Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/861 K.2025/5000

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkili idarenin davalı .. Genel Müdürlüğü aracılığı ile davalı .. şirketinden 17.06.2019 tarihinde .. model .. .. ... Çift Kabin (6x4) 14 m³ Köşeli Tip (Yan Kapakları Açılır) damperli kamyonu satın aldığını, kamyonun 26.07.2019 tarihinde teslim edildiğini, . ...

Noterliğinin 27.11.2019 tarih ve ... yevmiye numarası ile davalı ... şirketine gönderilen ihtarname ile aracın misli ile değiştirilmesinin ihtar olunduğu, ihtarnamede bahsi geçen teknik rapora göre aracın kullanılmaya başlamasını müteakip vites geçişleri esnasında şaft diferansiyel kısmından vuruntu sesi geldiğinin tespit edildiği, aracın 07.08.2019 tarihinde yetkili servise gönderildiği, idare personeli ile servis yetkilileri arasında yapılan şifahi görüşmelerde; şaft orta askısının uzun olduğu,

araçtaki sorunun çift baskı ve debriyaja takılacak bir röle ile çözülebileceğinden bahsedildiği ve durumun idarenin teknik elemanlarına iletildiği ancak yeni üretilmiş bir araçta vuruntuya sebep olacak böyle bir hata ve karşılığında önerilen çözümün idare tarafından haklı olarak reddedildiğini, bunun üzerine hiçbir işlem yapılmadan ve servis formu verilmeden aracın geri gönderildiğini, geçen süre içerisinde sürekli devam eden şaft-diferansiyel kısmından gelen vuruntu sesinin yanı sıra araçta başka arızaların da ortaya çıktığını ileri sürerek; davalı ..

Genel Müdürlüğü aracılığı ile satın alınan damperli kamyonda mevcut ayıplar nedeniyle ayıplı malın misli ile değiştirilmesine, bunun mümkün olmaması halinde sözleşmenin iptali ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla araç için ödenen bedelin aracın bedelin ödendiği tarihten itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte tahsiline, Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde onarım veya satış bedelinin indirilmesine karar vermesi halinde araçtaki ayıplar nedeniyle değer kaybının da tazminine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ..

Genel Müdürlüğü vekili; davacı kurumun 17.06.2019 tarihli sipariş mektubu ile talep ettiği damperli kamyonun davalı ... şirketinden tedarik edilerek 26.07.2019 tarihinde davacı kuruma teslim edildiğini, aracın teslim edilmesinden sonra davacı kurum tarafından gönderilen 30.09.2019 tarihli ve 9353 sayılı yazı ile araçta bir takım arızaların bulunduğunun iddia edilmesi üzerine damperli kamyonda meydana geldiği bildirilen arıza ve olumsuzlukların incelendiğini, inceleme sonucunda tedarikçi firmanın araçla ilgili işlem başlatabilmek için aracı incelemek ve tespitler yapmak üzere aracın yetkili servise gönderilmesini talep ettiğini,

bu talep doğrultusunda aracın 14.12.2019 tarihinde yetkili servise gönderildiği, ancak yetkili servis tarafından araç üzerinde herhangi bir işlem yapılmasına müsaade etmemeleri sebebiyle aracı servisten geri aldıklarını, kurum yetkililerince araç üzerinde herhangi bir işlem yapılmasının engellendiğini, aracın idarece hizmette kullanılmaya devam edildiğini, müvekkili kurumun sözleşme ile düzenlenen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği,

davacı tarafın iddia ettiği ayıp ve arıza araçta mevcut olsaydı bile şikayet üzerinden 2 yıldır aracı kullanmaya devam ettiği göz önüne alındığında ya aracın kullanılmasını engelleyen bir ayıbın bulunmadığını ya da aracın arızaya rağmen kullanılmaya devam edilmesinden kaynaklı olarak araçta daha fazla hasar meydana geldiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Otomotiv Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekili; dava konusu araç ile ilgili 2 yıldır yetkili servise yapılmış bir şikayet girişi bulunmadığını ve davacının şikayetinin basit onarımla giderilebilecek türden olduğunu, aracın halihazırda kullanıldığını ve araçtan fayda sağlanmaya devam edildiğini, araçta var olduğu iddia edilen sorunun giderilmesi, davacının şikayetine çözüm bulunabilmesi için müvekkili şirket tarafından her türlü çabanın sarf edildiğini, hali hazırda araçta giderilmesi gereken bir sorun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; hükme esas alınan 02.02.2023 havale tarihli bilirkişi raporunda uyuşmazlığa konu aracın ve servis kayıtlarının incelenmesi neticesinde davaya konu .. model, ... marka, ..

(Cargo) tipi, .... plakalı ve ... şase nolu kamyonun 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 8. maddesine göre ayıplı mal niteliğinde olduğunu, söz konusu sorunların niteliği göz önüne alındığında davaya konu araçta mevcut kusurların üretim kaynaklı bir ayıp olduğu ve kullanıcı tarafından satın alımdan önce tespitinin mümkün olmadığı, uzman kişilerce dikkatli bir biçimde muayene edilmeden fark edilemeyeceği, dolayısıyla ayıplı sınıfına gireceğinin ve bu durumun aracı kullanırken ortaya çıktığından gizli ayıplı sayılacağının tespit edildiği,

davacının 6502 sayılı Kanun'un 11.maddesinde sayılı seçimlik haklarından aracın misliyle değiştirilmesi hakkına sahip bulunduğu, aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca bu hakkını satıcı, üretici veya ithalatçıya karşı kullanabileceği gerekçesiyle davanın kabulüne; .. model ... .. .. . çift kabin model ....

Plakalı aracın davalılar tarafına davacı tarafça teslimi halinde dava konusu aracın aynı marka ve model özelliklerini haiz aynı 0 KM modeli ile davalılar tarafından değiştirilmesine karar verilmiş, karara karşı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bilirkişi raporu nazara alınarak davaya konu aracın ayıplı olduğunun tespiti ile davanın kabulüne ilişkin karara yönelik davalıların sair istinaf nedenlerinin yerinde görülmediği, ancak, davaya konu aracın satış bedelinin 622.374,48 TL olmasına rağmen belirlenen dava değeri üzerinden harca hükmedilmemesi ve davacı istinafı yönünden kabul kararı gereğince dava değeri üzerinden davacı lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmemesi yönlerinden davalılar ve davacı istinafı yerinde görülmekle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davanın kabulüne, davaya konu .. model ... marka .. (Kargo) tipi .. şasi nolu kamyonun ayıplı olduğunun tespiti ile bedeli davalılar tarafından karşılanmak üzere tüm takdiyatlarından ari olarak davalılara teslimi ile ayıpsız mislinin davalılardan alınarak davacıya teslimine karar verilmiş, karara karşı, süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı .. Genel Müdürlüğü vekili; müvekkili kurumun sözleşmeyle düzenlenen yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ancak davacının araç üzerinde işlem yapılmaması kararı sonucu oluşan zararın müvekkiline izafe edilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkili kurumun araçta arıza bulunduğu iddiası üzerine gerekli bütün işlemleri yaptığını, davacı tarafın çözüm üretimini engellemek suretiyle ve aracı kullanmaya devam etmesi nedeniyle başka arızaların çıkmasına neden olduğunu, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, hatalı bilirkişi raporuna göre karar verildiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı ... vekili; aracın hem servis teknisyeni hem de servis ve bölge müdürü tarafından incelendiğini, inceleme sırasında kullanıcının sesi çıkartmak için vites geçirirken ayağını ani olarak debriyajdan çektiğini, çıkan sesin şanzıman, baskı, balata ve şanzıman içi dişlilerden gelme ihtimalinin bulunmadığını, aracın şaft arka aks veya şanzıman sisteminde hata olması durumunda aracın taşıdığı yük altında 30.000 km boyunca hasar almadan çalışmasının mümkün olmadığını, 08.12.2021 tarihli raporda belirtilen boya sorununun müvekkili şirketten kaynaklı olmadığını,

aynı raporda 5. fotoğrafta görülen tapanın aracın çalışmasını etkileyecek bir durum olmadığını, raporda yer alan fren sistemine ilişkin kanaatin yerinde olmadığını, aynı şekilde aracın 2. el piyasa değerinin ve değer kaybı değerini kabul etmediklerini, araçta onarımla giderilemeyecek teknik bir sorun bulunmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, satın alınan kamyonun ayıplı olması nedeniyle aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye ve özellikle denetime açık, hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu dikkate alınarak araçtaki ayıbın üretimden kaynaklı gizli ayıp niteliğinde olduğu, ispat yükünün yani araçta ayıp bulunmadığının davalı tarafa ait olduğu, araçtaki arızaların halen devam ettiği anlaşılmakla davalılar vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2. Davacı vekili kamu hizmetinde kullanılan damperli kamyonun ayıplı olması nedeniyle eldeki davayı açmış olup, somut olayda uygulanması gereken hükümler 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 227. maddesidir. Ancak Mahkemece davacı tüketici olmadığı halde 6502 sayılı TKHK'ye göre karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, sonucu itibariyle doğru bulunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek onanması, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/4 maddesi hükmü gereğidir.

VI. KARAR