Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/45 K.2025/4256

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı ... arasında 16.08.2012 tarihinde ...

Dönüşüm Projesi kapsamında arsa ve tesis karşılığı konut yapım sözleşmesi imzalandığını ve davalı Belediyeye arsanın eksik kalan borcu ödenerek mesken ile birlikte devredildiğini, müvekkiline bu sözleşme gereği çekiliş yapılarak teslim edilen evinin tapusunun da verildiğini, müvekkilinin Belediye karşı eksik enkaz bedelinden kaynaklı alacağın tahsili için dava açtığını, açılan davanın lehe sonuçlanması üzerine Yargıtay incelemesinden geçerek 2015 yılında kesinleşen ve hükmedilen bedelin davalı tarafından müvekkiline itirazı kayıt konulmadan ödendiğini,

davalının bu davayı gerekçe göstererek arsa ve tesis karşılığı konut sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiğini bildirdiğini, yapılan feshin haksız olduğunu ileri sürerek; taraflar arasında yapılan 16.08.2012 tarihli sözleşmenin feshinin haksızlığının tesbiti ile sözleşmenin ayakta olduğunun belirlenmesine, aksi halde sözleşmenin gelişen şartlara uyarlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; uyuşmazlıkta idari yargının görevli olduğunu, davacının yapılan sözleşmeye aykırı hareket ederek, sözleşme imzalandıktan sonra enkaz bedeli yerine tesis bedelinin tahsili için dava açtığını, davacının hakkaniyete ve sözleşme hükümlerine aykırı hareket etmesi nedeniyle feshin haklı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı tarafından açılan Ankara 27. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/678 E. sayılı davasının lehine sonuçlandığı ve Yargıtay incelemesinden geçmek sureti ile kesinleştiği, sözleşmenin feshine ilişkin bir karar verilmediği, gerekçe kısmında eksik ödeme bedeli olan 11.318,00 TL'nin davalıdan tahsiline ilişkin hüküm kurulduğu, sözleşme kapsamında davacı taraf lehine karar verildiği, sözleşme hükümleri dikkate alınarak verilen ve kesinleşen karar gereğince davacıya yapılan ödeme gerekçe gösterilerek sözleşme feshinde davalının haklı olmadığı,

açılan davanın sözleşmenin feshini gerektirmediği, aksi halde kamuyu temsil eden davalı karşısında gerçek kişi olan davacı aleyhine güç dengesini daha da bozacak bir sonucun doğacağı gerekçesiyle; davanın kabulüne, dava konusu yapılan aralarındaki sözleşmenin tek taraflı olarak davalı tarafından feshinin haksız olduğunun tespiti ile sözleşmenin de geçerli ve ayakta olduğunun belirlenmesine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirdiği, davacı tarafından Ankara 27. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/678 E., 2014/153 K. sayılı dosyasında açılan davada takdirin yargı erklerine ait olduğu gibi kararın yasa yollarından geçerek davacı lehine kesinleştiği, sözleşmenin ifa edilerek hüküm ve sonuçlarını doğurduğu, davacının Mahkemeye başvurarak yapı bedelini alması nedeniyle sözleşmeye aykırı davrandığına ilişkin fesih gerekçesinin hukuka aykırı olduğu, davalının tek taraflı sözleşmenin feshine ilişkin işleminin haksız bulunduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz yoluna başvurmuştur.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; taraflar arasında düzenlenen sözleşmesinin 1/B maddesine göre hak sahibinin bedel arttırım davası için yargı yoluna gidemeyeceğinin düzenlendiği, buna rağmen davacının haksız kazanç elde etmek için dava açarak yapı bedelinin tamamını aldığı,

oysa ki tapu tahsis belgeli taşınmazlarda ancak enkaz bedelinin istenebileceğini, benzer uyuşmazlıklarda idare mahkemesinde feshin haklı olduğu yönünde karar verildiğini, sözleşmenin yapı bedeli için dava açılıp tamamının tahsil edilmesi nedeniyle feshedildiğini, sözleşmeye aykırı şekilde dava yolu ile alınan yapı bedelinin iadesi halinde sözleşmenin devamının sağlanabilmesi için bir kısım hak sahipleri lehine işlem tesis edildiğini, davacıya da 17.11.2020 tarihinde bildirimde bulunulduğunu ancak davacının dava yolunu tercih ettiği belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ... Dönüşüm Projesi kapsamında taraflar arasında imzalanan sözleşmenin haksız olarak feshedildiğinin tespiti ile halen yürürlükte olduğuna karar verilmesi istemine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta; davacıya ait taşınmazın davalı Belediyeye devri ve belirlenen eksik bedelin ödenmesi karşılığında yapılacak konutlardan 1 adet dairenin verileceğine dair sözleşme imzalandığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 123 ve devamı maddelerinde düzenlenen karşılıklı borç yükleyen sözleşme niteliğinde olduğu, sözleşme uyarınca davacının taşınmazını davalı Belediyeye devrettiği ve belirlenen bakiye bedeli ödemek suretiyle üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiği,

davalı ... davacının sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini savunmuş ise de davacının dava açmasının salt sözmeye aykırılık oluşturmayacağı anlaşılmakla, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan hükmün onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR