Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/2327 K.2025/5764

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili eczacının ...

Eczanesinin sahibi olduğunu, davalı Kurumun 07.08.2015 tarihli yazısıyla; eczanede yapılan denetimde hasta veya hasta yakınına teslim edilmeyen ilaçlara ait reçetelerin fatura edildiği gerekçesiyle, 2012 yılı Protokolünün (5.3.5.) maddesi uyarınca yazılı uyarı ve 13.498,20 TL cezai şart ile sigortalılara ait reçetelerle ilgili tahsil edilmesi gereken ilaç katılım payı, poliklinik muayene katılım payı ile eşdeğer ilaç uygulaması nedeniyle oluşan fiyat farklarının tahsil edilmediği gerekçesiyle, Protokolün (5.3.6.) maddesi uyarınca yazılı uyarı ve 3.000,00 TL cezai şart uygulandığını,

ayrıca Protokolün (5.3.5.) ve (5.3.6.) maddeleri kapsamında değerlendirilen reçetelerle ilgili olarak, toplam 3.946,84 TL reçete bedelinin Protokolün (4.3.6.) maddesi kapsamında tahsil edileceğinin bildirildiğini, reçetelerin mevzuata uygun olarak karşılandığını ileri sürerek. Kurum işleminin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkili Kurum tarafından yapılan inceleme sonucunda düzenlenen rapordaki tespitlere istinaden cezai işlem uygulandığını, Kurum işleminin Protokol hükümlerine uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin 13.11.2018 tarihli kararıyla; alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, davalı Kurum tarafından, 2012 yılı Protokolünün (5.3.5.) maddesi gereğince tahakkuk ettirilen 13.498,20 TL cezai şart tutarından toplam 8.252,65 TL cezai şarta, (4.3.6.) maddesi gereğince tahakkuk ettirilen 3.946,84 TL ilaç bedelinden toplam 3.938,43 TL ilaç bedeline ve (5.3.6.) maddesi gereğince tahakkuk ettirilen 3.000,00 TL katılım payına yönelik açılan davada, davacının reçete edilen ilaçları karşılayıp hastalara ilaçlarını teslim ettiğinin tanık olarak dinlenen sigortalıların yeminli beyanları ile anlaşıldığı,

davalı Kurumun adı geçen kişilere ilişkin yaptığı kesinti işleminin yerinde olmadığı, Protokolün (5.3.5.) maddesi gereğince tahakkuk ettirilen 13.498,20 TL cezai şart tutarından .... ve...için tahakkuk ettirilen toplam 4.287,95 TL ve (4.3.6.) maddesi gereğince tahakkuk ettirilen 3.946,84 TL ilaç bedeli tutarından,........... için tahakkuk ettirilen toplam 8,41 TL ilaç bedeline yönelik talep yönünden yapılan incelemede ise, sigortalı ...nün hem Mahkeme huzurunda verdiği ifadesinde hem de Kurum muhakkikine verdiği ifadesinde davacıya ait eczaneden ilaç almadığını, sigortalı ...nin ise ilaçları unuttuğu için almadığını ifade etmeleri nedeniyle,

davacının ilgili kişilere ilaçları teslim etmediği, davacının bu talepleri yönünden iptal talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, davacı hakkında 2012 yılı Protokolünün (5.3.5.) maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen 13.498,20 TL cezai şartın 8.252,65 TL'si ile bu yönden yapılan mahsup ve uyarı işlemlerinin iptaline, 4.287,95 TL cezai şartın iptaline yönelik talebin reddine, (5.3.6.) maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen 3.000,00 TL cezai şart ile mahsup ve yazılı uyarı işlemlerinin iptaline, (4.3.6.) maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen 3.946,84 TL ilaç bedelinden,

toplam 3.938,43 TL ilaç bedelinin mahsubuna yönelik Kurum işleminin iptaline, 8,41 TL ilaç bedelinin mahsubunun iptaline yönelik talebin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 19.03.2021 tarihli kararıyla; davanın nispi harca tabi olmasına rağmen, davacının maktu harç yatırdığı ve harç tamamlanmadan yargılamaya devam edildiği gerekçesiyle; istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin 13.11.2018 tarihli kararıyla; aynı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne, davacı hakkında 2012 yılı Protokolünün (5.3.5.) maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen 13.498,20 TL cezai şartın 8.252,65 TL'si ile bu yönden yapılan mahsup ve uyarı işlemlerinin iptaline, 4.287,95 TL cezai şartın iptaline yönelik talebin reddine, (5.3.6.) maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen 3.000,00 TL cezai şart ile mahsup ve yazılı uyarı işlemlerinin iptaline, (4.3.6.) maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen 3.946,84 TL ilaç bedelinden, toplam 3.938,43 TL ilaç bedelinin mahsubuna yönelik Kurum işleminin iptaline,

8,41 TL ilaç bedelinin mahsubunun iptaline yönelik talebin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 10.05.2023 tarihli kararıyla. Mahkeme kararının gerekçesiz olduğu gerekçesiyle; istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

3. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, davalı Kurum tarafından, 2012 yılı Protokolünün (5.3.5.) maddesi gereğince tahakkuk ettirilen 13.498,20 TL cezai şart tutarından toplam 8.252,65 TL cezai şarta, (4.3.6.) maddesi gereğince tahakkuk ettirilen 3.946,84 TL ilaç bedelinden toplam 3.938,43 TL ilaç bedeline ve (5.3.6.) maddesi gereğince tahakkuk ettirilen 3.000,00 TL katılım payına yönelik açılan davada, davacının reçete edilen ilaçları karşılayıp hastalara ilaçlarını teslim ettiğinin tanık olarak dinlenen sigortalıların yeminli beyanları ile anlaşıldığı,

davalı Kurumun adı geçen kişilere ilişkin yaptığı kesinti işleminin yerinde olmadığı, Protokolün (5.3.5.) maddesi gereğince tahakkuk ettirilen 13.498,20 TL cezai şart tutarından .... ve...için tahakkuk ettirilen toplam 4.287,95 TL ve (4.3.6.) maddesi gereğince tahakkuk ettirilen 3.946,84 TL ilaç bedeli tutarından...için tahakkuk ettirilen toplam 8,41 TL ilaç bedeline yönelik talep yönünden yapılan incelemede ise, sigortalı ...nün hem Mahkeme huzurunda verdiği ifadesinde hem de Kurum muhakkikine verdiği ifadesinde davacı eczaneden ilaç almadığını, sigortalı ...nin ise ilaçları unuttuğu için almadığını ifade etmeleri nedeniyle,

davacının ilgili kişilere ilaçları teslim etmediği, davacının bu talepleri yönünden iptal talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, davacı hakkında 2012 yılı Protokolünün (5.3.5.) maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen 13.498,20 TL cezai şartın 8.252,65 TL'si ile bu yönden yapılan mahsup ve uyarı işlemlerinin iptaline, 4.287,95 TL cezai şartın iptaline yönelik talebin reddine, (5.3.6.) maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen 3.000,00 TL cezai şart ile mahsup ve yazılı uyarı işlemlerinin iptaline, (4.3.6.) maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen 3.946,84 TL ilaç bedelinden,

toplam 3.938,43 TL ilaç bedelinin mahsubuna yönelik Kurum işleminin iptaline, 8,41 TL ilaç bedelinin mahsubunun iptaline yönelik talebin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı tarafından muayene, katılım payı ve ilaç fiyat ücretlerinin alınmadığı iddiasının davalı Kurumca ispatlanamadığı, Protokolün (5.3.6.) maddesine dayalı olarak yapılan işlemin iptaline karar verilmesinin yerinde olduğu, Protokolün (5.3.5.) maddesi kapsamında ceza uygulanabilmesi için hasta yakınlarına teslim edilmeyen ilaçların 60 günden fazla eczanede bekletilmesinin yeterli sayıldığı, davacının bu hükme aykırı davrandığı,

bu nedenle Protokolün (5.3.5.) maddesi kapsamında uygulanan mahsup, uyarı ve cezai şart işlemlerinin iptaline ilişkin taleplerin reddi gerekirken kabulünün hatalı olduğu, Protokolün (4.3.6.) maddesi uyarınca 30 adet reçetenin 6 adedinde ilaç-muayene katılım payının alınmadığı, 24 adedinde ise ilaçlarının hastaya teslim edilmemesine rağmen fatura edildiği gerekçesiyle reçete bedelleri toplamı kadar kesinti yapıldığı, Kurum tarafından Protokolün (5.3.5.) maddesine aykırılıktan yapılan işlemin doğru olduğu, bu nedenle 2.324,09 TL reçete bedelinin mahsubu işleminin yerinde bulunduğu, bakiye 1.622,75 TL mahsup işleminin ise yerinde olmadığı,

bu kapsamda Mahkemece Protokolün (4.3.6.) maddesi uyarınca uygulanan 1.622,75 TL mahsup, uyarı ve cezai şart işlemlerinin iptaline, muarazanın bu şekilde giderilmesine karar verilmesinde hatalı bir yan bulunmadığı, ancak 2.324,09 TL mahsup işlemi yerinde olduğundan bu kısma ilişkin iptal talebinin reddi gerekirken kabulünün hatalı olduğu ve davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2 maddesi uyarınca reddedilen miktar üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, 3.051,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle;

davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden davanın kısmen kabulüne, davacı hakkında 2012 yılı Protokolünün (5.3.6.) maddesi uyarınca uygulanan 3.000,00 TL cezai şart, yazılı uyarı ve mahsup işlemi ile (4.3.6.) maddesi gereğince tahakkuk ettirilen 1.622,75 TL reçete bedelinin mahsubu işleminin iptaline, (5.3.5.) maddesi uyarınca uygulanan 13.498,20 TL cezai şart,

yazılı uyarı ve mahsup işlemi ile (4.3.6.) maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen 2.324,09 TL ilaç bedelinin mahsubu işleminin iptaline yönelik talebin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; dava konusu ilaçların yer aldığı reçete sahiplerinin beyanların hiçbirinde, müvekkili eczacının kasten Kurum zararına neden olacak faaliyetlerin içerisinde olduğuna ilişkin bir bulguya rastlanılmadığını, Protokolün (5.3.5.) maddesinde eczaneye başvuru anı itibarıyla muhteviyatının tamamı karşılanamayan reçeteden kalan ve sahibine teslim edilmek üzere Kuruma fatura edilen ilaçların, alım tarihinden itibaren 60 gün içerisinde hak sahibine teslim edilmesi gerektiğinin düzenlendiğini ve ihlalinin cezai yaptırım altına alındığını, ancak mevzuatta alım tarihi itibarıyla 60 gün içinde hak sahibine/yakınına teslim edilemeyen,

saklanma koşullarına uygun saklanmış ve miadı geçmemiş ilaçlar için hangi prosedürün uygulanacağına ilişkin bir düzenleme veya hak sahibine ulaşılamayan bir durumda ilaçların nasıl değerlendirilebileceğine, hangi kurumlara teslim edilebileceğine, hangi kurumların yetkilendirildiğine ilişkin bir düzenlemenin mevcut olmadığını, bu nedenle 60 günlük sürede teslim edilmeyen ilaçlar yönünden uygulanan cezai şart ve mahsup işleminin mevzuata aykırı olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili; davanın zamanaşımı yönünden reddinin gerektiğini, hasta ............den katılım payı alınmaması nedeniyle uygulanan cezai işlemin Protokole uygun olduğunu, müvekkili Kurum lehine tam vekâlet ücretine hükmedilmemesinin usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davacı eczacı hakkında 2012 yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin .................i Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokol uyarınca uygulanan Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Temyiz olunan kararın dayandığı bilgi ve belgelere; taraflar arasında imzalanan 2012 yılı Eczane Protokolünün (5.3.5.) maddesi uyarınca eczacı hakkında cezai işlem uygulanabilmesi için reçete sahibi veya ilacı alan kişiye teslim edilmeyen ilaçların satın alım tarihinden itibaren 60 günü geçecek şekilde eczanede bekletildiğinin saptanmasının yeterli olmasına, bu itibarla davalı Kurum tarafından anılan madde uyarınca davacı hakkında uygulanan cezai şart ve ilaç bedellerinin mahsubu işlemlerinin yerinde olduğunun anlaşılmasına göre, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR