Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/3181 K.2026/23

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; müvekkili şirketlerin 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununda tanımlanan serbest tüketici niteliğini haiz olduğunu, taraflar arasında imzalanan ikili anlaşma gereği davalı şirketin 01.07.2021 tarihinden itibaren 6 ay süre ile 01.01.2022 tarihine kadar müvekkili şirketlere elektrik tedarikini taahhüt ettiğini, davalı şirket tarafından müvekkili şirketlerin kendi tedarikçi portföyüne eklendiğini ve 01.07.2021-30.09.2021 tarihleri arasında elektrik tedariki sağlandığını, müvekkili şirketler tarafından fatura bedellerinin davalı şirkete ödendiğini,

davalı şirketin Eylül 2021 ayının sonunda daha öncesinde bir ön bildirimde ya da uyarıda bulunmadan ve herhangi bir haklı sebebe dayanmadan 2021 Ekim ayı dahil olmak üzere iki anlaşmanın geri kalan süresi boyunca artık müvekkili şirketlere elektrik satışında bulunmadığını, müvekkili şirketlerin dava dışı başka şirketlerden elektrik enerjisi tedarik etmek üzere anlaşma imzalamak zorunda kaldığını, müvekkili şirketlerin uğramış olduğu zararın doğrudan davalı tarafın ikili anlaşmadan kaynaklanan tedarik edimini kusuru ile gereği gibi ifa etmemesinden kaynaklandığını belirterek,

her bir şirket için ayrı ayrı şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın 01.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile davalı şirketten tahsilini talep etmiş. 02.07.2024 tarihli ıslah dilekçesi ile müvekkili ... San. ve Tic. A.Ş. için talebini 753.289,44 TL'ye, müvekkili ... San. ve Tic. A.Ş. İçin talebini 783.047,19 TL'ye yükselterek zarar tarihi olan 01.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faiziyle davalı şirketten tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; taraflar arasında ikili anlaşmalar imzalandığını, müvekkili şirketin elektrik üretim şirketi olmayıp enerji üreten firmalardan tedarik ettiği elektrik üzerinden satış yaptığını, enerji tedariki konusunda müvekkili şirketten kaynaklanmayan ve öngörülemeyen ülke genelinde meydana gelen olağanüstü piyasada koşulları nedeniyle imzalanmış olan satış sözleşmesinin, mevcut koşullar ile devamının müvekkili şirket için fiili ve hukuki aşırı ifa güçlüğü oluşturduğunu, davacıların serbest tüketici niteliğine haiz olduğunu,

davacıların derhal herhangi bir tedarik şirketi ile derhal ikili anlaşma akdederek ulusal tarifeden daha ucuza elektrik enerjisi temin edebilecekken portföy çıkışının gerçekleşmesinden yaklaşık 2 ay sonra ikili anlaşma akdederek zararın artmasına sebebiyet verdiğini, davacıların ödediği damga vergisi ödemelerinin müvekkili şirketten zarar olarak talep edilebilmesinin mümkün olmadığını, dava dışı şirketlerle yapılan sözleşmelerin imzalanmasıyla doğan vergi, resim ve harçlardan müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, davacıların faiz taleplerinin yasal dayanağının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan bilirkişi raporu dıoğrultusunda, taraflar arasındaki sözleşme şartları, mücbir sebepler ve de piyasa koşulları bağlamında, davalının sözleşmenin feshini gerektirecek şartların oluşmadığı, davalının tacir olup fiyatta yükselmeler olabileceğini öngörerek sözleşme imzalaması gerektiği, davalının iddia ettiği gibi edim dengesi aşırı ölçüde bozulmuş ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 138. maddesi kapsamında aşırı ifa güçlüğü dolayısıyla mahkemeden uyarlama talebinde bulunulabilecek iken bu yola gitmeksizin doğrudan sözleşmeleri feshettiği gerekçesiyle;

davanın kabulüne, davacı ... San. ve Tic. A.Ş. için talep edilen 10.000,00 TL alacağın dava, 743.289,44 TL alacağın ise ıslah tarihinden itibaren; davacı ... San. Tic. A.Ş. için talep edilen 10.000,00 TL'nin dava, 773.047,19 TL'nin ise ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında imzalanan anlaşmanın süresi gözönüne alındığında basiretli bir tacir olması beklenen taraflarca piyasa koşullarının öngörülemeyeceğinin söylenemeyeceği, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere 2021 yılı içindeki döviz kurundaki belirgin artışın Kasım ve Aralık aylarına özellikle Aralık ayına tekabül ettiği, davalı tarafça Ekim ayından itibaren olağanüstü piyasa koşulları ileri sürülerek elektirik tedarikinden kaçınıldığı, buna göre aşırı ifa güçlüğü ve olağanüstü piyasa koşulları nedeniyle sözleşmenin feshini gerektirecek koşulların oluşmadığı,

davacıların ihtiyari dava arkadaşı olarak birlikte dava açmalarında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, bilirkişi raporunda zararın hesaplanmasında bir yanlışlık bulunmadığı, Mahkeme kararında bir isabetsizlik olmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; bilirkişi raporunda hesap hataları olduğunu, rapora itirazlarının dikkate alınmadığını, eksik verilere dayalı olarak inceleme yapıldığını, davacı şirketlerin vergi numaralarının, adreslerinin, üretim tesislerinin, iştigal konularının farklı olduğunu, ihtiyari dava arkadaşlığına yönelik itirazlarının dikkate alınmadığını, davacı şirketlerin zararın artmasını önlemek için gerekli önlemleri alıp almadığının irdelenmediğini, davacı şirketlerin dava dışı şirketlerle akdettikleri sözleşmelere ilişkin damga vergisi ödemelerinin müvekkili şirkete yükletilmesinin hatalı olduğunu,

aşırı ifa güçlüğü nedeniyle müvekkili şirket yönünden sözleşmenin devamının imkansız olduğunu, müvekkili açısından aşırı ifa güçlüğüne dair Mahkeme değerlendirmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, taraflar arasında akdedilen elektrik enerjisi tedarik sözleşmesine aykırılık nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

Temyiz edilen kararda belirtilen gerekçeye, taraflar arasında 01.07.2021-01.01.2022 tarihleri arasında 6 ay süre ile geçerli elektrik tedariki hususunda ikili anlaşma imzalanmasına, davalı şirketin Eylül 2021 ayının sonundan itibaren sözleşmeye aykırı olarak sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesine, davalı vekilinin sözleşme koşulları ile devamının müvekkili şirket için fiili ve hukuki aşırı ifa güçlüğü oluşturduğu savunmasının yerinde olmadığının yapılan yargılama ile belirlenmesine, davacıların ihtiyari dava arkadaşı olarak eldeki davayı açmalarında usule aykırılık bulunmadığının anlaşılmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR