Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1420 K.2025/4899

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin 2018 yılından bu yana villa kiralama işi yaptığını, işletmenin ısıtma yöntemi olarak jeotermal ısının tercih edilmesi nedeniyle davalı ile sözleşme imzalandığını, sözleşmeye göre müvekkilinin abone tipinin ticarethane olduğunu, davalının hiçbir geçerli sebep yokken 05.11.2020 tarihli yazıyla ve sözlü olarak "alınan karar gereği, otel ruhsatı 10 bağımsız villa ve üstü, termal turizm belgesi veya kaplıca ruhsatı belgesinin 20.11.2020 tarihine kadar şirkete beyan edilmesini, aksi taktirde geçmişten gelen ticari jeotermal sıcak su tarife aboneliğinin bireysel tarifeye geçirileceğini" beyan ve ihtar ettiğini,

ticarethane aboneliği ile bireysel abonelik arasında çok ciddi bir fark olduğunu, bu fark nedeniyle müvekkilinin çok büyük kazanç kaybına uğrayacağını ve batma noktasına geleceğini, sözleşmenin 4. maddesinde abonelik süresinin 15 yıl olarak kararlaştırıldığını, davalı sözleşme ile bağlı olduğundan tek taraflı irade beyanıyla abonelik türünün değiştirilmesinin mümkün olmadığını ileri sürerek; davalı tarafından yapılan abonelik türü değişikliği işleminin haksız ve hukuka aykırı olduğunun tespitini ve iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; taraflar arasında akdedilmiş herhangi bir yazılı sözleşme olmadığını, dosyaya sunulan abonelik sözleşmesinin müvekkili tarafından bilgilendirme amaçlı olarak davacıya verildiğini, davacı tarafından müvekkili şirkete, termal turizm tesisi ve kaplıca turizmi amaçlı ticari tarifeden faydalanmak için abonelik başvurusu yapıldığını, davacının termal turizm belgesi veya kaplıca ruhsatını sonradan tamamlama sözüne istinaden 08.11.2018 tarihinde 5460 ısınma 460 numaralı kullanım ticari abonelik kaydının oluşturulduğunu ve davacının jeotermal sıcak sudan faydalanmaya başladığını,

müvekkili şirketin bu belgeleri tamamlamaksızın ticari abonelik kaydını oluşturmasındaki amacın, tamamıyla iyiniyet prensipleri neticesinde bölgesel turizme teşvik ve bölgede termal turizmin gelişimine katkı sağlamak olduğunu, davacı aboneye uyarıda bulunulmuşsa da eksik evrakların tamamlanmadığını, 6727 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin daha iyi uygulanmasını sağlamak amacıyla 11.09.2020 tarihli Yönetim Kurulu kararına istinaden, ilgili şartları taşımayan abone sahiplerinin abonelikleri iptal edilmek yerine ticari aboneliklerinin bireysel tarifeye dönüştürülmesinin kararlaştırıldığını,

bu karar sonrasında davacının eksik evrakları tamamlaması hususunda uyarıldığını ve 05.11.2020 tarihinde davacının evraklarını 20.11.2020 tarihine kadar tamamlaması, tamamlamaması halinde geçmişten gelen ticari aboneliğinin bireysel tarifeye geçirileceği hususunda yazılı olarak ihtar edildiğini, ancak davacının bu ihtara rağmen evraklarını getirmeyerek işbu davayı açtığını, davacıya bilgilendirme amaçlı verilen sözleşme örneğinin 5/14. maddesiyle, müvekkili şirkete abonelik değişikliği yapma hakkı tanındığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla.

Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 8/5 maddesinde; tüketicinin dahil olduğu abone grubunun herhangi bir sebeple şirket tarafından değiştirilebilmesi için öncelikle bu durumun ilgili tüketiciye yazılı olarak bildirileceği ve tüketiciye gerekli bilgi ve belgeleri sunması için tebliğ tarihinden itibaren 30 gün süre verileceği, tüketicinin durumunu bildirir bilgi ve belgeleri bu süre içerisinde sunmaması halinde, tüketicinin şirket tarafından öngörülen abone grubuna dahil edileceğinin düzenlendiği,

davalı şirket tarafından alınan karar gereği 05.11.2020 tarihli yazıyla, otel ruhsatı, 10 bağımsız villa ve üstü, termal turizm belgesi veya kaplıca ruhsatı belgesinin 20.11.2020 tarihine kadar beyan edilmediği takdirde, geçmişten gelen ticari jeotermal sıcak su tarife aboneliğinin bireysel tarifeye geçirileceğinin bildirildiği, dava dilekçesinde bu hususun ihtar edildiğinin davacı tarafından beyan ve ikrar edildiği, her ne kadar davalı şirket taraflar arasında herhangi bir sözleşme imzalanmadığını bildirmişse de, davacı tarafın işletmesinde davalı tarafından tedariki sağlanan jeotermal ısı sisteminin bulunduğu,

yine davalı tarafın cevap dilekçesinde davacının termal turizm belgesi veya kaplıca ruhsatını sonradan tamamlama sözüne istinaden ticari abonelik kaydının oluşturulduğunun beyan edildiği, bu hali ile taraflar arasında geçerli sözleşme ilişkisinin kurulduğunun tespit edildiği, sözlü yapılan sözleşme kapsamında davacı abone yapılırken kendisinden termal turizm belgesi veya kaplıca ruhsatı istendiği hususunda bilgi ve belge bulunmasa dahi, gelen yazı cevaplarına göre davacının turizm tescil belgesinin olmadığının anlaşıldığı,

konutun ticari abonelik kapsamında kalmayacağı, davacının davalı tarafından ihtar edildiği belirtilen 05.11.2020 tarihli yazıda belirtilen eksiklikleri süresi içerisinde tamamlamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı adına 2018 yılında ticari jeotermal su aboneliği tesis edildiği, davacının iş yeri açma ruhsatına sahip ve basit usulde vergi mükellefi olduğu, aboneliğin tesis edildiği yerlerin kiraya verilmek suretiyle kazanç elde edildiği, yaklaşık üç yıldan beri taraflar arasında ticari su aboneliğinin devam ettiği, dosya içerisindeki tapu kaydında aboneliğin tesis edildiği gayrimenkulün 20.07.2016 tarihinde mülkiyetinin dava dışı ...'den devralındığı, vergi mükellefiyetinin ve iş yeri açma ruhsatının 30.01.2018 tarihinde tanzim edildiğinin anlaşıldığı,

mesken aboneliğinin ticari aboneliğe çevrilmesi sırasında davacıya termal turizm belgesi, kaplıca ruhsatı, otel vs. belgeleri sunması için süre verildiğine ilişkin iddiayı doğrulayan herhangi bir delilin dosyaya sunulmadığı, aboneliğin tesis edildiği gayrimenkulün kullanılma amacı ve davacının iş yeri olarak ruhsat alması üzerine bu yerleri kiraya vermesi nazara alındığında; taraflar arasındaki aboneliğin ticari abonelik olmasının asıl olduğu, olsa olsa uygulanacak ticari abonelik tarifesi hususunda ihtilaf meydana gelme ihtimalinin bulunduğu, davalının ticari tarifeyi mesken aboneliğine çevirmesine ilişkin eyleminin hukuka uygun olmadığı,

davacının sözleşmeye bağlılık ilkesi gereğince, sözleşmenin kurulduğu şartlarda devamını talep etme hakkının bulunduğu, taraflar arasındaki muarazanın mevcut tarifenin devam ettirilmesi gerektiği şeklinde giderilmesi gerektiği gerekçesiyle; davacının istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden davanın kabulü ile davalının, davacının ticari aboneliğin mesken aboneliğine çevrilmesi ile Yönetim Kurulu kararının davacı yönünden iptaline, mevcut tarifenin sözleşme süresince devam ettirilmesi suretiyle muarazanın giderilmesine oy çokluğuyla karar verilmiş;

karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacının termal turizm belgesi veya kaplıca ruhsatına ilişkin kaydının bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından abonelik başvurusu yapan davacıya termal turizm belgesi veya kaplıca ruhsatını sonradan tamamlama sözüne istinaden ticari abonelik kaydının oluşturulduğunu, 11.09.2020 tarihli Yönetim Kurulu kararı ile termal turizm tesis belgesi, kaplıca ruhsatı ya da 10 adet bağımsız bölüm odalı villaya ya da 10 adet bağımsız bölüm odaya sahip turizm tesisleri açısından avantajlı tarife uygulama kararı aldığını, ticari işletme şartlarını taşımayan davacının yapılan ihtara rağmen eksik evrakları tamamlamadığını,

davacının ticari abonelikten yararlanmak istemesinin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesince hem davacının ticari olarak faaliyetlerine devam ettiği sonucuna varıldığı, hem de bu sonuçla çelişecek şekilde basiretli bir tacirden beklenen sorumluluklarını yerine getirmediği ve dürüstlük kuralına aykırı davrandığı halde davacının aboneliğinin devam etmesi gerektiği sonucuna varılarak,

müvekkili şirketin zararına, dolayısıyla kamu zararına sebep olacak bir sonuca varıldığını, gerekli şartları sağlamadığı sabit olan davacının diğer abonelerden farklı olarak indirimli olan ticari abonelik tarifesinden faydalanmaya devam etmesine ilişkin talebinin, hakkın açıkça kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu ve dürüstlük kuralına aykırılık teşkil ettiğini ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ticari termal su aboneliğinin, mesken aboneliğine dönüştürülmesi hususunda yaratıldığı ileri sürülen muarazanın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davalı şirketin "Otel ruhsatı, 10 bağımsız villa ve üstü, termal turizm belgesi veya kaplıca ruhsatı olmayan ticari abonelerin mesken tarifesine çevrilmesi hk." konulu, 11.09.2020 karar tarihli ve 3 sayılı Yönetim Kurulu kararında.

"Şirketimiz tek elden Jeotermal sıcak su dağıtım projesi kapsamında, ..-.. havzasında bulunan termal turizm bölgesinin korunması sürdürülebilirliğinin sağlanması, israfın önüne geçilmesi ve rezerv miktarının(re-enjekte edilerek) artırılması kapsamında, şirketimiz mevcut ticari sıcak su abonelerinden otel ruhsatı, 10 bağımsız villa ve üstü, termal turizm belgesi veya kaplıca ruhsatı olan mevcut abonelerimizin şirketimiz ticari abonelik tarifesinden faydalanmaya devam etmesine karar verilmiştir.

Bu şartları yerine getirmeyen geçmişten bugüne gelen mevcut sisteme kayıtlı termal ticari gözüken diğer tüm(Bakkal-Market-Emlak-Lokanta-Kahvehane-Ev-Konut-Villa vb. Termal turizm hizmeti vermeyen diğer sektörler) aboneliklerin tek elden jeotermal sıcak su dağıtım projesi kapsamında ticari tarifelerin mesken sıcak su tarifesine çevrilerek, mesken abonelik tarifesinden hizmet verilmesine oy birliği ile karar verilmiştir." denilmiş olup, davalı şirket tarafından davacıya gönderilen 05.11.2020 tarihli, 2020/75 sayılı ve "Jeotermal sıcak su abonelik hk." konulu yazıda.

"Sayın yetkili.

03.06.2007 tarihli ve 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu'nun uygulanması ile ilgili usul ve esasları ve şirketimiz tek elden Jeotermal sıcak su dağıtım projesi kapsamında alınan karar gereği, otel ruhsatı, 10 bağımsız villa ve üstü, termal turizm belgesi veya kaplıca ruhsatı belgenizi 20.11.2020 tarihine kadar şirketimize beyan etmediğiniz taktirde, geçmişten gelen ticari jeotermal sıcak su tarife aboneliğiniz bireysel tarifeye geçirilecek..." ihtarının yapıldığı görülmüştür.

Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 8/5 maddesinde; "Bir tüketicinin dahil olduğu abone grubunun herhangi bir sebeple Şirket tarafından değiştirilebilmesi için öncelikle bu durum ilgili tüketiciye yazılı olarak bildirilir ve tüketicinin gerekli bilgi ve belgeleri sunabilmesi için tebliğ tarihi itibariyle 30(otuz) gün süre verilir. İlgili tüketicinin durumunu gösterir belgeleri bu süre içerisinde sunmaması halinde bu tüketici Şirket tarafından öngörülen abone grubuna dahil edilir." denilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından sunulan 23.10.2019 tarihli "Abone Türü Değişim Sözleşmesi"nde her iki tarafın da imzasının olmadığı görülmüş, ancak davalı şirket tarafından, davacının mevcut bireysel aboneliği ticari abonelik şeklinde değiştirilmiştir. Yukarıda yer verildiği üzere, davalı şirket tarafından alınan karar gereği 05.11.2020 tarihli yazıyla termal turizm belgesi veya kaplıca ruhsatı belgesinin 20.11.2020 tarihine kadar davalı şirkete beyan edilmediği takdirde, geçmişten gelen ticari jeotermal sıcak su tarife aboneliğinin bireysel tarifeye geçirileceğinin bildirildiği, her iki tarafın da kabulündedir.

Hal böyle olunca, Bölge Adliye Mahkemesince; davalı şirket tarafından, taraflar arasında herhangi bir sözleşme imzalanmadığı bildirilmişse de, 08.11.2018 tarihinde 5460 ısınma 460 numaralı ticari abonelik kaydının oluşturulduğu, sözlü yapılan sözleşme kapsamında davacı abone yapılırken kendisinden termal turizm belgesi veya kaplıca ruhsatı istendiği hususunda bilgi ve belge bulunmasa dahi, ..

Belediye Başkanlığının 06.04.2021 tarihli yazısıyla, Belediye bünyesinde davacının turizm tescil belgesi veya kaplıca ruhsatının olmadığının bildirildiği, bu kapsamda davacının aboneliğinin ticari abonelik kapsamında kalmayacağı, davacının davalı tarafından ihtar edildiği belirtilen 05.11.2020 tarihli yazıda belirtilen eksiklikleri süresi içerisinde tamamlamadığı,

ticari abonelik tarifesinden yararlanmak için gerekli şartları sağlayamadığı sabit olan davacının indirimli tarifeden faydalanmaya devam etmesine ilişkin talebinin dürüstlük kuralına aykırılık teşkil ettiği gözetilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile istinaf başvurusunun kabulü ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR