Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/3081 K.2026/234

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, davacı vekilinin duruşma isteminin miktar itibariyle reddine, temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalının “Aydınlatma direklerine reklam verilmesine ilişkin kiralama işlerinde uygulanacak ihale şartnamesi” ile ihale düzenlediğini, müvekkilinin bu ihaleye iştirak ettiğini ve 750.000,00 TL bedelli teminat mektubu verdiğini, davalı şirket tarafından haksız ve sebepsiz nedenle teminat mektubunun paraya çevrilerek 750.000,00 TL‘ye el konulduğunu, davalının ihaleye konu elektrik direklerini kiraya verme yetkisi olmadığının öğrenildiğini, davalıya çeşitli ihtarlar çekilerek eksikliklerin giderilmesinin istenildiği,

ancak davalının sorunları gidermek yerine sözleşmeye imzaya davet ettiğini, davalının ihaleyi iptal ettikten sonra tekrar ihale düzenlendiğini ve kısa bir süre içinde müvekkili ile yapılan ihaleden daha yüksek bir bedelle ihale yapıldığını, davalının herhangi bir zararı bulunmadığını ileri sürerek; haksız ve sebepsiz nedenle irat kaydedilen teminat mektubu bedeli 750.000,00 TL’nin en yüksek mevduat faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin dağıtım bölgesi içinde yer alan elektrik direklerine ilişkin ticari, reklam, ilan ve benzeri amaçlı panolar ile ilgili iş ve işlemlerin dağıtım lisansı kapsamında faaliyet gösteren dağıtım şirketleri tarafından gerçekleştirilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığını, basiretli tacir olan davacının ihale koşullarını önceden gördüğünü, kabul ettiğini, ihaleye katıldığını, en iyi fiyat teklifinde bulunarak ihaleyi kazandığını,

sözleşmeyi imzadan imtina etmesi halinde geçici teminatın irat kaydedileceğini bildiğini ve bu durumu kabul ettiğini açıkça kabul ederek ihaleye katıldığını ve gerekli evraklar ile taahhütnameyi imzaladığını, müvekkilinin 01.10.2014 tarihinde davacıya ihale sonucu bildirimi konulu yazı gönderdiklerini, davacının sözleşme imzalamak üzere 02.10.2014 tarihinde davet edildiğini, davacının 02.10.2014 tarihli taahhütname ile ihale bedelinin büyüklüğü ve teminatlandırmasını hazırlığının bir iş gününe sığmayacağını, gerekli teminatın 31.10.2014 tarihine kadar hazırlanarak sözleşme imzası anında teslim edeceklerini taahhüt ettiğini,

davacının hiçbir gerekçe sunmaksızın sözleşmeyi imzalamaktan imtina ettiğini, ihale şartnamesinin (4.5) maddesi uyarınca müvekkili tarafından ihale dokümanlarına uygun olarak irat kaydedilen teminat mektubunun iadesini talep hakkının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla. 02.10.2014 tarihli taahhütname başlıklı belgede "...Gerekli teminat mektuplarının 31/10/2014 tarihine kadar hazırlanarak sözleşme imzası anında tarafınıza teslim edeceğimizi taahhüt ederiz. 31/10/2014 tarihine kadar sözleşmeyi imzalamamız halinde geçici teminatımızın ihale şartnamesi doğrultusunda şirketinizce irat kaydedileceğini biliyor ve kabul ediyoruz.

Sözleşmenin kiraya verenden kaynaklanan bir sebeple imza edilmemesi dışındaki hallerde geçici teminat tutarını geri istemeyeceğimizi kabul, beyan ve taahhüt ediyoruz." ibaresi ile taahhütnamenin davacı şirketçe kabul edildiği, davacının 18.11.2014 tarihli ihtarname ile reklam alma hakkı/ yetkisi olmadığından bahisle ihalenin usul ve esas yönünden şartlara uygun olmadığını ve ihale sözleşmesinin imza altına alınmayacağını davalı şirkete bildirdiği,

davacı şirketçe ihaleyi batıl kılacak zorunlu, sonradan ortaya çıkan ve ilgili taahhüt ve şartnameyi geçersiz kılacak makul sebebi gerektirir sabit ve tespiti yapılan hususların dosyada bulunmadığı, ihale şartnamesinin (4.5.)maddesinde “Sözleşmeye davet edilen firmanın sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmesi halinde kiraya veren geçici teminat mektubunun irat kaydederek firmayı daha sonraki ihalelere çağırmama hakkına haizdir.” düzenlemesinin yer aldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; ihale şartnamesi, taraflar arasındaki mail yazışmaları ve ihtarnameler hep birlikte değerlendirildiğinde; davacının ihaleyi kazandıktan sonra kira sözleşmesi yapmaya yanaşmaması nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmenin (4.5.)maddesine göre teminatın iadesi mümkün olmadığı, davanın reddine karar verilmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; ihaleden sonra, ihale konusu yapılan yerler ve ek protokolleri incelendiğinde; davalının, ihalesinin konusu olan elektrik direklerini reklam amaçlı kiralama yetkisinin ve elektrik direklerinin reklam amaçlı kullanım haklarının fiilen davalının elinde olmadığının görüldüğünü, bu hususta inceleme yapılamadan karar verildiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, nakde çevrilerek irat kaydedilen teminat mektubu bedelini iadesi istemine ilişkindir. Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye, hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa ilgili kanun maddelerinin doğru şekilde uygulanmasına göre, davacının temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR