Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/3057 K.2026/271

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında 07.09.2017 tarihinde .... Noterliğinde ... yevmiye numarası ile düzenlenmiş olan Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme uyarınca davacının 214.000 USD karşılığında İstanbul İli .... İlçesi ... Mahallesi ... Mevkii 9 Pafta 12910 Parsel'de halen inşaat halinde olan .... projesinin C Blok, Kat 15'teki 208 numaralı bağımsız bölümü satın aldığını, ödemeyi 07.09.2017 tarihinde yapmasına rağmen yapı ruhsatı 01.03.2016 tarihinde alınan bağımsız bölümün 31.12.2018 tarihine kadar teslim edilmesi gerekirken dava tarihi itibariyle tamamlandığını belirterek, davalı şirkete ödenen 214.000 USD'nin temerrüt tarihi olan 01.01.2019 tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacının yabancı uyruklu olması sebebiyle teminat yatırması gerektiğini, yatırım amacıyla daireyi satın aldığından tüketici olarak nitelendirilemeyeceğini, davanın Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli olduğundan görevsizlik ve yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, davacının sözleşmeden dönme hakkını sözde temerrüt halinin üzerinden uzunca bir süre geçtikten sonra kullanmasının hakkın kötüye kullanılması olduğunu, karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin gereği olarak müvekkili şirkete sözleşmenin ifası için bir süre verilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı tüketicinin 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca sözleşmeden dönme hakkına sahip olduğu, davalı satıcının yükümlülüklerini hiç ya da gereği gibi yerine getirmediği sabit olduğundan davacı tüketiciden herhangi bir bedel talep edemeyeceği, aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca davalı satıcının tüketiciye iade etmesi gerekli olan sözleşme bedelinin iade etmediği gerekçesiyle davanın kabulüne,

214.000 USD'nin dava tarihinden itibaren işletilecek 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi gereğince devlet bankalarınca USD ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabından uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının tüketici, davalının ise tacir olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2.maddesi uyarınca taraflar arasındaki sözleşmenin davacı açısından da ticari iş mahiyetinde olduğu ve davacının ticari faiz (avans faizi) uygulanmasını talep etme imkanı bulunduğu, dava açılmakla temerrüdün oluştuğu, davacının sözleşme ile ödenen yabancı paranın aynı iadesi isteminde bulunmasının 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 99.maddesi uyarınca mümkün olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacının Amerikanın Teksas eyaletinde ikamet ettiğini, taşınmazı yatırım amaçlı aldığından satın alma işleminin tüketici işlemi sayılmayacağı dolayısıyla Tüketici Mahkemelerinin görevli sayılamayacağını, imzalanan sözleşmenin 13. maddesine göre ...

Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunu, dava konusu taşınmazın büyük ölçüde teslim ve tescile hazır olduğu ve işbu durumun tespiti için keşif yapılması gerektiği yönünde talepleri olmasına karşın dosyanın karara çıkartıldığını, davacının müvekkilinden bir talepte bulunabileceği kabul edilse dahi taraflar arasındaki sözleşmenin 8. maddesi uyarınca ülkedeki ekonomik kriz, 15 temmuz darbe girişimi, Covid-19 pandemisi mücbir sebepler olarak kabul edileceği ve bu haller sebebi ile gecikilen süre teslim süresine ekleneceği, dolayısıyla müvekkilinin taşınmazı teslim borcunun (dava tarihi itibari ile) henüz doğmadığının açık olduğunu,

davacı yanın sözleşmeden dönme iradesini ileri sürdüğü kabul edilse dahi sözleşmeden dönme hakkının sözde temerrüt halinin üzerinden uzunca bir süre geçtikten sonra kullanılması, hakkın kötüye kullanılması teşkil ettiğinden, yasal düzenlemeler gereği işbu seçimlik hakkın kullanılmasının artık mümkün olmadığını, karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin gereği olarak davacı yanın müvekkiline sözleşmenin ifası için bir süre vermesi veya bu sürenin mahkeme aracılığı ile verilmesini talep etmesi gerektiği halde,

tek taraflı sözleşmeden dönme beyanında bulunarak döviz kurunun anormal derecede artmasından faydalanarak sebepsiz zenginleşmesinin mümkün olamayacağını, davacı tarafın taleplerini kabul anlamına gelmemekle birlikte, aksi ihtimalde dahi davacı tarafın ticari temerrüt faizi talebinde bulunmasının mümkün olmadığını ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, satış vaadi sözleşmesine konu taşınmazın vaat edilen sürede teslim edilmemesi nedeniyle sözleşmenin feshedilmesi sonucu ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir. Temyiz edilen kararın gerekçesine, özellikle satışı vaad edilen taşınmazın süresinde teslim edilmediğinin ve tüketici olan davacıya iade etmesi gereken sözleşme bedelinin iade edilmediğinin anlaşılmasına göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR