Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/716 K.2025/4670

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin 07.02.2018 tarihli yeraltı suyu kullanma belgesi ile annesi Adalet Bağdat adına tapulu 220 dönüm tarım arazisini suladığını, sulama kuyusunun başka hiçbir parselin sulamasında kullanılmadığını, yer altı suyunun kullanımına başlandığı 2018 yılından bu yana abone numarasının mevcut olduğunu, davalı şirketçe aktif bir abonelik olmasına rağmen 2018 yılından bu yana hiç bir dönem kullanım miktarının faturalandırılmadığını ve kullanılan KW bildirilmediğini, müvekkilinin dönem borcunu davalı şirketçe bir kağıt parçasına el yazısıyla yazılan miktar üzerinden öğrendiğini,

bu şekilde sorgulanmasının ve doğruluğunun ispatı mümkün olmayan borç bildirimi hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davalı şirketin keyfi uygulamalarıyla belirlediği borç miktarlarına ilişkin müvekkili aleyhine Şanlıurfa 3. İcra Dairesinin 2019/19350 E. sayılı dosyasında 84.032,74 TL, Şanlıurfa 3. İcra Dairesinin 2019/20179 E. sayılı dosyasında 131.054,37 TL, Şanlıurfa 2. İcra Dairesinin 2020/4483 E. sayılı dosyasında 260.990,23 TL, Şanlıurfa 1. İcra Dairesinin 2021/8988 E. sayılı dosyasında 230.400,10 TL, Şanlıurfa 2. İcra Dairesinin 2021/10797 E. sayılı dosyasında 18.664,89 TL,

Şanlıurfa 4. İcra Dairesinin 2021/16593 E. sayılı dosyasında 30.452,55 TL, Şanlıurfa 2. İcra Dairesinin 2021/26900 E. sayılı dosyasında 31.250,20 TL, Şanlıurfa 2. İcra Dairesinin 2021/33479 E. sayılı dosyasında 125.013,73 TL ve Merkezi Takip Sistemi (MTS) 2020/1570296 E. sayılı dosyada 945,21 TL'lik icra takipleri başlatıldığını ileri sürerek; mezkur dosyalarda borçlu olmadığının, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ilk aşamada 100,00 TL üzerinden tespit edilmesine, davalı aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında dava değerini 911.858,11 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacının 8 günlük süre içerisinde faturalara ve cezaya itiraz etmediğini, davacının kaçak elektrik kullandığının kaçak tespit tutanağı ile sabit olduğunu, kaçak tutanaklarının aksi sabit oluncaya kadar resmi belge gibi geçerli bulunduğunu, EPDK mevzuatı konusunda uzman bilirkişi marifetiyle rapor alınması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesinde düzenlenen ispat yüküne ilişkin genel kuralın menfi tespit davaları için de geçerli olduğu, borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşeceği, menfi tespit davasında kural olarak hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıda olduğu ve alacaklının borcun varlığını kanıtlaması gerektiği, davalı tarafın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 139. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca verilen kesin süreye rağmen delil sunmadığı gerekçesiyle;

davanın kısmen kabulü ile davacının belirtilen icra dosyalarından ötürü davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine, dava konusu 2020/1570296 E. sayılı MTS dosyası yönünden ise pasif husumet bulunmadığından reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı tarafın kesin süreye rağmen süresinde sunmadığı delillere dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına ve MTS dosyası yönünden pasif husumet bulunmadığından reddine ve alacağın yargılamayı gerekmesi, likit olmaması ve davalının kötüniyeti ispatlanamdığından kötüniyet tazminatına hükmedilmemesine dair Mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurularının reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davalı şirketin süresinde olmasa bile davaya konu faturaları sunduğu, bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verilmesinin hakimin davayı aydınlatma ödevi ve adil yargılanma hakkının ihlali niteliğinde olduğu, istenilen belgelerin süresinde sunulmaması konusunda davalı şirketin kusurunun bulunmadığını, davalı şirketin kaçak elektrik kullanımının en yoğun olduğu bölgede elektrik dağıtım işi yaptığını, 6100 sayılı Kanunun 145. maddesi uyarınca yargılamayı uzatma niyeti ile hareket etmeyen müvekkilinin delillerini sonradan sunmasına izin verilmesi gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kaçak elektrik tahakkukundan kaynaklı icra takiplerinde borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. 6100 sayılı Kanunun 145. maddesi; "Taraflar, Kanunda belirtilen süreden sonra delil gösteremezler. Ancak bir delilin sonradan ileri sürülmesi yargılamayı geciktirme amacı taşımıyorsa veya süresinde ileri sürülememesi ilgili tarafın kusurundan kaynaklanmıyorsa, mahkeme o delilin sonradan gösterilmesine izin verebilir." hükmünü havidir.

İlk Derece Mahkemesince 10.01.2022 tarihli müzekkereyle; davalı şirketten kaçak elektrik tespit tutanakları, tutanak mümzilerinin bilgileri, davacının aboneliğine ilişkin tüm tüketim kayıtları istenmiş, 17.05.2022 tarihli ilk duruşmada yazılan müzekkereye yanıt verilmediği kaydedilerek, 6100 sayılı Kanunun 139. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi ve 140. maddenin beşinci fıkrası gereği, davalı şirket vekiline dilekçesinde gösterdiği ancak henüz sunmadığı belgeleri Mahkemeye sunmak üzere iki haftalık kesin süre verildiği,

kesin süre zarfında bu belgenin sunulmamış olması halinde bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının ihtar edildiği, usulüne uygun yapılan ön inceleme duruşma davetiyesine karşı davalı yanca davaya konu kaçak elektrik tespit tutanakları ve borca ait belgelerin dosyaya ibraz edilmediği gerekçesiyle; davalının davaya konu icra takiplerine dayanak kaçak elektrik kullanımına ilişkin bilgi ve belgelere ait delillere dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına ve davacıya davasını ıslah etmek üzere gelecek celseye kadar kesin süre verilmesine karar verilmiş, davacı vekilince dava 07.10.2022 tarihli dilekçe ile ıslah edilmiştir.

Davalı tarafça her ne kadar kesin süre içerisinde delillerini sunmamış ise de, 30.05.2022 tarihli müzekkere cevabının ekinde, abone sözleşmesi, fatura bilgisi, kaçak elektrik tespit tutanakları ve dayanak belgeleri dosyaya iletmiştir. Hal böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince; 30.05.2022 tarihinde sunulan belgeler ile yargılamanın uzamasına sebebiyet verilmemesine ve davalının 6100 sayılı Kanun'un 145. madde kapsamında yargılamayı uzatma amacı taşımadığının anlaşılmasına göre, iletilen bu deliller incelenip sonucu dairesinde karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle davanın reddine karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR