Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/3419 K.2025/6163

Mahkeme kararının taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, Dairece verilen 16.04.2025 tarihli ilamla Mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına dair verilen kararın taraf vekillerince düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; taraflar arasında düzenlenen 09.08.2012 tarihli kira sözleşmesinin davalı tarafından 30.04.2014 tarihli ihtar ile 09.05.2014 tarihinden geçerli olmak üzere tek taraflı olarak feshedildiğini, sözleşmenin (5.) maddesi uyarınca müvekkilleri tarafından 21.05.2014 tarihli ihtarname ile tahliye sonrası kiralananın eski hale getirilmesinin davalıya bildirildiğini, kiralananda esaslı değişiklikler yapıldığını, sözleşmede iki adet sedye asansörünün davacılar tarafından yapılacağı kararlaştırılmış ise de sözleşmenin en az on yıl boyunca devam edeceğine güvenerek bu şekilde bir sözleşmesel yükümlülük altına girdiklerini,

iki adet sedye asansörünün yapımı için yedi adet bağımsız bölümün iptal edildiğini, sadece kiracının ihtiyacı için yapılan asansörlerin tahliyeden sonra kullanılmadığını ve halen sökülmediğini, eski hale getirme işlemleri ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, eski hale getirme bedeli olarak hesaplanan 1.502.000,76 TL ile sadece kiracının ihtiyacı için yaptırılan iki adet asansör bedeli olan 484.886,24 TL'nin eklenmesiyle toplam 1.986.887,00 TL'nin sözleşmenin fesih tarihi itibariyle işleyecek avans faizi ile birlikte ve altı aylık süreye karşılık gelen kira bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş.

12.04.2016 tarihli dilekçe ile eski hale getirme süresi bakımından 1.897.261,41 TL talepte bulunarak, dava değerini 3.884.148,41 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili; dava konusu taşınmazın kiralanmasından sağlanacak amacın gerçekleştirilmesinin ve sağlık hizmeti sunumunun hukuki ve fiili olarak olağanüstü külfetli ve imkansız oluşu sebebiyle kiralanana ihtiyaç bulunmadığı ve sözleşme ilişkisinin devam ettirilmesinde kamu yararı bulunmadığı gözetilerek sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğini, taşınmazı temiz ve bakımlı şekilde tahliye ettiklerini, davacıların 100 aylık kira bedeline ilişkin cezai şart alacağı 39.978.750,00 TL üzerinden başlatılan icra takibine yapılan itiraz üzerine açılan davanın derdest olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 04.05.2016 tarihli kararıyla; davanın kabulü ile 1.986.768,41 TL'nin dava tarihinden, ıslaha konu olan 1.897.261,41 TL'nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Dairece verilen 16.10.2019 tarihli ilamla; davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra, eski hale getirme süresi bakımından, davalının delil listesinde bildirdiği Ankara 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/1006 E. sayılı dosyası incelenmek suretiyle hükmedilen cezai şart alacağı kapsamı ve iş bu dosyada hüküm altına alınan eski hale getirme süresine yönelik bedel yönünden inceleme ve değerlendirme yapılmak suretiyle, mükerrer bir talep olup olmadığı tartışılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği; hükmedilen asansör bedeline ilişkin sözleşmenin kalan süresi dikkate alınarak, süre ile orantılı masraf iadesine karar verilmesi gerekirken, masrafın tamamına hükmedilmesinin de doğru olmadığı gerekçesiyle, karar bozulmuştur.

2. Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; sözleşmenin (12.) maddesi uyarınca davalının sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi nedeniyle kalan aylar kira bedeline ilişkin Ankara 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/1006 E. sayılı dosyası ile alacak talebinde bulunulduğu, Ankara 8. Sulh Hukuk Mahkemesinde yapılan ve kesinleşen yargılama ile davacılar lehine 15.816.585,00 TL cezai şart alacağına hükmedildiği,

Mahkemece hüküm altına alınan cezai şart tutarının tadilat süresince mahrum kalınan kira yoksunluğu zarar tutarı 1.897.380,00 TL'nin mahsubu sonucunda karşılanmayan kira yoksunluğu zararının kalmayacağı, asansör bedeline ilişkin sözleşmenin kalan süresi ile orantılı olarak hesaplanan masrafın 400.031,15 TL olduğu gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, 1.502.000,76 TL eski hale getirme bedeli ve 400.031,15 TL asansör bedeli olmak üzere toplam 1.902.031,91 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

Dairece verilen 16.04.2025 tarihli ilamla.

Mahkemece uyulan bozma ilamında gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yapılarak yine o ilamda belirtilen hukuki esaslar gereğince karar verildiği, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin mümkün olmadığı, mükerrerlik bakımından gerekçede yer verilen değerlendirmenin uygun bulunduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin temyiz itirazları reddedilerek kamu düzenine aykırılık yönünden yapılan incelemede.

Mahkemece, hüküm fıkrasının (2) nolu bendinde davalı Kurumun harçtan muaf olduğu belirtilmesine rağmen, (3) nolu bentte davacı tarafça yatırılan harçların davalıdan tahsiline karar verilmiş olmasının usul ve kanuna aykırı olduğu anlaşıldığından kararın harç yönünden düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

VI. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Sebepleri

1. Davacılar vekili; eski hale getirme süresine ilişkin kira bedeli talebinin reddinin doğru olmadığını, bozma ilamındaki hususun tartışılmadığını, alacak kalemlerinin birbirinden farklı olduğunu, cezai şartın, asıl alacağa bağlı fer’i bir alacak olup herhangi bir zararın varlığından bağımsız olarak borçluya bir ceza olarak yükletilirken, eski hale getirme için tespit edilen 6 aylık süreye ilişkin alacağın ise müvekkilleri aleyhine doğan zararın tazmini olduğunu, cezai şart bedelinden de eldeki dava gerekçe gösterilerek indirim yapıldığını, mükerrerlik denetiminin diğer dosyada da yapıldığını ileri sürerek; kararın düzeltilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili; devamında kamu yararı bulunmayan sözleşmenin feshedildiğini, kira bedeli hususunda da esaslı hataya düşülmesi nedeniyle 1 yıllık hak düşürücü süre içinde fesih hakkının kullanıldığını, kiralananın teslim alınmasından sonraki süreçte tahrip edilmiş olabileceğini, yapılan tadilatlara ilişkin davacıların rızası bulunduğunu, bilirkişi raporlarının yeterli olmadığını, faydalı masrafların değerlendirilmediğini, sözleşmeye göre asansörün eski hale getirilmesinin istenilemeyeceğini, binada yer alan bağımsız bölümlerin satış vs. konu edildiğini ve zilyetlik dava dışı 3. kişilere geçtiğinden eski hale getirme bedeli talep edilemeyeceğini ileri sürerek; kararın düzeltilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kiralananın eski hale getirme bedeli ve bu süreye ilişkin kira kaybı istemine ilişkindir. Karar düzeltme yoluyla incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesi ile kararda belirtilen gerekçelere, bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ilişkin ileri sürülen sebeplerin incelenmesinin artık mümkün olmadığının anlaşılmasına göre tarafların karar düzeltme istemlerinin reddine karar verilmiştir.

VII.KARAR