Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/2154 K.2025/5928

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle: kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; tarafların organize sanayi sitesinde yapılacak fabrika binası için bila tarihli ortaklık sözleşmesini akdettiklerini, sözleşmeyle davacının fabrika binası için 160.000,00 TL'lik çek vereceği, davalının fabrika binasının içine panel yapacağı, binanın arsasını ise sahip olduğu fabrika binasının yanındaki arsadan hissesine karşılık temin edeceği, tarafların fabrika binasına hisseleri oranında ortak olacağı, bina bittikten sonra tapuların ayrıştırılacağı konularında anlaştıklarını, müvekkilinin sözleşmeden doğan yükümlülüğünü yerine getirdiğini,

fabrika binasının tamamlandığını ancak müvekkiline düşen %50 tapu hissesinin verilmediğini, arabulucuya başvurulmasına rağmen tarafların anlaşamadığını ileri sürerek; öncelikle Sivas İli .... İlçesi 1 12...

Parselde tapuya kayıtlı taşınmazın 1/2 payının iptaliyle müvekkili adına tesciline, olmazsa 160.000,00 TL’nin denkleştirici adalet ilkesince belirlenen karşılığının faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 16.02.2022 tarihinde harcını tamamlayarak talep sonucunu 590.497,96 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; sözleşmenin resmi şekilde yapılmamış olması nedeniyle tapu devri talep edilemeyeceğini, sözleşmenin organize sanayi sitesi .... adresinde bulunan ve müvekkiline ait arsada içindeki 3.8 00... 'lik fabrika inşaatı için yapıldığını, yapılacak işin bedeli 900,000,00 TL olduğunu ve tarafların %50 ortak olacak şekilde anlaştıklarını, anlaşmaya göre ortakların paylarının 450.000,00 TL olduğunu, davacının sözleşmede sadece fabrika kapalı alan inşaatı için ortaklık payı ödemesi olarak 160.000,00 TL ödemeyi taahhüt ettiğini, davacının gerek bu ödemeyi gerekse bunun dışındaki 290.000,00 TL'yi de ödemediğini, sözleşmenin iptal olmasına rağmen davacının 10 yıl sonra dava açmasının dürüstlük kuralına aykırı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.09.2023 tarihli davanın kabulüne dair ilk kararının, Bölge Adliye Mahkemesinin 13.03.2024 tarihli kararıyla kaldırılmasına karar verilmesinden sonra İlk Derece Mahkemesince yeniden yapılan yargılama sonucunda ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında adi ortaklık sözleşmesi yapıldığı, davacının edimin yerine getirdiğini ispat etmek zorunda olduğu, davacının sunduğu 31.08.2011 tarihli muvafakatname ve 20.08.2011 tarihli sözleşmede bahsedilen çeklerin davalıya teslim edilip edilmediği, ödenip ödenmediği yönünden ispatı sağlamadığı, davalının imza ve beyanını taşımadığı,

dava konusu çeklerin ibraz edilip edilmediği, edilmişse kim tarafından ibraz edildiği, ödeme yapılıp yapılmadığı sorulan bankadan verilen bilgilerin farklı bir şirkete ait çıktığı, başkaca da bir delil olmadığı, davacıya yemin teklif etme hakkının hatırlatıldığı ancak kabul edilmediği, bu haliyle ilgili çeklerin davalı tarafından tahsil edilip edilmediği husunda ispata yarar bir delil ve belge bulunmadığı, .... Bankası ....

Şube Müdürlüğünün cevabı yazısından da bir netice elde edilemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasındaki adi ortaklık sözleşmesi hükümleri gereği davacının edimini yerine getirdiğini ispatlaması gerektiği, davacı yanın sunduğu 31.08.2011 tarihli muvafakatname ve 20.08.2011 tarihli sözleşmede bahsedilen çeklerin davalıya teslim edilip edilmediği, ödenip ödenmediği yönünden ispata yarar olmadığı, davalının imza ve beyanını taşımadığı, davacının tek taraflı düzenlediği bir belge olduğu, çeklerin ibraz edilip edilmediği, edilmişse kim tarafından ibraz edildiği,

ödeme yapılıp yapılmadığının ilgili bankaya sorulması üzerine çeklerden birinin iptal olduğu, diğerinin ise davalı ile ilgisinin tespit edilemediği anlaşılmakla ispat yükü üzerinde olan davacıya son olarak yemin teklif etme hakkının hatırlatıldığı, davalıya yemin teklif etmeyeceğini beyan etmesi üzerine davacının davasında haklılığını ispat edemediği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş; karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; sözleşmede çeklerin verildiğinin yazılı olduğunu, çeklerin müvekkilinin isteği üzerine dava dışı .... (...) Ltd. Şti. müdürü tarafından verildiğini, müdürün tanık beyanında bu hususu doğrulayarak çekleri davalıya verdiğini bildirdiğini, ancak söz konusu şirketin iflas etmiş olması sebebiyle çek bilgilerine ulaşmakta zorluk çektiklerini, çek bilgilerine ulaşamamış olsalar da tanık beyanı ile sözleşmenin çeklerin davalıya verildiğini ispatlamaya yeter olduğunu, müvekkilinin ortaklık sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirdiğini belirterek, kararı temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; adi ortaklık sözleşmesine dayalı tapu iptal tescil, olmazsa sözleşme gereği yapılan ödemenin denkleştirici adalet ilkesi kapsamında belirlenecek güncel değerinin tahsili istemine ilişkindir. Temyiz edilen karardaki gerekçeye, tarafların arasındaki bila tarihli ortaklık sözleşmesinde davacının çek verdiği sabit ise de çekin ödeme aracı olması sebebiyle çek verildiğinde borcun sona ermemiş olmasına ve davacının çekin ödendiğini ispat edememiş bulunmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,