Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1645 K.2025/5420

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili tarafından merkezi alım kapsamında desteklenen Komutanlığının ihtiyacı olan 270.000 kg zeytinyağı için davalı şirket ile 21.07.2016 tarihli zeytinyağı mal alımına ait sözleşme akdedildiğini, teslimatların davalı yüklenici tarafından yapıldığını, zeytinyağların muayene süreçlerine ilişkin olarak MSB yapılan şikayetler üzerine MSB Teftiş Kurulu laboratuvar muayene ve analizleri Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Laboratuvar Müdürlüğünde yaptırıldığını, inceleme sonucunda birinci taksit zeytinyağına ... yağı karıştırıldığı ve üçüncü taksit zeytinyağına tohum ve ... karıştırıldığının tespit edildiğini,

sözleşmeye açık aykırılığın tespiti ile yüklenicinin 4735 sayılı İhale Kanunun 25. maddesine binaen sözleşmenin feshedildiğini, bir kısımı tüketilmiş şartnameye ve sözleşmeye aykırı birinci taksit zeytinyağı, gene bir kısmı tüketilmiş şartnameye ve sözleşmeye aykırı ikinci taksit zeytinyağı ile tüketilmemiş üçüncü taksit şartnameye ve sözleşmeye aykırı zeytinyağı sebebiyle 2.740.102,99 TL kamu zararı meydana geldiğini ileri sürerek;

fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydı ile 21.07.2016 tarihinde gerçekleşen sözleşmeye dayanan zeytinyağı mal alımından kaynaklanan 2.470.102,99 TL hazine zararının, zararın doğduğu tarihten itibaren işleyecek banka işletme kredilerine uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; hile/ayıp iddiasını kabul anlamına gelmemek kaydıyla, taraflar arasındaki sözleşmede garanti süresi 12 ay olarak kabul edilmiş olup davacı tarafça garanti süresi geçtikten sonra ayıp iddiasında bulunulduğunu, sözleşme ile belirlenen tarihlerde kararlaştırılan ürünleri idareye temin ederek,

idare tarafından tüm detaylı analizler tamamlandıktan sonra ürünlerin teslim alındığını ve kesin kabul işleminin yerine getirildiğini, davacı adına ... tarafından önceden tüm kontrol ve analizleri yapılmış ve kabul ile teslimi tamamlanmış olan ve 1 yılı aşkın bir süre sonra ayıplı olduğu iddia edilen ürünlere ilişkin muayene ve analiz raporlarına ilişkin işlemlerin davalı müvekkili ile birlikte/beraber gerçekleştirilmesi gerekirken bu hususta davalı müvekkili şirkete hiçbir bilgi verilmediğini, yapılan feshin haksız olduğunu,

davanın kısmen kabulüne karar verilmesi halinde davacının haksız feshi nedeniyle müvekkili şirketin doğan zararları söz konusu olup bunlara ilişkin takas-mahsup talepleri bulunduğunu savunarak; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının yaptırdığı tahlilin garanti süresinde yapıldığı, davacı ...'nın dava dosyasında sunmuş olduğu raporlarda analiz sonucu bulunan riviera zeytinyağlarında tohum (ayçiçek yağı) ve ... yağı ile tağşiş yapıldığı,

yağın beyan edilen kategori ile uyumlu olmaması ile birlikte söz konusu analiz raporlarında ürünün orijinal bilgileri (ürün parti numarası, ....., firma bilgisi ...) ile ilgili herhangi bir bilginin bulunmaması nedeniyle yağların dava dosyasında belirtildiği gibi 01-237, 01-9 00... -410 Parti no larına sahip riviera zeytin yağları ile aynı yağ olup olmadığının tespit edilemediği, numunenin ne şekilde, hangi üründen alındığının anlaşılamadığı,

farklı tahlil sonuçları bulunması nedeniyle dava konusu yağların ayıplı olduğunun söylenemeyeceği, analiz raporunun davalıya tebliğ edilmediği ve davalının itiraz hakkını kullanarak hakem laboratuvara başvuru yolunu kullanamadığı, Bor Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından 01-237, 01-9 00... -410 Parti no.lu riviera zeytinyağlarına ... ......

Smyrna Laboratuvarında yapılan analizin sonuçlarına göre söz konusu riviera zeytinyağları beyan edilen kategori ile uyumlu olduğu, Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve ...

Yağı Tebliği'ne (2010/ 35... /26) uygun ve tağşiş içermediğinin tespit edildiği, diğer yandan sözleşmenin 16.7.4.4.3. ve 40. maddesine göre kabulden sonra ortaya çıkan ayıplarda malın değiştirilerek teknik şartnameye uygun hale getirilmesinin yükleniciden talep edilebileceği belirtilmesine rağmen davalıya bu imkan tanınmadan, sözleşmenin feshi yoluna gidilmesinin de sözleşme hükümlerine uygun olmadığı, İzmir Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 12.11.2021 tarihli yazısında bahse konu numunelerin analiz sonuçlarının TGK Zeytinyağı ve ...

Yağı Tebliğine uygun olduğunun tespit edildiğine dair açıklamasının raporlarında yer aldığı bu hali ile, sözleşmeyi fesih işleminin sözleşme hükümlerine aykırı olması, zeytinyağlarının ayıplı olduğunun davacı tarafça ispatlanamaması nedeniyle davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı idarenin sözleşmenin feshinde haklı olmadığı, sözleşme konusu ürünlerin ayıplı olduğunun davacı tarafça ispatlanamadığı gerekçesiyle; davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili temyiz yoluna başvurmuştur.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; eksik inceleme sonucu hazırlanan bilirkişi raporu dayanak alınarak verilen kararın hatalı olduğunu, bilirkişi raporuna karşı ileri sürdükleri itirazların değerlendirilmediğini, yağın beyan edilen kategori ile uyumlu olmadığı ve özellikle mumsu (vaks) madde (mg/kg) analiz değerlerinin yasal limitlerinin çok üzerinde çıkması sonucunda, riviera zeytinyağına ... yağı karıştırıldığı kesin olarak tespit edilmesi üzerine, tağşişli ürün teslimi yapıldığı kök raporda belirtildiğinden,

davacı idare tarafından sözleşme fesih edilerek gerekli yasal işlemlerin yapılmasının yasaya uygun olduğunu, resmi kontrolde el konulan ürünler davalı firmaya teslim edilmeden önce tağşişli çıkmasına rağmen, yediemin olarak davalıya teslim edildikten sonra yaptırılan analizlerin tağşişli çıkmamasının tartışmalı olduğu gibi, ürünün davalı firmaya teslim edilmesinden sonra yapılan analizlerinde hukuken geçerli olmadığını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ihale sonucu yapılan sözleşmeye aykırı mal teslimi nedeniyle oluşan zararın tahsili istemine ilişkindir. Temyiz olunan karararda belirtilen gerekçeye ve özellikle sözleşme aykırı olarak davacı Kurum tarafından feshin yapıldığının anlaşılmasına göre de davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR