Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/903 K.2025/4597

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı/birleşen davada davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili; müvekkili ile davalı ... arasında 05.02.2009 tarihinde Yeni Mamak Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamında arsa ve tesis karşılığı konut yapım sözleşmesi imzalandığını ve davalı Belediyeye arsanın eksik kalan arsa borcu ödenerek mesken ile birlikte devredildiğini, müvekkiline bu sözleşme gereği çekiliş yapılarak evinin teslim edildiğini ve tapusunun da verildiğini, müvekkilinin Belediye karşı eksik enkaz bedelinden kaynaklı alacağın tahsili için dava açtığını,

açılan davanın lehe sonuçlanması üzerine Yargıtay incelemesinden geçerek 2013 yılında kesinleşen ve hükmedilen bedelin davalı tarafından müvekkiline itirazı kayıt konulmadan ödendiğini, davalının 28.01.2021 tarihli yazısı ile arsa ve tesis karşılığı konut sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiğini bildirdiğini, yapılan feshin haksız olduğunu ileri sürerek; taraflar arasında yapılan 05.02.2009 tarihli sözleşmenin feshinin haksızlığının tesbiti ile sözleşmenin ayakta olduğunun belirlenmesine, aksi halde sözleşmenin gelişen şartlara uyarlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleşen davada davacı vekili; davacı ... ile davalı arasında 05.02.2009 tarihli ve 100 m²'lik konut karşılığı sözleşme imzalandığını, hesaplanan borçtan dolayı gecekondu için belirlenen enkaz bedelinin mahsup edildiğini, davalı tarafından Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/453 E. sayılı dosyasında müvekkili Belediye aleyhine dava açıldığını, yeniden yargılanma sonucunda davalı adına tesis bedeli ödenmesine karar verildiğini ve bu ödemenin gerçekleştirildiğini, proje kapsamında 2017 yılında noter huzurunda kura çekilişinin yapıldığını ve bu çekilişte davalı adına ..

İlçesi 521 18... sayılı parselde inşaa edilen .. Sitesi .. blok ... kat .. numaralı bağımsız bölümün çıktığını, sözleşmenin feshi nedeniyle dava konusu bağımsız bölümün davalı adına olan tapu kaydının iptal edilerek müvekkili Belediye adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Asıl davada davalı vekili; davacının yapılan sözleşmeye aykırı hareket ederek, sözleşme imzalandıktan sonra enkaz bedeli yerine tesis bedelinin tahsili için dava açtığını, davacının hakkaniyete ve sözleşme hükümlerine aykırı hareket etmesi nedeniyle feshin haklı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. 2. Birleşen davada davalı vekili; sözleşmenin feshinin haksız olduğunu savunarak; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; yapılan sözleşme ile davacıya ait mesken ve müştemilatın arsa ve tesis karşılığında davalıya devredildiği, sözleşme gereğince 100 m²'lik konuttan bir adet davacıya verileceğinin ve 2008 yılı için davacıya aylık 250 TL kira yardım yapılacağının kararlaştırıldığı, çekilen kura sonucu 12.11.2018 tarihinde .. blok ... kat .. nolu bağımsız bölümün davalıya düştüğü ve adına tescilinin yapıldığı,

davalı Belediyenin 28.01.2021 tarihinde sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiği, sözleşme gereğince davacının tapu tahsisi belgesi ile sahibi olduğu arsayı davalı Belediyeye devrettiği ve sözleşme gereği edimlerini yerine getirdiği konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, taraflar arasındaki sözleşme her iki tarafı da bağlayıcı nitelikte olup, davacının yükümlülüklerini yerine getirmiş olması ve sözleşmenin hüküm ve sonuçlarını doğurmuş olmasına rağmen davalının tek taraflı irade beyanı ile sözleşmeyi feshetmesi yerinde olmadığından, davacının talebi yerinde görülmekle, davanın kabulüne;

birleşen davadaki davacı Belediyenin, bağımsız bölümün davalı adına olan tapusunun iptali talebi bu nedenle yerinde görülmediğinden birleşen davanın reddine karar verildiği gerekçesiyle; asıl davanın kabulü ile, davalı ile davacı arasında yapılan 09.08.2008 tarihli Arsa ve Tesis Karşılığı Konut Yapım Sözleşmesinin feshinin haksız olduğunun ve sözleşmenin ayakta olduğunun tespitine, birleşen davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, asıl davada davalı/birleşen davada davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı/birleşen davada davacı tarafından, davacı/birleşen davada davalının Mahkemeye başvurarak yapı bedelini alması nedeniyle sözleşmeye aykırı davrandığına ilişkin gerekçeye dayanılmasının haksız olduğu, davacı/birleşen davada davalının yükümlülüklerini yerine getirdiği, davalı Belediyenin sözleşmenin feshine ilişkin tek taraflı işleminin haksız olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, asıl davada davalı/birleşen davada davacı vekili temyiz yoluna başvurmuştur.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri Davalı/birleşen davada davacı vekili; somut uyuşmazlıkta davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, sözleşmenin rızai olarak imzalandığını, davacının sözleşmeye aykırı olarak tesis bedelinin tahsili için dava açtığını, oysa ki tahsis belgeli bina ve eklentilerine enkaz bedeli ödenmesi gerektiğini, yapı bedelinin tamamını alan davacının ve diğer hak sahiplerinin sözleşmelerinin Belediyeyle taraflı olarak ve haklı neden ile feshedildiğini belirterek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, asıl davada; Yeni Mamak Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamında taraflar arasında imzalanan sözleşmenin haksız olarak feshedildiğinin tespiti ile halen yürürlükte olduğuna karar verilmesi, birleşen davada; tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta; davacıya ait taşınmazın davalı Belediyeye devri ve belirlenen eksik bedelin ödenmesi karşılığında yapılacak konutlardan 1 adet dairenin verileceğine dair sözleşme imzalandığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 123 ve devamı maddelerinde düzenlenen karşılıklı borç yükleyen sözleşme niteliğinde olduğu, sözleşme uyarınca davacının taşınmazını davalı Belediyeye devrettiği ve belirlenen bakiye bedeli ödemek suretiyle üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiği,

davalı ... davacının sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini savunmuş ise de, davacının dava açmasının salt sözmeye aykırılık oluşturmayacağı anlaşılmakla, davalı/birleşen davada davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan hükmün onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR