Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/37 K.2025/3435

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalının ...

1. Noterliğinin 24.02.1981 tarihli ve ... yevmiye nolu düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ile adına kayıtlı 262 m²'lik taşınmazı bedelini peşin alarak müvekkiline sattığını, taşınmazda satılamaz şerhi bulunduğundan müvekkiline devredilemediğini, Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/233 E. sayılı dosyası ile açılan tapu iptal ve tescil davasının zamanaşımından reddedildiğini, davalının zamanaşımı itirazında bulunduğu 27.08.2018 tarihi itibariyle ifanın imkansız hale geldiğini,

bu nedenle sözleşmeye konu taşınmazın sözleşmenin ifasının imkansız hale geldiği tarih itibariyle değerinin tespiti ile davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak üzere satış vaadine konu taşınmazın ifanın imkansız olduğu tarihteki değerinin tespiti ile şimdilik 40.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; tapudaki satılamaz şerhi 21.10.2004 tarihinde kalktığından davanın zamanaşıma uğradığını, ifanın imkansız hale gelmesinin sorumlusunun zamanaşımı süresinde talep hakkını kullanmayan davacı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı tarafın cevap dilekçesiyle zamanaşımı itirazında bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin 1981 yılında imzalandığı, tapudaki satılamaz şerhinin 21.10.2004 tarihinde kaldırıldığı, bu tarih itibariyle artık ifa imkanının doğduğu ve 10 yıllık zamanaşımı süresinin bu tarihten itibaren başladığı, yine davacı tarafça Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/233 E. sayılı dosyası ile söz konusu satış vaadi sözleşmesine dayanılarak tapu iptal ve tescil davası açıldığı ve 10 yıllık zamanaşımı süresi dolduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği,

işbu ilamın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği, sözleşmedeki hakların 22.10.2014 tarihi itibariyle zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle, davanın zamanaşımına uğramış olması nedeniyle usulden reddine karar verilmiş; süresi içinde, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 10 yıllık zamanaşımı süresinin davanın açıldığı tarih itibariyle dolduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; süresi içinde, davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; tapuyu vermekten kaçınan davalının sebepsiz zenginleştiğini, dava tarihi itibariyle alacağın zamanaşımına uğramadığını ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin ifa edilmemesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.

1. Taraflar arasında düzenlenen 24.02.1981 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin noter tarafından kanuni geçerlilik şartlarına uygun olarak düzenlenmiş geçerli bir sözleşme olduğu, sözleşme ile davalının dava konusu taşınmazı davacıya sattığı, ancak sözleşmeye konu taşınmazın devri için açılan tapu iptali ve tescil davasının zamanaşımı nedeniyle reddedildiğinin Mahkeme kararı ile kesinlik kazandığı, bu haliyle üstlenilen edimin ifasının imkansız hale geldiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davacı alıcı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 112. maddesi uyarınca uğradığı müspet zararı isteyebilecektir. Dava, anılan Kanun'un 146. maddesine göre 10 yıllık zamanaşımına tabi olup, zamanaşımı, ifanın imkansız hale geldiği tarihte başlar.

2. Somut olayda; davacı tarafından davalı aleyhine açılan tapu iptal ve tescil davasının kesinleştiği 29.11.2021 tarihi akdin ifasının imkânsız hale geldiği tarih olup, dava tarihine kadar geçen sürede 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmamıştır. Bu nedenle davanın esasına girilip, taraf delilleri toplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken Mahkemece, bu husus gözetilmeden yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde davanın zamanaşımı nedeniyle reddine ilişkin hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR