Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/658 K.2025/4081

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalılardan ... Turizm Taşımacılık Ticaret A.Ş.den ikinci el olarak satın aldığı aracın seyir halinde iken arıza yaptığını, bu arızanın sebebinin supaplarındaki eğilme olduğunun tespit edildiğini ve aracın gizli ayıplı olduğunu ileri sürerek; aracın ayıpsız misli ile değişimine, olmadığı takdirde araç için ödenen bedelin ve motor söküm ücreti olarak kendisinden alınan 702,10 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...

Otomotiv A.Ş. vekili; davalı şirket ile davacı arasında sözleşmeden kaynaklanan ilişki bulunmadığından husumetten ret kararı verilmesi gerektiğini, dava konusu aracın 84.000 km'de iken motor arızası ile servise getirildiğini, yaklaşık altı yıl süre ile kullanılan 85.000 km yol kat eden araçta garanti kapsamında olmayan, motorda istenmeyen oluşumun tespit edildiğini, ürün kaynaklı etkenin söz konusu olmadığını, araçta imalattan kaynaklanan problem veya gizli ayıp bulunmadığını, araç değişim isteminin orantılılık ilkesi ile dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, davacının araçtan yararlandığı gözetildiğinde kullanım bedelinin hesaplanması,

araçtaki değer kaybının belirlenmesi gerektiğini, faizin aracın iadesinden itibaren başlayacağını, araç üzerindeki takyidatlardan davacının sorumlu olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... Tic. AŞ vekili; dava konusu aracın ayıplı olduğu iddiasını kabul etmediğini, ayıplı olduğu kabul edilse dahi davacının süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını, zaman aşımı süresinin dolduğunu, araçtaki arızanın kullanıcı hatasından kaynaklandığını, dava konusu aracın ikinci el araç olduğunu, aracın yenisi ile değişimi isteminin ölçülü bir talep olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti. vekili; dava konusu aracın garanti süresinin dolması nedeniyle araca ilişkin olarak davacının dava ve talep hakkı bulunmadığını, dava konusu araçta ayıp bulunmaması nedeniyle bedel iadesi ve değişim isteminin yasal koşullarının oluşmadığını, satıcı olmayan davalıya husumet yöneltilemeyeceğini, davacının taleplerinin haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davacının ikinci el olarak satın aldığı aracı kullanıp yararlandığını, sözleşmeden dönmek isteyen davacının satılanı ve ondan elde ettiği yararları iade etmekle yükümlü olduğunu, faiz talebinin kabul edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 11.02.2016 tarihli kararıyla; alınan bilirkişi raporu hükme esas alınarak davacının davalılardan ... Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine açtığı davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, ... Turizm Taşımacılık Tic. A.Ş. ile ... Otomotiv Servis Tic. A.Ş yönünden kısmen kabulü ile dava konusu aracın ücretsiz olarak onarılmasına ve 702,10 TL alacağın davalılardan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili ile davalılardan ... Otomotiv A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1.Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 04.12.2018 tarihli ilamıyla; hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu aracın motor arızasının krank mili ile supapları tahrik eden kam mili arasındaki uyumun bozulması nedeniyle supapların pistonlara çarpmasından meydana geldiği tespitinin yapıldığı ve Mahkeme tarafından da bu hatanın üretimden kaynaklı hata olduğu gerekçesine dayanılarak hüküm kurulduğu,

ancak hükme esas alınan rapora, temyiz eden davalı tarafından aracın 22.02.2008 tarihinde trafiğe çıktığı ve 84.000 km’de motor arızası veren araçta 6 yıllık kullanım sonucundan üretimden kaynaklı hatadan söz edilemeyeceği gerekçesi ile itiraz edildiği, itiraz üzerine alınan ek raporun da itirazları karşılamadığı, bu sebeple bu konuda rapor düzenlemeye ehil ve donanımlı bir üniversiteden, konularında uzmanların bulunduğu, akademik kariyere sahip 3 kişilik farklı bir bilirkişi heyetinden dosya kapsamını değerlendiren ve temyiz eden davalının da itirazlarını karşılar nitelikte rapor alınması gerektiği gerekçesi ile bozulmuştur.

2. Bozmaya uyan Mahkemenin 02.03.2021 tarihli kararıyla; davacının 09.02.2010 tarihli araç satış sözleşmesi ile dava konusu aracı KDV dahil 33.500,00 TL bedelle satın aldığı, aracın davacı tarafından 64.000 km'de ikinci el olarak alındığı, 24.000 km kullanılmasından sonra 84.000 km'de motor arızası verdiği, dosya içinde aracın davacının kullanımında olduğu döneme ait servis kayıtlarının bulunmadığı,

bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere aracın triger kayışının değiştirilmiş olması gerektiği, davacı tarafından kullanıldığı tarihler arasında aracın servise götürüldüğüne, bakımının yaptırıldığına dair evrakların sunulmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde, davalıların üretim hatasının ve servis hizmet kusurunun olmadığı, davalılara atfedilecek kusur olmadığı ve aracın ayıplı da olmadığı gerekçesiyle; davacının davalılardan ... Motorlu Araçlar San ve Tic. Ltd.

Şti'ne açmış olduğu davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacının diğer davalılara karşı açmış olduğu davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

3. Dairece verilen 06.12.2021 tarihli ilamıyla; bozma öncesi alınan raporda araç üzerinde inceleme yapıldığı ve arızanın meydana gelmesi ile servise alınması sonrası ortaya çıkan servis kayıtlarının değerlendirildiği ve triger kayışına ilişkin bir arıza ya da hasar tespitinde bulunulmadığı, bozma sonrası alınan raporda ise, söz konusu arızanın triger kayışından da meydana gelebileceği tespiti yapılarak aracın triger kayışının bu kilometreler arasında değişmesi gerektiğinin belirtildiği,

triger kayışı değişmedi ise sorumluluğun davacıya, servise girdiği halde değiştirilmedi ya da kullanıcı bilgilendirilmedi ise sorumluluğun satıcıya yüklendiği, ayrıca aynı raporda; triger kayışına yönelik tespitin açıklığa kavuşturulmadığı, denetime elverişli olmayan şekilde sadece bu kilometrelerde değişmesi gerektiğinin bildirilmesi ile yetinildiği, ancak her aracın ve firmanın triger kayışı değiştirme politikası farklı olduğu gibi bazı hallerde kilometreye bazı hallerde ise aracın kullanım yılına göre değişiminin gerçekleştirildiğinin açık olduğu,

dosyadaki iş emirleri incelendiğinde yağ filtresi, hava filtresi veya antifriz gibi basit işlere ilişkin kayıt açılmasına rağmen triger kayışına yönelik olarak bir kayıt açılmadığı, dolayısıyla arızanın triger kayışından kaynaklanması halinde buna ilişkin de değişimi için servis tarafından kayıt açılmış olması gerektiği, bu itibarla Mahkemece aracın yargılama sırasında halen kullanılıyor olması sebebi ile artık keşif yapılması fayda sağlamayacağından,

alanında uzman ve önceki bilirkişiler dışında Üniversite öğretim üyelerinden oluşturulacak bilirkişi heyetinden dosya içerisindeki servis iş emirleri incelenerek arızanın üretimden kaynaklı olup olmadığı, üretimden kaynaklı değil ise kullanıcı hatası ya da bakım eksikliği veya servisin bakım esnasındaki kusurundan kaynaklı olup olmadığı hususlarında çelişkiyi giderir nitelikte rapor alınması gerektiği gerekçesiyle, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

4. Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; uyulan bozma ilamı doğrultusunda bilirkişi heyeti oluşturularak kök ve ek rapor alındığı, bu kök ve ek raporun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu, hükme esas alınan bilirkişi heyet raporları ile sabit olduğu üzere dava konusu araçta üretimden kaynaklı bir arızanın bulunmadığı,

motorda meydana gelen hasarın motorun bakımlarının ihmal edilmesinden, dava dışı taraflarca uygun olmayan servis hizmetlerinin verilmesinden veya uygun olmayan yağlayıcıların kullanılmasından dolayı ortaya çıktığı, hasara kullanıcı hatası veya bakım eksikliği veya hatasının neden olduğu, motorda garanti dışı meydana gelen hasarda sorumluluğun tamamen davacıya ait olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; hükme esas alınan bilirkişi raporlarının araç üzerinde gözlem ve inceleme yapılmadan, soyut ve afaki yaklaşımla ve eksik inceleme ile düzenlendiğini, dava dilekçesi ve 15.04.2014 tarihli dilekçe ekinde sundukları servis kayıtlarının incelenmediğini, onarım için yetkili servise bırakılan aracın yetkili servis tarafından araç onarılmadan motoru dağılmış hale müvekkiline teslim edildiğinin gözetilmediğini, azami onarım süresi çok aşıldığı halde yetkili servisin kusur ve sorumluluğunun dikkate alınmadığını, tamir için 30 iş günü aşıldığı halde araç müvekkile teslim edilmediği için davalı servis ve diğer davalıların hukuki sorumluluğu bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ayıplı malın iadesi olmadığı takdirde ödenen bedelin ve yapılan masrafın tahsili istemine ilişkindir.

Kararda belirtilen gerekçelere, Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilerek bozma doğrultusunda inceleme yapılmış olmasına, bozma ilamı uyarınca alınan bilirkişi kök ve ek raporunun denetime elverişli olup söz konusu raporlarda belirtildiği üzere dava konusu araçta üretimden kaynaklı bir arızanın bulunmadığı, motorda meydana gelen hasarın motorun bakımlarının ihmal edilmesinden, dava dışı taraflarca uygun olmayan servis hizmetlerinin verilmesinden veya uygun olmayan yağlayıcıların kullanılmasından dolayı ortaya çıktığı, hasara kullanıcı hatası veya bakım eksikliği veya hatasının neden olduğu,

motorda garanti dışı meydana gelen hasarda sorumluluğun tamamen davacıya ait olduğu ve davalılara izafe edilebilecek bir sorumluluğun bulunmadığının açıkça tespit edilmesine göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR