Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1471 K.2025/4775

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin engelli bakım merkezi işlettiğini, bakım merkezinin önceki sorumlu müdürü olan dava dışı ..'ın göreve getirilmesine .. Valiliği Aile ve Sosyal Politikalar Müdürlüğünün 07.12.2012 tarihli onayıyla izin verildiğini, 16.08.2013 tarihli ve 28737 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bakıma Muhtaç Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) 44. maddesinin 1. bendinin (b) fıkrasında.

"Sorumlu müdür tarafından bir bankada emanet hesabı adı altında müstakil bir vadesiz hesap açılır.

Söz konusu hesaba engelli birey ya da yasal temsilci tarafından merkeze teslim edilen para ile İl Müdürlüğü tarafından verilen harçlıklar yatırılır." hükmü gereği bakım merkezi sorumlu müdürlerinin emanet hesabı açtırmak zorunda olduklarını, müdürün şahsi borçları nedeniyle riske girmemek için hesabın şirket adına açıldığını, engellilere ait paralar bu hesapta muhafaza edildiği halde 21.11.2013 tarihinde İl Müdürlüğü tarafından yapılan denetimde Yönetmelik hükümlerine aykırı davranıldığı saptanarak cezai işlem uygulandığını, yeniden bir yaptırıma uğramamak için bu defa müdür adına hesap açıldığını,

hesaba İl Müdürlüğü tarafından engellilere dağıtmak üzere çeşitli tarihlerde verilen harçlıkların yatırıldığını ve bu bedelin 70.961,35 TL olduğunu, sorumlu müdürün vadesi geçmiş vergi borçlarına dayalı 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun (6183 sayılı Kanun) gereğince engelli bireylerin harçlıklarının muhafaza edildiği hesaba davalı tarafça e-haciz uygulandığını,

haczin hatalı olduğunun Nevşehir Valiliği Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünün açıklama yazısı ve sorumlu müdür tarafından hesabın niteliğini gösteren 22 adet belge istihkak dilekçesi ekinde gönderildiği halde hiçbir haklı gerekçe belirtilmeden istihkak talebinin reddedildiğini, bu olaydan sonra sorumlu müdürün 04.06.2014 tarihinde işten ayrıldığını, hesap resmi emanet hesabı olduğundan davalının söz konusu bedeli iade etmek zorunda olduğunu, ..

Valiliği Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü tarafından müvekkilinden yeniden hesap açarak paranın yatırılmasının istenildiğini, açmaması halinde Yönetmeliğin 58. maddesi uyarınca işlem yapılacağı hususunda uyarıldığını belirterek; sorumlu müdürün şahsi vergi borcundan dolayı haciz konulan hesabın emanet hesabı olduğunun tespiti ile 70.961,35 TL'nin haciz tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte davalıdan istirdatını istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; işlemi yapan vergi dairesinin sorumlu olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Davanın açıldığı .. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.01.2015 tarihli kararıyla; .. Vergi Dairesinin 6183 sayılı Kanun uyarınca gördüğü kamu hizmeti sırasında davacı şirkete verilen zararın tazmini istemiyle açılan davanın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-a maddesi kapsamında görüm ve çözümünde idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle, dava dilekçesinin yargı yolu yönünden reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin tarihli ilamıyla; davacının, vergi dairesi tarafından borçlu hakkında 6183 sayılı Kanun'a göre yapılan takip nedeniyle aslında davacıya ait olup Yönetmeliğin 44. maddesi gereğince davacının sorumlu müdürü dava dışı .. adına açılan banka hesabına konulan haczin kaldırılması, 70.961,35 TL nin haciz tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili talep ettiği, davacının yapılan haczin yapılış şekline değil, paranın kendisine ait olduğu iddiası ile 6183 sayılı Kanun'un 68. maddesine göre eldeki davayı açtığı, davacı tarafça idari işlemin geçersizliğinin iddia edilmediği,

bu sebeple 6183 sayılı Kanuna göre yapılan icra takiplerine dayalı istirdat (istihkak) davalarının aynı Kanunun 68. maddesi hükmü gereği Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi, işin esasına girilerek taraf delilleri toplanıp oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde görevsizlik karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle, karar bozulmuştur.

2. Bozmadan sonra .. Asliye Hukuk Mahkemesinin 01.04.2021 tarihli kararıyla; haczi yapan tahsil dairesinin bulunduğu mahal mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle, davanın usulden reddine; .. Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğuna karar verilmiş, talep üzerine dosya yetkili Mahkemeye gönderilmiştir. 3. Mahkemenin 22.02.2023 tarihli kararıyla; davacı şirketin hesaba yatırılan paralar üzerinde mülkiyet ya da rehin hakkı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın usulden reddine karar verilmiş, karara karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

4. Dairece verilen 11.09.2024 tarihli ilamla; dava dışı Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünce davacı şirketin sorumlu müdürü olarak dava dışı ...'ın görevlendirilmesine 07.12.2012 tarihinde izin verildiği, yine 20.05.3014 tarihli yazı içeriğinden, adı geçen adına banka hesabının engelli harçlıklarının yatırılması için Yönetmeliğin 44/1-b maddesi uyarınca İl Müdürlüğünün bilgisi dahilinde açtırıldığı ve engellilere tahakkuk ettirilen harçlıkların söz konusu hesaba gönderildiği; sorumlu müdürün vadesi geçmiş hacizli vergi borçları nedeniyle 26.05.2014 tarihinde bankalarda bulunan hesaplarına davalı tarafça e-haciz işlemi uygulandığı,

bundan sonra İl Müdürlüğü tarafından davacı şirkete gönderilen 18.06.2014 tarihli yazıda, Yönetmeliğin 27/1 maddesi uyarınca, sorumlu müdürün, merkezin idari, mali, hukuki, mesleki ve diğer tüm işlerini hizmetin amacına ve mevzuata uygun olarak yürütmesinden kurucu ile birlikte birinci derece sorumlu olduğu, buna göre bakıma muhtaç engellilerin mağdur edilmemesi amacıyla yeni çalışma onayı alınacak olan yeni sorumlu müdür tarafından bir bankada açılacak hesaba bloke konulan 70.961,35 TL'nin yatırılmasının bildirildiği,

banka hesabının, Yönetmeliğin 44/1-b maddesi uyarınca İl Müdürlüğünün bilgisi dahilinde açtırıldığının ve 18.06.2014 tarihli yazı ile bloke konulan paranın davacı tarafça ödenmesinin istenildiği hususları gözetildiğinde, söz konusu banka hesabının davacının Yönetmelik gereğince sorumluluğu altında bir hesap olduğunun anlaşıldığı, Mahkemece; işin esasına girilerek taraf delilleri toplanıp oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

5. Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava dışı sorumlu müdür ... adına açılan hesabın Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı İl Müdürlüğü tarafından engellilere verilecek harçlıkların yatırıldığı hesap olduğu ve bu hesabın Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı İl Müdürlüğünün bilgi, rıza ve onayı dahilinde açıldığı ve engelli harçlıklarının bu hesaba yatırıldığı hususunda tereddüt bulunmadığı, bu hesaptan haczedilen 70.961,35 TL'nin 28.259,34 TL'sinin doğrudan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı İl Müdürlüğü tarafından yatırılan engelli harçlıkları olduğu,

geri kalan 42.432,01 TL'nin ise daha önceki dönemlerde yatırılmış ve usulsüz kullanıldığı tespit edilerek merkez kurucusu tarafından ilgili hesaba yatırılarak tamamlatılan miktara ilişkin bulunduğunun, davalı ...

Hazinesince 20.12.2022 tarihli dilekçe ekinde dosyaya sunulan Defterdarlık Muhakemat Müdürlüğüne ait işlem dosyası içinde bulunan Nevşehir Valiliği Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı İl Müdürlüğü ile Sivas Defterdarlığı arasındaki yazışmalardan açık bir şekilde anlaşıldığı, sonuç itibariyle haczedilen paranın tamamının Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı İl Müdürlüğü tarafından bakım merkezinin sorumlu müdürü hesabına yatırılan engelli harçlıkları olduğu, sorumlu müdürün şahsi borçları nedeniyle haczedilmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğu gerekçesiyle;

davanın kabulüne, 70.961,35 TL'nin e-haciz tarihi olan 26.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili;dava konusu hesap üzerine vergi borcu nedeniyle kamu hacizleri konulduğunu, dava konusu hesaba yatırılan meblağların hesap sahibine ait olduğu karinesinin mevcut olduğunu, aksini ispat yükünün istihkak iddiasında bulunan tarafa düştüğünü, hesabın emanet hesabı olmayıp hesap sahibi adına açılmış vadesiz TL mevduat hesabı olduğunu, hesapta engelli harçlıkları dışında yatan başka paralarında bulunduğunu, haczi uygulayan vergi dairesinin haciz tarihi itibariyle iyi niyetli 3.kişi konumunda olduğunu, davanın kabulü yönünde hüküm vermiş olsa dahi yargılama giderleri ve vekalet ücreti konusunda müvekkili İdareye borç yüklenmemesi gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 6183 sayılı Kanunun 66 vd. maddelerine dayalı 3. kişinin istihkak istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma ilamında gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yapılarak karar verildiği, Defterdarlık Muhakemat Müdürlüğüne ait işlem dosyası içinde bulunan ..

Valiliği Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı İl Müdürlüğü ile Sivas Defterdarlığı arasındaki yazışmalar dikkate alınarak önceki sorumlu müdür dava dışı ... adına açılan hesaba yatırılan paraların daha önceki dönemlerde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı İl Müdürlüğü tarafından yatırılan ve usulsüz kullanıldığı tespit edilerek merkez kurucusuna ilgili hesaba yatırtılarak tamamlatılan engelli harçlıkları olduğu ve dava dışı önceki sorumlu müdürün şahsi borçları nedeniyle haczedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunun anlaşılmasına göre,

davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR