaatın tamamlanmasından sonra taşınmazın diğer davalı .. Ltd. Şti. ne firmasına işyeri olarak kiralandığını, asansörün yapılmasındaki herhangi bir aşamada müvekkilinin asansör firması sahibi olan diğer davalı ... ile bir araya gelmediğini, asansörün yük asansörü olduğunu, olayda kusurlu tarafın asansörü amacı dışında kullanan kiracı durumundaki davalı .. Ltd. Şti. ile davalı asansör firması yetkilisi diğer davalı ...'nın olduğunu belirterek müvekkili yönünden davanın reddini istemiştir.

3. Davalılar .. ve davalı .. Ltd.Şti. davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan kusur raporuna göre, davalılardan .. Ltd. Şti., .. Ltd.

Şti. ve ..'nın olayın meydana gelmesinde kusurlu olduklarından davacıların uğradıkları zararı gidermeleri gerektiği, davalı ...'nin ise olayın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığı, dolayısıyla kendisine karşı husumet yöneltilemeyeceği, davacılar vekilinin 29.03.2024 tarihli duruşmadaki beyanları doğrultusunda dava dilekçesinde belirtilen miktar üzerinden maddi tazminata hükmedildiği, manevi tazminat yönünden ise davacıların meydana gelen olay sebebiyle ruhsal ve bedensel acı, elem ve üzüntü duymaları, olaydan kaynaklı bir süre tedavi görmeleri, tedavi sonrası kalıcı maluliyet oluşması,

olayda herhangi bir kusurlarının bulunmaması, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davacılarda oluşan manevi zararın ağırlığı ve yoğunluğu, paranın satın alma gücü dikkate alınarak talep edilen manevi tazminat miktarlarının adalet ve hakkaniyete uygun olduğu gerekçesiyle; davalı ...'ye karşı açılan davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine, davacıların maddi tazminat istemlerinin diğer davalılar yönünden kabulüyle, 350,00 TL'sinden davalı ..., 250,00 TL'sinden davalı ..

Ltd. Şti., 400,00 TL'sinden davalı .. Ltd. Şti. sorumlu olmak üzere toplam 1.000,00 TL maddi tazminat ile 26.250,00 TL'sinden davalı ..., 18.750,00 TL'sinden davalı .. Ltd. Şti., 30.000,00 TL'sinden davalı .. Ltd.

Şti. sorumlu olmak üzere her bir davalı için 75.000,00 TL olmak üzere toplamda 300.000,00 TL manevi tazminatın olayın meydana geldiği 01.01.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacılar vekili ve davalı davalılardan .. Ltd. Şti. vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; asansörün yük asansörü olarak montajının yapıldığı, daha sonra makyajlanarak insan asansörü olarak kullanılmaya başlandığı, dava konusu asansörün bulunduğu taşınmazın yapı maliki olan davalı ... tarafından 30.11.2013 tarihli sözleşme ile kira başlangıç tarihi 27.02.2014 olmak üzere diğer davalı .. Ltd.

Şti.ne kiraya verildiği, Ekim-2014 Risk Değerlendirme Raporu ile dava konusu kazanın meydana geldiği asansörün kullanımın en yüksek risk seviyesine sahip(çok yüksek düşme ihtimalli, çok ciddi derece/şiddetli, derhal müdahale gerektiri olduğunun davalı .. Ltd. Şti.ne bildirilmiş olduğu, asansöre ait faturaların 16.12.2014, 23.12.2014,11.12.2014 tarihli oldukları ancak dosyaya sunulan sözleşmeye göre dava konusu asansörlerin davalı ... İnş. İmalat Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından davalı ... ile Şubat 2014 tarihinde yaptırılmış olduğu, dava konusu kazanın 01.01.2015 tarihinde meydana geldiği, bu kapsamda dava konusu asansörlerin davalı ... Ltd.

Şti.ne kiraya verildikten sonraki süreçte eklenmiş olduğu, kaza tarihi, kira sözleşmesi başlangıç tarihi, asansörlerin yapımına ilişkin sözleşme ve fatura tarihleri ile Risk Değerlendirme Raporu tarihlerine göre, kazaya neden olan asansörlerin; taşınmazın davalı yapı maliki tarafından kiraya verildiği tarihte bulunmadığı, diğer davalılar ... İnş. Ltd. Şti, Yahya ve ...

Ltd.Şti bilgisi dahilinde kira sözleşmesinden sonra eklenmiş olduğu, bu durumda da illiyet bağının kesildiği, bina sahibinin sorumluluğuna gidilemeyeceği, ... Ltd. Şti.nin yapı müteahhidi olduğu, dava konusu kazaya neden olan asansörlerin yapım sözleşmesinin davalı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından yaptırıldığı, faturaların ... İnş. İmalat Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti. adına kesildiği, bu kapsamda oluşan zarardan sorumlu olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacılar vekili ve davalılardan ... Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili; İstinaf Mahkemesinin dava konusu asansörlerin davalı ... Ltd. Şti. ye kiraya verildikten sonraki süreçte eklenmiş olduğu yönündeki tespitinin dosyada yer almadığını, asansörün binanın inşaatı ile var olduğunu, kazanın davalılardan ...'nin taşınmazında gerçekleştiğini, Mahkemece davalı ... yönünden ileri sürülen bina sahibinin kusursuz sorumluluğu ile ilgili her hangi bir değerlendirme yapılmadığını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... Ltd. Şti. vekili; kazanın meydana geldiği yerin diğer davalı ...'ye ait olduğunu, Mahkemece bu hususta herhangi bir inceleme yapılmaksızın müvekkilin sorumluluğuna gidildiğini, diğer davalı ... Ltd.

Şti.nin iki bağımsız bölümden ibaret olan taşınmazı tek kontrat ile kiraladığını, kazanın meydana geldiği alanın müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin yalnızca birleştirilen diğer dükkanın sahibi olduğunu,kazanın meydana geldiği taşınmazın kaç nolu taşınmaz olduğu ve malikinin kim olduğunun araştırılmadığını, asansör yapımını yüklenen firmanın diğer davalı ...'ya ait bulunduğunu, asansör tescilinin yüklenici firma tarafından yapılması gerektiğini, tescil ile ilgili kusurun müvekkiline yüklendiğini, asansörün periyodik kontrollerinin müteahhitin sorumluluğunda olmadığını, asansörü yapan yüklenicinin sorumluluğunda olduğunu,

kusur oranlarının neye göre belirlendiğinin açık olmadığını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, asansör düşmesi sonucu uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir.

1. Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye, davalı ... İnş. İmalat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin yapı müteahhidi ve aynı zamanda diğer davalı ... Ltd. Şti. ile birlikte kiraya verilen iki bağımsız bölümden birinin maliki olduğu, dava konusu kazaya neden olan asansörlerin yapım sözleşmesinin davalı ... Ltd. Şti. tarafından yaptırıldığı, faturaların bu davalı adına kesildiği, bu kapsamda oluşan zarardan sorumlu olduğunun anlaşılmasına göre; davalı ... Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 69. maddesi uyarınca bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür.

Yapı malikinin sorumluluğu, bir bina ya da diğer bir inşa eserinin bizatihi kendisinden kaynaklanan bir nedenle oluşan zarardan sorumluluğu kapsamakta olup, niteliği itibariyle kusursuz sorumluluk türlerinden "olağan sebep sorumluluğu"dur. Burada malike kurtuluş kanıtı sunma olanağı tanınmamıştır. Malik, ancak illiyet bağını kesen sebeplerin (mücbir sebep, zarar görenin tam kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru gibi) varlığı durumunda sorumluluktan kurtulabilir.

Somut olayda; kaza tarihi, kira sözleşmesi başlangıç tarihi, asansörlerin yapımına ilişkin sözleşme ve fatura tarihleri ile Risk Değerlendirme Rapor tarihleri birlikte değerlendirildiğinde, davalı ...'nin maliki bulunduğu bağımsız bölüm ile diğer davalı ... İnşaat Ltd. Şti.nin maliki bulunduğu bağımsız bölümü birlikte diğer davalı ... Ltd. Şti.ne verdiklerini, kiralanan bu iki bağımsız bölümün birleştirilerek mobilya mağazası olarak kullanıldığı, her ne kadar davaya konu olayın meydana geldiği asansör kiralama tarihinden sonra yapılmış ise de, davalı ...'nin kiralanana sonradan asansör yapıldığını bildiğinin cevap dilekçesi ve aşamalardaki beyanlar ile sabittir. Bu itibarla, davalı ...'nin bina maliki sıfatıyla diğer davalılar ile birlikte meydana gelen zarardan sorumludur.

Hal böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince; davanın davalılardan .. yönünden de kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı ... İnşaat İmalat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Davacılar vekili tarafından temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 373/1 maddesi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının aynı Kanun'un 371. maddesi uyarınca davacılar yararına BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine, peşin alınan temyiz harcının da istek halinde temyiz eden davacılara iadesinre,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,