Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1425 K.2025/2905

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalılar ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacının diğer davalılar tarafından yetiştirilen karpuz fidelerini davalı ...'dan 15.05.2009 tarihinde satın alıp taşınmazına ektiğini ancak yetişmediğini, ... Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünün raporuna göre karpuzlarda meyve yanıklığı hastalığının bulunduğunun tesbit edildiğini, bu hastalığın da tohum ve fide ile taşınan hastalıklardan olduğunu bildirerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak 64.283,80 TL zararının faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılardan ... Tarım A.Ş. ve ... Fide A.Ş. vekilleri; Türk Ticaret Kanunu'nun 25. maddesindeki ihbar sürelerine uyulmaksızın dava açıldığını, hastalığın başka sebeplerden kaynaklanmış olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı ..., cevap dilekçesi vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

1.Mahkemenin 29.12.2011 tarihli kararıyla davanın reddine karar verilmiş; karar karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Kapatılan 13. Hukuk Dairesinin 28.03.2013 tarihli ilamıyla; eldeki davanın 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu'nun 11. maddesinde belirtilen süre içerisinde açıldığı, davacı tarafın tacir olduğu iddia ve ispat edilmeksizin TTK'nın 25. maddesi hükümlerinin uygulanarak davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı, Mahkemenin esastan ret sebepleri bakımından ise tarafların delillerin ve sorumluluğunun bu kanun hükümlerine göre incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle bozulmasına karar verilmiştir.

3. Bozmaya uyan Mahkemenin 10.02.2022 tarihli kararıyla; davalı şirketin davacıya sattığı crimson fide çeşidi karpuz tohumlarının karpuz bakteriyel meyve lekesi hastalığına neden olan acidovorax citrulli bakterisi içermediği hem ...

Zirai Karantina Müdürlüğü laboratuvarında hem de Hollanda Bitki Koruma Organizasyonu laboratuvarında yapılan testlerle belgelediği, buna karşın karpuz anacı olarak kullanılan kabakların bu bakteriyle bulaşık olmadığına ilişkin dosyada belge bulunmadığı, bakterinin fide dışında bir çok yolla bulaşabileceği, davacının 2009 yılında üretim yaptığı alanlarda meydana gelen karpuz bakteriyel meyve yanığı hastalığına davalının sattığı fidelerin neden olduğunu ispatlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili ile davalı ...

Fide A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

4. Dairenin 07.03.2023 tarihli ilamıyla; bozmaya uyan mahkemece alınan bilirkişi raporunda zararın miktarına ilişkin herhangi bir tespit yapılmadığı, konusunda uzman bilirkişi heyetinden davacının uğramış olduğu zararın miktarı konusunda çelişkiyi giderecek rapor alınması gerektiği gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

5. Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozma ilamı doğrultusunda zarar hususuna ilişkin olarak mevcut raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla ziraat mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden alınan 03.09.2024 tarihli raporun ayrıntılı, gerekçeli ve hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüyle, 64.283,80 TL maddi tazminatın, dava tarihi olan 07.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...

Tarım Üretim Danışmanlık ve Pazarlama A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı ... Tar. San. Tic. A.Ş.nin dava konusu karpuz fidelerinin tohumlarını üreten, ithal eden veya satan bir firma olmadığı ve dolayısıyla zararla ilgisi ispatlanamadığı anlaşıldığından bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalılar ... vekili ile ... (... Fide A.Ş.) vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili; fidelerin .... Fide tarafından davacıya doğrudan teslim edildiğini, bayi olarak işlem yapıldığını, fidelerin hasta olduğunun kanıtlanmadığını, etmeni bakteri olan hastalığın mekanik yolla, sulama suyu ve su sıçramalarıyla bitkilere yayılım gösterebileceğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili; davacının fideleri davalı şirketten aldığının ispat edilemediğini, fidelerin baştan itibaren hastalıklı olduğunu kanıtlayan delil bulunmadığını, karara dayanak 03.09.2024 tarihli raporda hastalığın tohumdan gelmesinin mümkün olmadığının değerlendirildiğini, hastalığın hasata yakın bir tarihte görülmesinin fideden gelmediğinin göstergesi olduğunu, bilirkişi raporunda dava konusu tarlada hastalığın daha önce görülüp görülmediğinin irdelenmediğini, hastalın yayılmasını sağlayan birçok etmenin bulunduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, satılan fidelerin ayıplı olduğu iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararda, bozma ilamında gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yapıldığı, bozma ilamında belirtilen hukuki esaslar gereğince esas alınan bilirkişi raporunun taraf ve Yargıtay denetimine elverişli olduğu anlaşıldığından, davalılar ... vekili ile ... vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR