Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/196 K.2025/4043

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin 2006 yılından bu yana davalı İdareye, ihale sözleşmeleri kapsamında tıbbi malzeme ve sarf malzemesi sattığını, fatura bedelinin müvekkilinin banka hesabına 270 gün içinde davalı İdarece ödendiğini, davalı İdarenin icra takibine konu faturaların ödemesini yapmayarak temerrüte düştüğünü, yapılan takibe de haksız itiraz ettiğini belirterek; icra takibine itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; vadesi gelmeyen faturalar nedeniyle müvekkili aleyhine takip yapıldığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 12.2.2 maddesinde "İdare muayene ve kabul komisyonunca kabul raporu düzenlenmesinden itibaren yüklenicinin yazılı talebi üzerine 270 gün içinde yüklenici veya vekiline ödeme yapar" hükmünün yer aldığını, asıl alacağa borç dayanağı belgelerin düzenleme tarihinden itibaren faiz işletilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının faiz talebinin yerinde olmadığını belirterek; davanın usulden reddine, bu taleplerinin kabul görmemesi halinde davanın esastan reddine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın bir yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 12.2.2 maddesinde "İdare, muayene ve kabul komisyonunca kabul raporu düzenlenmesinden itibaren yüklenicinin yazılı talebi üzerine en geç 270 gün içinde ödemeyi yapacaktır" hükmünün yer aldığı, davacının davaya konu faturalardan kaynaklanan alacağın kendisine ödenmesi için sözleşmenin ilgili maddesi gereği davalı kuruma yönelik yazılı bir başvurusuna rastlanmadığı gibi davacının da bu yönde bir iddiasının (fatura ibrazı hariç yazılı bir başvuru yaptığına dair) mevcut olmadığı,

davacının yazılı başvurusu olmaksızın faturaların ibrazı ile geçmiş dönemde davalı tarafından davacıya ödeme yapılmış olmasının aralarındaki sözleşmenin ödeme zamanına dair hükmünü geçersiz kılmadığı, icra takibinin başlatıldığı tarih itibarı ile muaccel hale gelmeyen alacak için takip başlatıldığı, davalının itirazın yerinde olduğu, dava devam ederken 21.10.2021 tarihli ...

Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinin yazı cevabı ve ekindeki cari kart raporuna göre 417.607,10 TL fatura tutarından yasal kesintilerden sonra 414.001,71 TL net borcun 21.10.2021 tarihi itibariyle davacı takip borçlusuna ödendiği anlaşıldığı, bu suretle kısmen konusuz kalan davada HMK.331 maddesi uyarınca dava tarihindeki tarafların haklılık durumu değerlendirildiğinde muaccel hale gelmeyen alacak için davacı tarafından takip başlatılıp davalının takibe itirazında haklı olduğu anlaşıldığından vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davalı lehine hükmedilmesi gerektiği sonucuna varıldığı,

davadan sonra ödenen kısım haricindeki alacak yönünden de aynı gerekçeyle davanın reddi gerektiği, davacının takip açmakta kötü niyetli olmadığı değerlendirildiğinden davalının kötü niyet tazminatı talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle, davalı kurum tarafından ödenen 414.001,71 TL yönünden konusuz kalan dava hakkında esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, kalan bedel olan 8.136,56 TL yönünden açılan davanın reddine, davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf yoluna başvurmuşlardır.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, taraflar arasındaki sözleşmenin 12.2.3.maddesinde. "İdare, komisyonca kabul raporu düzenlenmesinden itibaren yüklenicinin yazılı talebi üzerine döner sermaye saymanlığınca yüklenicinin fatura veya dilekçesinde belirttiği banka hesabına banka masrafları yükleniciye ait olmak üzere en geç 270 (ikiyüzyetmiş) gün içinde ödemeyi yapacaktır.

Bu bedel Borçlar Kanununun 162. maddesine istinaden temlik edilemez." hükmünün yer aldığı, bilirkişi raporunda alacağın yasal kesintiler yapılmak suretiyle belirlendiği, taraflarca imzalanan sözleşmenin basiretli bir tacir olan davacıyı bağlayacağı, alacağın takip tarihinde muaccel olmadığı, kötüniyet tazminatı şartlarının da oluşmadığı gerekçesiyle, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, karara karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz yoluna başvurmuşlardır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; sözleşme gereği fatura ibrazının yazılı taleple eş değer olduğunu, aynı yöndeki düzenlemenin Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinde de düzenlendiğini, taraflar arasında imzalanan benzer mahiyetteki önceki sözleşmelerde de ödemenin fatura ibrazı ile yapıldığını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili; yasa gereği damga vergisinin müvekkili İdare tarafından davacı adına yapılmış olmasına rağmen mahsubunun yapılmadığını, henüz muaccel hale gelmeye alacak için başlatılan takip dolayısıyla ödeme yapıldığından bahisle Mahkemece davanın usulden ve esastan reddi gerekirken konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, lehlerine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, tıbbi malzeme alım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye ve özellikle taraflar arasındaki sözleşmenin 12.2.3.maddesinde "İdare, komisyonca kabul raporu düzenlenmesinden itibaren yüklenicinin yazılı talebi üzerine döner sermaye saymanlığınca yüklenicinin fatura veya dilekçesinde belirttiği banka hesabına banka masrafları yükleniciye ait olmak üzere en geç 270 (ikiyüzyetmiş) gün içinde ödemeyi yapacaktır.

Bu bedel Borçlar Kanununun 162. maddesine istinaden temlik edilemez." hükmünün yer aldığı, davacının davaya konu faturalardan kaynaklanan alacağın kendisine ödenmesi için sözleşmenin ilgili maddesi gereği davalı kuruma yönelik yazılı bir başvurusuna rastlanmadığı gibi davacının da fatura ibrazı hariç yazılı bir başvuru yaptığına dair bir iddiasının mevcut olmadığı, benzer mahiyetteki önceki sözleşmelerde de ödemenin fatura ibrazı ile yapıldığı iddiasının bu madde hükmünü geçersiz kılmayacağı,

sözleşmenin tarafları bağlayacağı, davacının da takip açmakta kötü niyetli olmadığının anlaşılmasına göre, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR