Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1921 K.2025/5046

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili Üniversitenin, .. yerleşkesindeki su kullanımı ile ilgili olarak abonelik sözleşmesi bulunduğunu, davalının müvekkili Üniversite aleyhine bu abonelik üzerinden kullanılan su bedelinin %50'si oranında atıksu bedeli tahakkuk ettirdiğini, yerleşkede kullanılan suyun davalı tarafından sağlandığını, aboneliğin bulunduğu yerleşkede, davalının pis su isale hattı, arıtma tesisi ve arıtılan suyun deşarj edildiği alıcı ortam boyunca herhangi bir kanalizasyon hattı bulunmadığını,

daha önce benzer uygulama nedeniyle müvekkili Üniversite tarafından 06.07.2006 tarihli ve 13.09.2006 tarihli yazıları ile %50 atık su bedelinin %25'e indirilmesinin talep edildiğini, davalı tarafından da gerekçeleri haklı bulunarak %25'e indirim yapılıp 22.09.2006 tarihli yazı ile müvekkili Üniversiteye tebliğ edildiğini, atıksu bedelinin tekrar %50'ye yükseltilmesinden sonra müvekkili Üniversitenin 05.03.2021 tarihli yazı ile haksız alınan bedellerin iadesi için talepte bulunduğunu, ancak davalının 25.03.2021 tarihli yazısı ile bu talebin reddedildiğini,

olaya gerekçe gösterilen yönetmelik hükümlerinin iptali için İdare Mahkemesinde açtıklarını davanın derdest olduğunu ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, kullanılan su bedelinin %50'si oranında atıksu bedeli tahakkuk ettirilemeyeceğinin tespitine, 2021/03 dönemine ait 133.823,00 TL bedelli faturada yer alan 41.263,88 TL'lik atıksu bedelinin iptaline ve belirtilen bedelin ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacı Üniversiteye ait aboneliğin başlatıldığı tarihten itibaren ... nolu abone üzerinden %25 oranında atıksu bedeli alındığını, 29.12.2009 tarihinde yürürlüğe giren ilgili maddeye istinaden %25 olarak uygulanan atıksu bedelinin 01.01.2010 tarihi itibariyle %50 olarak güncellendiğini ve bu tarihten itibaren de davacı aboneye %50 oranında atıksu bedeli tahakkuk ettirildiğini, yeni yönetmeliğin yürürlülük tarihinin ise 01.01.2018 tarihi olup davacı Üniversite tarafından yönetmelik iptali sürelerinin geçtiğini, hizmet verilmediği iddiasının yerinde olmadığını, davacı Üniversite civarında altyapı sistemi bulunduğunu,

Üniversite kampüsü içerisinden oluşan atıksuların davacı Üniversite tarafından işletilen atıksu arıtma tesisi .. Deresine deşarj edildiğini, davacı Üniversite kampüsü atıksu arıtma tesisinden dereye deşarj edilen atıksuların, Merkez Ağa Deresi (..

Deresinin Mansap kısmındaki ismi) üzerinde yapılan su alma yapısı ile alındığını ve ileri biyolojik prosesle çalışan Plajyolu Atıksu Arıtma Tesislerine iletildiğini, hizmet kavramının da gerçekleştiğini, davacının dayandığı İdare Mahkemesi kararında madde hükmünün iptal edilmediğini, sadece bulunmayan yerlerde ibaresinin çıkarıldığını, bu kararın davaya konu olamayacağını, faturaya süresinde herhangi bir itirazda da bulunulmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında su abonelik sözleşmesi bulunduğu, davacı Üniversite kampüsünde kanalizasyon alt yapısının bulunduğu, davacının davalının su abonesi olarak su kullandığı, kullandığı su kadar atık su ürettiği ilkesi gereği davalının davacıdan atıksu bedeli isteyebileceği, ancak davacı tarafından atıksu arıtma işinin yapılması karşısında, davacı Üniversitede yasal şartları sağlayan bir arıtma tesisi olduğu, arıtılan suyun deşarjı için ise davalı tarafından yapılmış bir kanalizasyon/atık su arıtma alt yapı sistemi bulunduğu,

arıtılan suyun deşarjı için davalının sunduğu herhangi bir hizmetten faydalanılmadığı anlaşılsa dahi atık su arıtma bedeli talep edebileceği, ancak bu bedelde hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği, bilirkişi raporu ile yapılan hesaplamalardan davacı Üniversitenin kendisine ait atıksuları arıtmak için kurduğu tesisin hacmi ve niteliği,

dava ve karar tarihine kadar atıksu arıtmasına ilişkin davacı Üniversitenin davalıdan arıtma hizmeti almamış ve/veya bu yönde talepte bulunmamış olması nedenleri ile hesaplanan atıksu bedelinden hakkaniyet indirimi uygulanması gerektiğinden bahisle davanın kısmen kabulü ile 41.263,88'TL'lik atık su bedeli işleminin 20.631,94 TL'sinin iptaline, 20.631,94 TL' nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı Üniversitenin davalının su abonesi olduğu, davalı tarafça davacının kullandığı su bedelinin %50'si oranında atıksu bedeli tahakkuk ettirildiği, davacının davalının su faturasında tahakkuk ettirdiği atıksu bedelinin haksız olduğu iddiasıyla eldeki davayı açtığı, davacı Üniversitenin kullandığı su kadar atıksu ürettiği ilkesi gereği davalının atıksu bedeli isteyebileceği, buna karşılık davacı Üniversite yerleşkesinde kanalizasyon alt yapısı bulunduğunun da taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmadığı,

dolayısıyla arıtılan suyun deşarjı için davalının sunduğu herhangi bir hizmetten faydalanılmadığı anlaşılsa da, davalının atıksu arıtma bedeli talep edebileceği, ancak bu bedelde hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği, Mahkemece aldırılan bilirkişi raporu ile yapılan hesaplamalardan davacının kendisine ait atıksuları arıtmak için kurduğu tesisin hacmi ve niteliğine göre uygulanan hakkaniyet indirimi oranında isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, karara karşı, taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili; Derece Mahkemelerince bilirkişi raporunda belirtilen oranlardan %25 oranında indirim uygulanmasının hatalı bulunduğunu, davacı Üniversitenin kendi bütçesi ile gerçekleştirilen arıtma tesisi mevcutken “atıksu bedeli” adı altında yapılan ödemenin hakkaniyete aykırı olduğunu, asıl taleplerinin atıksu bedelinin tümüyle iptali olduğunu, indirim uygulanacak ise bu oranın müvekkili lehine en yüksek oranda uygulanması gerektiğini, taraflar lehine aynı oranda vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili.

2560 sayılı Kanunun 2(b) maddesi, 2872 sayılı Kanunun 11. maddesinin açık olduğunu, kanun koyucunun açıkça bağlantı sistemlerinin bulunup bulunmamasına bakılmaksızın ifadesini kullandığını, davacı Üniversite yerleşkesinin bulunduğu çevrede kanalizasyon sistemlerinin bulunduğunu, taşınmaz içi altyapı harcamaları ile bağlantı bedellerinin taşınmaz sahibi/aboneye ait olup müvekkili Kurumun sorumluluğunda bulunmadığını, bu nedenle hakkaniyet indirimini kabul etmediklerini, kaldı ki davacı Üniversitenin müvekkili Kurumun kanalizasyon sistemine bağlanmasının bir alternatif değil, yönetmelik gereği yükümlülük olduğunu,

mevzuata aykırı işlem yapılamayacağını, davacı Üniversitenin kullanım şeklinin usule aykırı olduğunu, müvekkili Kurumun davacı Üniversiteye atıksu hususunda hizmet verdiğini, hizmet unsurunun gerçekleştiğini, hükmedilen indirim oranının da fahiş olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, atıksu bedeli tahakkukundan kaynaklı muarazanın giderilmesi ve alacak istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeye, taraflar arasında su abonelik sözleşmesi bulunup davacı Üniversite kampüsünde kanalizasyon alt yapısının bulunduğunun sabit olup davacının davalının su abonesi olarak kullandığı su kadar atıksu ürettiği, davacı Üniversitede yasal şartları sağlayan bir arıtma tesisi olması, arıtılan suyun deşarjı için ise davalı tarafından yapılmış bir kanalizasyon/atık su arıtma alt yapı sistemi bulunmasına,

arıtma işlemi davacı tarafından yerine getirildiğinden davalının talep edebileceği atıksu bedelinden hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği yönündeki Derece Mahkemelerinin değerlendirmesinin yerinde bulunmasına, taraflar lehine hüküm altına alınan vekalet ücretlerinin de usul ve yasaya uygun olduğunun anlaşılmasına göre, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR