Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/2213 K.2025/5565

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili; davalının 03.07.2014 tarihli kararı ile SGK Kapsamındaki Kişilerin TEB üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokolün bazı maddelerinde değişiklik yapıldığı, 2013/1 sayılı ek Protokolün (13.) maddesi ile 01.01.2013 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Protokole eklenen (5.3.15) maddesi gereği müvekkilinin muayene katılım payı atlatılmış reçetelerle ilgili olarak 26.527,93 TL cezai şart uygulanmasına ve yine Protokolün (4.3.6) maddesine istinaden 106 adet reçete bedeli olan 5.514,97 TL'nin müvekkilinden tahsiline karar verildiğini,

vatandaşa ilaç verilmesinin davalı tarafından kurulan ve yönetilen bir sistem olan MEDULA üzerinden gerçekleştirildiğini, davalının bizzat yönettiği sistemin izin verdiği bir ilaç temininden dolayı eczacıyı cezalandırmasının düşünülemeyeceğini, ortada bir Kurum zararının olmadığını ileri sürerek; davalının 03.07.2014 tarihli işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; uygulanan cezanın mevzuata uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin 12.07.2018 tarihli kararıyla; davacı ve dava dışı ... .... Eczanesi ve ... ... Eczanelerinin birbirlerinin fişlerini kullanarak, muayene katılım payını tahsil etmemek amacıyla reçete girilip silinmesi fiilini mükerrer olarak işledikleri, bu kapsamda taraflar arasında imzalanan protokolün ihlali nedeniyle uygulanan cezai şartın taraflar arasında imzalanan protokole uygun olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2. Bölge Adliye Mahkemesinin 30.09.2020 tarihli kararıyla; yeni yapılan yasal düzenlemeler ve 2016 yılı Eczane Protokolünün lehe olan hükümlerinin değerlendirilmesi, gerekirse bu yönde konusunda uzman bilirkişilerden taraf ve yargı denetimine elverişli rapor alınması gerektiği gerekçesiyle; istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

3. İlk Derece Mahkemesinin 03.11.2021 tarihli kararıyla; 2016 yılı Protokolünün getirtilip değerlendirilmesi sonucunda, dava konusu reçete katılım payı atlatma amacı ile toplam 106 adet reçete silme işlemi değerlendirildiğinde; 2016 yılı Protokolünün (5.3.14) maddesi hükmü uyarınca 10.600,00 TL cezai şartın yerinde olduğu gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, davalı Kurum tarafından 03.07.2014 tarihli işlem ile kesilen 21.442,90 TL cezai şart, reçete bedeli ve uyarı cezasının iptaline, kesinti bedellerinin kesinti tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin 31.05.2023 tarihli kararıyla; davacı hakkında (5.3.15) maddesi ile verilen cezai şartın, 2020 Protokolünün (5.3.14) maddesinde düzenlendiği, 2012 Protokolünün (5.3.15) maddesine göre daha az cezai şart öngördüğü,

ancak Protokolün (6.17) maddesinin değişmeyen "Kurumca uygulanacak cezai şart tutarının her fiil için 250 (ikiyüzelli) TL’den az olması halinde, alınacak cezai şart bedeli 250 (ikiyüzelli) TL olarak uygulanır." hükmü uyarınca cezai şart bedeli 250,00 TL'den az olarak uygulanamayacağından, davacı hakkında uygulanacak cezai şart miktarının 26.500,00 TL olacağı, 2012 Protokolünde öngörülen uyarı cezasının, 2020 protokolünün (5.3.14) maddesinde de öngörüldüğü, ancak 2020 Protokolünün (4.3.6) maddesinde.

(5.3.14) maddesi hariç tutulduğundan reçete bedellerinin tahsil edilemeyeceği, bu durumda 20 16...

Protokollerin lehe olan hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde davalı Kurum tarafından davacıya 26.500,00 TL cezai şart ve uyarı cezası verilmesinin yerinde olup, bunun dışında kalan 27,93 TL cezai şart ve 5.514,97 TL reçete bedeli verilmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle; davalının istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile davalı Kurum tarafından 03.07.2014 tarihli ve 18211308/3421069 sayılı işlem ile davacıya verilen 27,93 TL cezai şart ve 5.514,97 TL reçete bedeli cezasının iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş;

karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Dairenin 08.10.2024 tarihli ilamıyla; Bölge Adliye Mahkemesinin 2016 yılı Protokolünün ilgili hükümlerinin değerlendirilmediği ve İlk Derece Mahkemesince verilen ikinci kararın davacı tarafca istinaf edilmediği de dikkate alınarak usul müktesep hak ilkesi de gözetilmek suretiyle sonucuna uygun karar verilmesi gerektiğinden bahisle, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

2.Bozmaya uyan Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı hakkında (5.3.15) maddesi ile verilen cezai şartın, 2016 yılı Protokolünün (5.3.14) maddesinde düzenlendiği, hükme esas alınan 2016 yılı Protokolünün (5.3.14) maddesi uyarınca davacıya uygulanacak cezai şartın 10.600,00 TL olduğu, 2012 Protokolünde öngörülen uyarı cezasının, 2016 Protokolünün (5.3.14) maddesinde de öngörüldüğü,

2016 Protokolünün (4.3.6) maddesinde (Protokolün (5.3) numaralı maddesindeki fiillerin tespit edildiği reçetede fiili ilgilendiren reçete veya ilaç bedelleri ödenmez (5.3.3, 5.3.6 ve 5.3.14 maddeleri hariç) 5.3.14 maddesi hariç tutulduğu ve reçete bedellerinin tahsil edilemeyeceği gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, davalı Kurum tarafından 17.10.2014 tarihli yazı ile uygulanan 26.527,93 TL cezai şartın 10.600,00 TL'ye indirilmesine, 5.514,97 TL reçete bedelinin tahsiline ilişkin uygulamanın iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; müvekkilin eyleminin davalının izin verdiği MEDULA sistemi üzerinden yapıldığını, herhangi bir kasıt, dolandırma niyetini olmadığını,kamu zararının oluşmadığını, bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, kazanılmış haklarının korunmadığını, vekalet ücreti hesabının hatalı olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili; müvekkili Kurum işleminin hukuka ve Protokollere uygun olduğunu, 2016 tarihli Protokolün işbu uyuşmazlığa uygulanması mümkün olmadığını, dava devam ettiği sürece yayımlanan yeni Protokollere göre tekrar ve tekrar hukuki inceleme yapılmasının usul ekonomisi ilkesine ve hukuki belirlilik kavramına aykırılık teşkil ettiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacı eczacının katılım payı atlatma eylemi nedeniyle davalı Kurumca uygulanan cezai şartın iptali istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemesince; uyulan bozma ilamında belirtilen hukuki esaslar gereğince karar verildiği, bozma ilamının kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ilişkin ileri sürülen sebeplerin incelenmesinin artık mümkün olmadığı, Protokol maddelerinin doğru uygulandığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR