Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/3105 K.2026/288

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; Belediye Encümeninin 06.11.2017 tarihli ve 2161-942 sayılı kararı ile ".... Kompleksi İntifa Hakkı Karşılığı İnşaatı ve İşletme İhalesi" işinin 80.000.000,00 TL + KDV yatırım bedeli karşılığında 30 yıl süreyle ve yıllık 4.500.000,00 TL bedelle davalıya verildiğini, davalı ile 11.12.2007 tarihli kira sözleşmesi imzalandığını, 2019 yılı için tahakkuk eden toplam 10.114.997,58 TL kira bedeli borcundan davalının ödediği 6.643.763,00 TL'nin mahsubu ile kalan 3.471.234,58 TL kira bedeli ve 326.296,05 TL faizinin tahsili için balatılan takibe haksız itiraz edildiğini ileri sürerek; takibe vaki itirazın iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davalının 20 14... yılları kira bedelinin tahsili amacıyla başlattığı takibe vaki itiraz sonucu görülen itirazın iptali davası sonucunda verilen karar ile yıllık kira parasının KDV dahil 5.500.000,00 TL olduğunun kesinleştiğini, davacı tarafından kesinleşen mahkeme ilamına rağmen haksız ve kötü niyetli olarak yıllık kira parasının yıllık 4.500.000,00 TL + KDV olarak talep edildiğini, hesaplamanın kesinleşen mahkeme ilamına göre yapılması gerektiğini, vergi dairesine ödenen 1.198.567,94 TL KDV ile birlikte 7.857.278,73 TL ödeme yapıldığını, 2019 yılına ait ödenmeyen kira borcu bulunmadığını, sorumlu sıfatıyla KDV beyannamesi verilerek KDV 'nin vergi dairesine ödendiğini savunarak, davanın reddine ve davacı aleyhine kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; her iki tarafın imzasını taşıyan kira sözleşmesinin bağlayıcı olduğu, encümen kararının sözleşme niteliğinde olmadığı, taraflar arasında aynı konuyla ilgili görülüp kesinleşen itirazın iptali davasında kiracının KDV sorumluluğu bulunmadığı yönünde verilen kararın kesinleştiği, kira sözleşmesinde KDV'nin kiracıdan alınmasına ilişkin bir anlaşma olmadığı takdirde bu vergiden kiracının sorumlu olmayacağı, taraflar arasındaki sözleşmede KDV'den kiracının sorumlu olacağının yazılmadığı,

alacak likit olduğundan icra inkar tazminat talebinin kabulü gerektiği, bilirkişice kiracının KDV'den sorumlu olmadığı gözetilerek yapılan hesaplama doğrultusunda; davanın kısmen kabulü ile takibin 59,856,73 TL kira alacağı ve 5.593,42 TL işlemiş faiz yönünden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, asıl alacağın %20'si oranında 11.972,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, kötü niyet tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine karar verilmiş; karar, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının davaya dayanak kira sözleşmesine istinaden 20 14... yıllarına ilişkin kira paralarının tahsili amacıyla aleyhine başlattığı icra takibine davalının itirazı sonucu açılan itirazın iptali davasında, mahkemece; kira sözleşmesinde açıkça KDV ödemesinin kiracı tarafından yapılacağına dair bir düzenleme bulunmadığı ve Gelir Vergisi Kanunun 70/2 maddesi uyarınca KDV mükellefinin kiralanın maliki olduğu, kira parası içinde KDV'nin bulunduğu,

davalının bunun dışında ayrıca bir KDV ödemesi gerekmediği yönündeki kararın 22.07.2017 tarihinde istinaf başvurularının reddi ile kesinleştiği, taraflar arasındaki 06.11.2007 tarihli ve 30 yıl süreli "Tesis Yaptırma Sözleşmesi" sözleşmesinin kira bedeline ilişkin (3.) maddesinde, kira bedeline KDV ekleneceğine ilişkin düzenleme bulunmadığı, Mahkeme denetime elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda karar verildiği gerekçesiyle, istinaf başvurularının reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; kira sözleşmesi uyarınca kiracının KDV'den sorumlu olduğunu, sözleşmenin 06.11.2007 tarihli encümen kararına dayalı olarak imzalandığı, encümen kararının sözleşmenin mütemmim cüzü olduğunu, davalı tacirin basiretli davranmakla yükümlü olup bulunduğunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca ihale yetkisinin belediye encümeninde olup sözleşmenin encümen kararında belirtilen bedel üzerinden yapılmasının zorunlu olduğunu, sözleşme yap-işlet-devret niteliğinde olmakla kira bedelinin matrah + KDV mi yoksa yalnızca matrah mı olarak dikkate alınacağı konusunda 08.02.2012 tarihli İstanbul Vergi Dairesi özelgesi dikkate alındığında KDV ödenmemesinin sözleşmeye aykırılık oluşturacağını kararın hatalı olduğunu ileri sürerek; karar verilmesini talep etmiştir.

B. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, kira sözleşmesine dayalı takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında belirtilen gerekçeye, kira sözleşmesinde belirlenen kira bedeline ayrıca KDV ekleneceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamasına, taraflar arasında görülüp kesinleşen mahkeme kararının da aynı yönde olmasına ve mahkemece hükme esas alınan hesaplamanın denetime elverişli olduğunun anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR