Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/5511 K.2025/6480

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalının TBMM'de Yasama Uzmanı olarak görev yapmaktayken TBMM Başkanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun 09.11.2023 tarihli kararıyla devlet memurluğundan çıkarılmasına karar verildiğini, bu nedenle davalının mesleki yabancı dil düzeyini geliştirmek ve kurs görmek amacıyla ABD'ye gönderilmesi için yapılan ödemeler ile tamamlanmayan mecburi hizmet süresine karşılık gelen ödemelerin "Yurtdışına Gönderilen Kamu Personeline Mahsus Yüklenme Senedi ve Muteber İmzalı Müteselsil Senedi"ne istinaden müvekkili Kuruma geri ödenmesinin 29.12.2023 tarihli Borç Bildirim Belgesiyle istenildiğini,

ancak davalı tarafından ödeme yapılmadığını ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı olmak üzere, şimdilik 827.178,99 TL alacağın 03.01.2014 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 20.03.2024 tarihli dilekçeyle, davalı adına 26.02.20 24... .02.2024 tarihlerinde müvekkili Kurum hesabına yapılan ödemeyle borcun tahsil edildiğinin anlaşıldığı, ilgili Başkanlık nezdindeki alacak takip dosyalarının kapatıldığını 29.02.2024 tarihinde kendilerine gönderilen yazıyla öğrendiklerini bildirerek, davanın konusuz kaldığını belirtmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacı Kurumun işleminin iptali için İdare Mahkemesinde iptal davası açıldığını, davaya konu edilen miktar yönünden faiz başlangıcının dava tarihi olarak kabul edilmesi gerektiğini, 675 sayılı OHAL KHK'nın 10/1-(a) maddesi gereği, KHK ile ihraç edilenlerden söz konusu ücretler alınmazken, müvekkilinden bu ücretlerin tahsil edilmeye çalışılmasının Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, angaryanın yasak olduğunu, müvekkiline çıkartılan borcun hesaplamasında hata yapıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu alacağın ödendiği gerekçesiyle, davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; ödemeye ilişkin dekontlarda ihtirazi kayıt bulunmadığı gibi yapılan ödemenin geri alınmasının ve davalının haklılığının bu davanın konusu olmayıp, ayrıca davalı yanca başka bir davaya konu edilebileceği, Mahkemece verilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçeli olmadığını, İlk Derece Mahkemesince duruşma açılmadan ve itirazları değerlendirilmeden karar verildiğini, borcun müvekkkili tarafından kabul edildiği için ödenmediğini, halen görevde olan müvekkilinin kefillerinin serzenişleri ve tazyikleri sonucunda onlara bir zarar gelmemesi için ileride davada ileri sürülmek veya menfi tespit davasına konu edilmek üzere ihtirazi kayıtla ödendiğini, borcun hesaplama yöntemi hatalı olduğundan bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, müvekkilinin devlet memurluğundan haksız bir şekilde çıkarıldığını, KHK ile ihraç edilenlerden söz konusu ücretler alınmazken,

müvekkilinden bu ücretlerin tahsil edilmeye çalışılmasının, T.C. Anayasası'nın eşitlik ilkesine aykırılık teşkil ettiğini, angaryanın yasak olduğunu, faiz başlangıç tarihinin yanlış olduğunu ifade ederek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, devlet memurluğundan çıkarılan davalıya yapılan masrafların ve mecburi hizmetin ifa edilmemesinden kaynaklı tahakkuk eden alacakların taraflar arasında imzalanan yüklenme senedi uyarınca tahsili istemine ilişkindir.

1.Davalı ... tarafından TBMM Genel Sekreterliği Hukuk Hizmetleri Başkanlığına hitaben gönderilen 19.02.2024 tarihli ve "Yurtdışı Eğitim Borcu Ödemesi Hakkında" konulu yazının ilk ve son paragraflarında. "İlgi a ve b'de kayıtlı yazılarla tarafıma borç bildirimi yapılmış ve borcun ödenmesi talep edilmiştir.

Söz konusu iddia edilen borçlara ilişkin itirazımı yaptım ve bu hakkım baki kalmak üzere bu süreçte kefillerimin herhangi bir olumsuzlukla karşılaşmaması için söz konusu iddia edilen borçları ödeyeceğimi bildirmek isterim...,adıma çıkarılan borcu ihtirazi kayıtla (dava ve itiraz hakkım saklı kalmak kaydıyla) ödeyeceğimi ve kefillerimin herhangi bir olumsuzlukla karşılaşmaması için başlatılmış ve başlatılacak işlemlerin durdurulması saygılarımla arz ve talep ederim." bildirdikten sonra, davalı borçlu .... tarafından 26.02.20 24... .02.2024 tarihlerinde iki ayrı ödeme yapılarak toplamda 870.345,99 TL tutarında ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamından davalı tarafça ihtirazi kayıtla ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince; esas hakkında herhangi bir inceleme yapılmadan, davalının gösterdiği deliller toplanmadan ve tahkikata dair hiçbir işlem yapılmadan karar verilmesi yerinde olmadığı gibi ihtirazı kayıtla yapıldığı anlaşılan ödemenin davayı konusuz bırakmayacağı hususu değerlendirilmeden, ödemeye ilişkin dekontlarda ihtirazi kayıt bulunmadığı şeklindeki hatalı gerekçe ile davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir. 2. Bozma sebebine göre; davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR