Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1785 K.2025/5098

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı .. .'in 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun (1416 sayılı Kanun) kapsamında müvekkili hesabına ... Üniversitesi adına ..'de 30.09.2013 tarihinde master, 19.01.2015 tarihinde de doktora öğrenimine başladığını, 01.02.2020 tarihinde yurda dönmesine rağmen davalının 2 aylık süre içerisinde doktora derecesiyle görev talebinde bulunmadığını, davalı ...'in master öğrenimi için .. ...

Noterliğinin 27.09.2012 tarihli ve ... yevmiye numaralı yüklenme senedini, doktora öğrenimi için .. ...

Noterliğinin 02.01.2015 tarihli ve .. yevmiye numaralı ek yüklenme senedini imzaladığını, davalı ...'in taahhüdü ihlal etmesi sebebiyle davalı bursiyer ve diğer davalı kefiller hakkında tazminat takibatına başlanması hususunda olur alındığını, davalı kefiller .. ve ..'in 27.09.2012 tarihli kefaletnameyi, davalı ... ve ..'ın 02.01.2015 tarihli ek kefaletnameyi imzaladıklarını, davalılara borcun ödenmesi konusunda çekilen ihtarnamelerin sonuçsuz kaldığını ileri sürerek.

29.283,00 TL, 186.839,60 Sterlin ve 1.022 USD alacağın sarf tarihlerinden işletilecek yasal faizleriyle birlikte (döviz alacaklarının fiili ödeme tarihindeki TCMB döviz satış kuru üzerinden) davalılardan (kefillerin her birinin sorumlu olduğu miktar itibariyle) müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili; müvekkilinin doktora çalışmalarında başarısız olmasının söz konusu olmadığını, doktora çalışmasındaki gecikmelerin hiçbirinde müvekkilinin doğrudan sorumluluğunun bulunmadığını, davacı Bakanlığın müvekkili tarafından bilgilendirildiğini, müvekkilinin tazminat sorumluluğunun doğmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... vekili; müvekkilinin sadece master programına ilişkin kefaletnameyi imzaladığını, davalı ...'in eğitiminin kendinden kaynaklanmayan sebeplerle uzadığını, yüklenme senedinde miktarın belirtilmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... vekili; kefil olunan azami tutar yazılmadığından ek kefalet sözleşmesinin geçersiz olduğunu, davalı ...'in eğitiminin kendisinden kaynaklanmayan sebeplerle uzadığını, yüklenme senedinde miktarın belirtilmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

4.Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; yargılama sırasında 15.11.2022 tarihinde davalı bursiyer tarafından adına yurt dışına gönderildiği Üniversiteye görevlendirmesinin yapılması istemiyle başvuruda bulunulduğu, yapılan başvurunun ...

Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim Genel Müdürlüğünün 14.12.2022 tarihli ve 65796760 sayılı yazısı ile reddine karar verildiği, davalı bursiyer tarafından işleminin iptali istemi ile Ankara 25. İdare Mahkemesinin 2023/236 E. sayılı dosyası ile dava açıldığı, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verildiği, karara karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 2023/2258 E., 2023/3241 K. sayılı kararı ile istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, İdare Mahkemesi kararının kesinleşmesi üzerine davalı ...'in ..

Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Hukuk Bilimleri Anabilim Dalı öğretim görevlisi kadrosuna açıktan atamasının yapıldığı ve 16.01.2024 tarihinde göreve başladığı, bu şekilde davanın konusuz kaldığı, davalı bursiyer doktora eğitimini süresinde tamamlayamadığından ve davanın açıldığı tarihten sonra görevlendirilme talebinde bulunduğundan, davacının davanın açıldığı tarihte haklı olduğu, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılması gerektiğinden bahisle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş;

karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın konusuz kalma şartlarının gerçekleştiği, dava tarihi itibariyle davacı yana izafe edilecek bir kusurun bulunmadığı ve davacı Bakanlığın dava açmakta haklı olduğu görüldüğünden, davacı yararına yargılama giderine ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, Mahkemece verilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı,

davacının davalı borçlu ve kefilllere karşı açtığı davada yargılama sırasında vekil vasıtası ile temsil edilen davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (Tarife) göre hesaplanacak maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, nispi vekalet ücretine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle; davacı Bakanlığın istinaf talebinin esastan reddine, davalılar .., .. ve ..'in istinaf taleplerinin ayrı ayrı kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş;

karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; dava tarihi itibariyle müvekkili Bakanlığa izafe edilecek bir kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin dava açmakta haklı olduğunu, müvekkili lehine hükmedilen vekalet ücretinin maktu vekalet ücreti olarak değiştirilmesinin yasal dayanağının olmadığını ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 1416 sayılı Kanunun 17. maddesi gereği azami iki aylık sürenin bitiminde göreve başlamaması nedeniyle yapılan giderlerin tahsili istemine ilişkindir.

Davalı ...'in 1416 sayılı Kanun kapsamında resmi-burslu statüde Bakanlık hesabına ve ..

Üniversitesi adına yüksek lisans ve doktora öğrenimi görmek üzere ..'ye gönderildiği, yargılama sırasında 15.11.2022 tarihinde davalı bursiyer tarafından adına yurt dışına gönderildiği Üniversiteye görevlendirmesinin yapılması istemiyle başvuruda bulunulduğu, yapılan başvurunun 14.12.2022 tarihli ve 65796760 sayılı yazı ile reddine karar verildiği, davalı bursiyer tarafından işlemin iptali istemi ile açılan davada, Ankara 25. İdari Mahkemesinin 09.05.2023 tarihli ve 2023/236 E., 2023/665 K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği,

kararın istinafı üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 19.10.2023 tarihli ve 2023/2258 E., 2023/3241 K. sayılı kararı ile istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, kararın kesinleşmesi üzerine davalı ...'in .. Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Hukuk Bilimleri Anabilim Dalı öğretim görevlisi kadrosuna açıktan atamasının yapıldığı ve 16.01.2024 tarihinde göreve başladığı, dosya kapsamı ile sabittir.

Dava tarihi itibarıyla davacı yana izafe edilecek bir kusurun bulunmadığı, davalı bursiyer ..'in dava tarihinden sonra görevlendirilme talebinde bulunduğu, dava tarihi itibariyle davacı Bakanlığın dava açmakta haklı olduğu, dava tarihinden sonra davanın konusunu oluşturan kurum işlemi iptal edilmiş olmakla davanın konusuz kaldığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 331. maddesi uyarınca davalıların yargılama giderlerinden sorumlu tutulması yerindedir. Ancak Bölge Adliye Mahkemesince; davacı lehine tarife gereğince nispi vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile maktu vekalet ücretine hükmedilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanunun 370/2 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR