Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/393 K.2025/3889

Mahkeme kararı, davalılar tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; 23.10.2011 tarihinde gerçekleşen deprem nedeniyle müvekkilinin kardeşi ... davalılara ait lokalde enkaz altında kalarak yaşamını yitirdiğini ileri sürerek; 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar; davacıının yakını ...'in kendilerine ait cafede vefat etmediğini, depremin olduğu tarihte aynı sokakta karşılıklı kendilerine ait cafe ile 5 tane cafe ve kulübün bulunduğunu, bu yerlerin de depremde yıkıldığını, enkaz altından çıkarılanların hangi kulüp ve cafeden çıkarıldığının bilinmediğini, vefat edenin kendilerine ait cafede bulunduğu iddiasının gerçekleri yansıtmadığını, binanın mevzuata uygun yapıldığını, meydana gelen depremin şiddetinin fazla olduğunu, yıkım ve tahrip gücünün bilimsel verilerle belirlenip buna göre alınacak bilimsel rapor ve bu konuda düzenlenecek bilirkişi raporları ile kusur izafe edilebileceğini, tazminat taleplerinin fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemişlerdir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan bilirkişi raporundaki tespitlere göre, yıkılan binanın kusurlu olduğu davalıların bina sahibi olmaları sebebiyle kusursuz sorumlu bulundukları gereğince gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı asıllar temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı asıllar; davacının kardeşinin, kendilerine ait cafede vefat etmediği yönündeki itirazlarının dikkate alınmadığını, babalarına ait olan yapının Deprem Yönetmeliğine uygun olduğunu, depremin şiddeti nazara alındığında yapılar sağlam da olsa yıkılmalarının kaçınılmaz olduğunu, manevi tazminatın yüksek olduğunu, ceza mahkemesi sonucunun beklenilmesi gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, deprem nedeniyle davacının kardeşinin ölümünden kaynaklı manevi tazminat istemine ilişkindir.

1. Ceza mahkemesi kararlarının hukuk mahkemesindeki davaya etkisini düzenleyen ve olay tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 53. maddesi; "Hâkim, kusur olup olmadığına, yahut haksız fiilin failinin temyiz kudretini haiz bulunup bulunmadığına karar vermek için ceza hukukunun sorumluluğa ilişkin hükümleri ile bağlı olmadığı gibi, ceza mahkemesinde verilen beraat kararı ile de bağlı değildir.

Bundan başka ceza mahkemesinin kararı, kusurun takdiri ve zararın miktarının tayini hususunda dahi hukuk hakimini takyit etmez." denilmektedir. Aynı düzenleme 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi hükmünde de “Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz.” şeklinde önceki kanuna paralel şekilde düzenlenmiştir.

Yukarıda geçen açık hüküm karşısında; ceza mahkemesince verilen beraat kararı, kusur ve derecesi, zarar tutarı, temyiz gücü ve yükletilme yeterliği, illiyet gibi esasların hukuk hakimini bağlamayacağı konusunda duraksama bulunmamaktadır. Hemen belirtilmelidir ki, hukuk hâkiminin bu bağımsızlığı sınırsız değildir. Öğreti ve uygulamada hukuk hakimi, maddi olaylara ve özellikle fiilin hukuka aykırılığına ilişkin olarak ceza hâkimi tarafından yapılan tespitlerle bağlıdır. Hukuk hâkiminin ceza mahkemesi kararındaki maddi olgularla bağlılığının ölçüsü; beraat kararında suçun sanık tarafından işlenip işlenmediğinin kesin olarak, delilleriyle tespit edilip edilmediğidir.

Aşağıdaki bilgi ve belgelerde. Davacının kardeşi olan ...'in 23.10.2011 tarihinde Van İli ... İlçesinde meydana gelen deprem neticesinde hayatını kaybettiği dosya kapsamı ile sabittir.

Mahkemece her ne kadar ...'in davalıya ait kafede vefat ettiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, Erciş Cumhuriyet Başsavcılığının 2012/271 soruşturma numaralı dosyasında ...'in de yer aldığı, bu soruşturma neticesinde Erciş Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/108 E. sayılı dosyasında sanık ... hakkında taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma suçundan kamu davası açıldığı, Mahkemece yapılan yargılama neticesinde sanıklardan ... hakkında binanın mülkiyetini miras yolu ile kazandığı,

binanın sağlamlığını kontrol ettirme noktasında bir yükümlülüğünün olmadığı ve bu nedenle cezai sorumluluğuna gidilemeyeceği gerekçesiyle beraat kararı verildiği, kararın Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin 13.09.2021 tarihli ve 2018 E. 2021/1725 K. sayılı kararıyla bozulduğu, dosyanın bozma sonrası 2022/35 E. numarasını aldığı ve yargılamanın devam ettiği anlaşılmaktadır.

Eldeki davada uyuşmazlık, davacının kardeşi ...'ın nerede öldüğünün açık ve net bir şekilde belirlenmesi noktasında toplanmaktadır. Bu noktada ise, Erciş Ağır Ceza Mahkemesinin 2022/35 E. sayılı dava dosyasında verilen kararın, söz konusu maddi olgu yönünden bu davayı etkileyeceği kuşkusuzdur.

Hal böyle olunca Mahkemece; Erciş Ağır Ceza Mahkemesinin 2022/35 E. sayılı dava dosyasının kesinleşmesinin bekletici mesele yapılması ve sonucuna göre uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

2. Bozma sebebine göre, davalıların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

V. KARAR