Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/678 K.2025/2061

Mahkeme kararının taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, Dairece kararın onanmasına dair verilen kararın taraf vekillerince düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; müvekkillerinin murisleri ...'in davalı İdarenin yaptığı ihaleyi kazandığını ve davalı İdare ile sözleşme imzaladığını, davalının İl Özel İdaresinin 01.04.2008 tarihli ve 214 sayılı kararı ile ...

Deresi üzerinde DSİ tarafından yapılan sel kapanında biriken malzemenin (tüvenan) satışını yapma işinin 711.000,00 TL bedelle murise verildiğini, muris ile davalı İdare arasında 07.05.2008 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşme ile ihale bedelinin 1/3 ünün sözleşme imzalandıktan sonra kalanının ise yer teslimi tarihinden itibaren aylık 6 eşit taksitle ödeneceğinin kararlaştırıldığını, sözleşmenin imzalanması ile peşin olarak KDV dahil 279.660,00 TL ve ilk taksit olan KDV dahil 93.220,00 TL olmak üzere toplam 372.880,00 TL ödeme yapıldığını, davalının özel mülkiyete konu bazı alanları da ihale konusu yaptığını,

bu kişilerin engellemeleri ile murisin işe başlayamadığını, durumun davalıya dilekçe ile bildirildiğini, yer teslimi yapmayan idarenin mücbir sebebi dikkate almayarak geçen süreleri nazara almaksızın haksız olarak sözleşmeyi feshettiğini, davalının kendi edimlerini yerine getirmemesinden kaynaklanan sebeplerle hem peşin ödediği rakamlar, hem de ihale nedeniyle yaptığı yatırımlar ve iş neticesinde elde edeceği karın elde edilmemesi nedeniyle zarara uğradığını, davalı İdarenin haksız ve hukuka aykırı olarak ihale bedelinden kalan bakiye alacağın tahsili için murisin mirasçıları olan davacılar aleyhine takip başlattığını ileri sürerek;

davalıya ödenen toplam 372.880,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte iadesini, 395.000,00 TL için davalı İdare tarafından başlatılan icra dosyasında borçlu olmadığının tespitini, murisin bu sözleşmenin ifasına güvenle yaptığı harcamalar, masraflar, uğradığı zararlar, mahrum kaldığı karlara ilişkin fazlaya dair talep hakları saklı kalmak üzere, şimdilik 10.000,00TL’nin tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 02.06.2015 tarihli kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 2016/2044 E., 2019/2254 K. sayılı ilamıyla; "tarafların iddia ve savunmaları, dosyada mevcut deliller, bilirkişi raporları ve bilirkişi raporlarına karşı yapılan itirazlar birlikte değerlendirilmek üzere dosyanın alanında uzman 3 kişilik bilirkişi kuruluna teslimi ile taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine açık, ayrıntılı ve gerekçeli rapor tanzim edilmesinin sağlanarak hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerektiği"nden bahisle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla.

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; sözleşmenin 3. maddesinde, sel kapanı havzasında herhangi bir tesis, elek ve yapılanma kurulmayacağı, şartnamenin 8. maddesinde, malzeme çıkarılan sahada herhangi bir tesis kurulamayacağının belirtildiği, şartname ve sözleşmeye aykırı şekilde havza içerisinde tesis kurulmuş olduğu, yüklenici tarafından havza içerisinde olmasa da havza dışında bu tesisin kurulmasının işin yapılmasının gereği olduğu,

hal böyle olunca tesis maliyetinin menfi zarar olarak hesaplanması gerektiği, ancak yüklenicinin tesisi havza içine kurması ve kendisine avantaj sağlaması nedeniyle hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği gerekesiyle alınan rapor ile hesaplanan tesis maliyetinden hakkaniyet indirimi yapılarak ve harçlandırılan tutar uyarınca taleple bağlı kalınarak davanın kısmen kabulü ile davacıların icra dosyasında borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafça ödenen ve istirdata konu edilen 372.880,00 TL'nin 279.660,00 TL'sinin ödeme tarihi olan 06.05.2008 tarihinden,

93.220,00 TL'sinin ödeme tarihi olan 04.12.2008 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, menfi zarar olarak belirlenen 957.619,00 TL'nin taleple bağlılık ilkesi gereğince 691.840,19 TL'sinin dava tarihi olan 24.05.2012 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin müspet zarar talebinin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. TEMYİZ

Dairece kararın onanmasına karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacılar ve davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Sebepleri

1. Davacılar ..., ..., ... vekili; temyiz itirazlarını tekrar ederek verilen kararın hatalı olduğunu, hükme esas alınan raporun da hatalı olduğunu belirterek daire onama ilamının kaldırılarak mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı vekili, temyiz itirazlarını tekrar ederek eksik inceleme ile yetersiz rapora dayalı olarak karar verildiğini, davacının kendi kusuruyla zarara sebep olduğu, tüm işlemlerin şartname ve sözleşmeye uygun olduğunu, yüklenicinin idareye verdiği 15.08.2015 tarihli yazı il şantiye yetkilisi ile mutabık kalındığına dair dilekçenin dikkate alınmadığını, işin süresi dolduğundan sözleşmenin kendiliğinden fesholduğunu, tek taraflı feshin söz konusu olmadığını, sözleşmede yer almasına rağmen tesis masraflarının talep edilemeyeceğini, geçici iş için kalıcı tesis kurmaması gerektiğini, çalışma yapılmasına rağmen idare haksız bedel tahsil etmiş gibi düşünüldüğünü ileri sürerek daire onama ilamının kaldırılarak mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

B. Gerekçe ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, menfi tespit, alacak ve tazminat istemine ilişkindir. Karar düzeltme yoluyla incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, bozma ilamıyla kesinleşen yönlere ilişkin itirazlarının reddi gerektiğinin anlaşılmasına göre, taraf vekillerinin karar düzeltme istemlerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR