Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2010/26739 K.2011/1393

İmar kirliliğine sebep olmak suçundan sanık ...'un, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 184/1, 62. maddeleri uyarınca 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakamesi Kanunun 231/6-8. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5 yıl süreyle denelim süresine tabi tutulmasına.

231/8-c maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra 2 yıl içerisinde orman idaresi tarafından gösterilecek alana idare tarafından temin edilecek 100 adet orman ağacının dikimi ve bakımını yapma yükümlülüğüne tâbi tutulmasına dair, Torbalı 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 30/07/2008 tarihli ve 2008/479 esas, 2008/486 sayılı kararının Adalet Bakanlığınca 25.09.2010 gün ve 2010/58505 sayılı yazısı ile yasa yararına bozulmasının istenmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 14.10.2010 gün ve 2010/248427 sayılı tebliğnamesiyle dava dosyası Daireye gönderilmekle incelendi:

Tebliğnamede “Dosya kapsamına göre, 5271 sayılı Kanun'un 231/8 maddesindeki "Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur. Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri..." uygulanacağına yönelik hükmüne rağmen, kanunda öngörülmeyen ve işlenen suçla ilgisi olmayan, hükümlünün ıslahı amacına hizmet etmeyen "100 adet orman ağacı dikimi ve bakımını sağlama" mükellefiyetine hükmedilemeyeceği gibi, yükümlülük süresinin 1 yılı geçemeyeceğinin gözetilmemesinde isabet görülmemiştir.” denilmektedir.

Gereği görüşüldü;

5271 sayılı CYY’nın 231/5. maddesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu düzenlenmiş, aynı maddenin 6. fıkrasındaki objektif ve sübjektif koşulların oluşması durumunda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebileceği belirtilmiş, 8. fıkrasında ise; denetim süresi içerisinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak, kanunda açıklanan veya diğer bir yükümlülüğün yerine getirilmesine karar verilebileceği belirtilmiş ve söz konusu yükümlülükler üç bent halinde açıklanmıştır:

CMK Madde 231 - (8) (Ek fıkra: 06/12/2006 - 5560 S.K.23.md) “Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur. Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak;

a) Bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine,

b) Bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına,

c) Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine,

karar verilebilir. Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur.”

Açıklanan yasal düzenleme karşısında mahkemece, 8. fıkranın (c ) bendi kapsamında takdir edilen; “sanığın hükmün kesinleşmesini müteakip iki yıl içerisinde orman idaresince gösterilecek alana idare tarafından temin edilecek 100 adet orman ağacı fidanının ekim sahasını hazırlamak, ekimlerini yapmak ve bakmak yükümlülüğüne tabi tutulmasına” ilişkin yükümlülüğün yasanın amacıyla uyuşmadığı ve kabule göre de yükümlülüğün süre bakımından bir yılı geçemeyeceğinin gözetilmemesinin yasaya aykırı bulunduğunun anlaşılması nedeniyle tebliğnamede yer alan bozma isteği yerinde görülerek, 5271 sayılı CYY’nın 309/4-d maddesi uyarınca.