Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2021/39907 K.2022/9900

Görevi yaptırmamak için direnme suçundan sanıklar ... ve ...'nun, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 265/1, 265/3 ve 62/1. maddeleri gereğince 11 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmalarına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi gereğince açıklanmasının geri bırakılmasına ve 5 yıl süre ile denetimli serbestlik tedbirine tâbi tutulmalarına dair ...

10. Asliye Ceza Mahkemesinin 19/11/2013 tarihli ve 2013/300 esas, 2013/639 sayılı kararı ile anılan kararın 27/11/2013 tarihinde kesinleşmesini müteakip, sanık ...'ın 19/04/2014 tarihinde işlediği kasıtlı bir suçtan mahkûmiyetine karar verildiğinin ihbar edilmesi üzerine yapılan yargılama neticesinde, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231/11. maddesi uyarınca hükmün açıklanması ile sanık ...'ın 5237 sayılı Kanun'un 265/1, 265/3 ve 62/1. maddeleri gereğince 11 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ...

10. Asliye Ceza Mahkemesinin 30/06/2020 tarihli ve 2020/33 esas, 2020/302 sayılı kararının ve ... 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 19/11/2013 tarihli ve 2013/300 esas, 2013/639 sayılı kararının Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 17/09/2021 gün ve 2021/94591 sayılı tebliğnamesiyle dava dosyası Dairemize gönderilmekle incelendi:

İstem yazısında “Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 10/04/2018 tarihli ve 2014/15-487 esas, 2018/151 karar sayılı ilâmında belirtildiği üzere, temyiz ve istinaf kanun yollarından geçmeksizin kesinleşen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararların ülke sathında uygulama birliğine ulaşmak ve ciddi boyutlara ulaşan hukuka aykırılıkların toplum ve birey açısından hukuk yararına giderilmesi amacıyla olağanüstü bir kanun yolu olan kanun yararına bozma konusu yapılabileceği nazara alınarak yapılan incelemede,

Dosya kapsamına göre, sanıklar hakkında görevi yaptırmamak için direnme suçundan hüküm kurulurken 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 265/1. maddesi gereğince belirlenen 6 ay hapis cezasından, aynı Kanun’un 265/3. maddesi gereğince 1/6 oranında yapılan artırım neticesinde hesap hatası yapılarak 7 ay hapis cezası yerine, 1 yıl 2 ay hapis cezası belirlenmesini takiben, anılan Kanun'un 62/1. maddesi gereğince 1/6 oranındaki indirimin bu miktar üzerinden hesaplanması suretiyle sonuç olarak 5 ay 25 gün hapis cezası yerine, 11 ay 10 gün hapis cezasına karar verilmek suretiyle fazla ceza tayin edilmesinde isabet görülmemiştir.” denilmektedir.

Hukuksal Değerlendirme:

Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 03/04/2012 gün ve 10/438-141 sayılı kararında belirtildiği üzere, öğretide “olağanüstü temyiz” olarak adlandırılan kanun yararına bozma olağanüstü yasa yolunun koşulları ve sonuçları, “kanun yararına bozma” adı ile 5271 sayılı CMK’nın 309 ve 310. maddelerinde düzenlenmiştir.

5271 sayılı Kanun’un 309. maddesi uyarınca, hakim veya mahkemece verilip istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümlerde, maddi hukuka veya yargılama hukukuna ilişkin hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini yasal nedenlerini açıklayarak, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirecektir. Bunun üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı da hükmün veya kararın bozulması istemini içeren yazısına bu nedenleri aynen yazarak Yargıtay ceza dairesine verecek, ileri sürülen nedenlerin Yargıtayca yerinde görülmesi halinde karar veya hüküm yasa yararına bozulacak, yerinde görülmezse istem reddedilecektir.

Böylece ülke sathında uygulama birliğine ulaşılacak, hâkim ve mahkemelerce verilen cezaya ilişkin karar veya hükümlerdeki hukuka aykırılıklar ile uygulamadaki esaslı yanlışlar ve esasa etkili usul yanılgılarının, toplum ve birey açısından hukuk yararına giderilmesi sağlanacaktır.

Ceza Genel Kurulu'nun 23/03/2010 tarih ve 2/29-56 sayılı kararında belirtildiği üzere; kanun yararına bozma yasa yoluna, istinaf ve temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiş hüküm ve kararlara karşı gidilmesi nedeniyle kesin hükmün otoritesinin bütünüyle zedelenmemesi amacıyla bu yola başvurabilmek için hukuka aykırılık halinin ciddi boyutlara ulaşması gerekmektedir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 14/11/1977 gün ve 3-2 sayılı Kararında da açıkça vurgulandığı üzere, bu yasa yolunun olağanüstü bir yasa yolu olması nedeniyle, her türlü hukuka aykırılık iddiası, yasa yararına bozma konusu yapılamayacak, bu kapsamda hakimlerin takdir hakkı alanına giren ve suç işleyenler için bir hak teşkil etmeyen hususlar ile mahkemenin takdirine bağlı istekler ve uygulamadaki takdir yanılgıları veya takdirin yerinde olup olmadığının denetlenmesine ilişkin başvurular, temyiz yasa yolundan farklı olarak yasa yararına bozma konusu yapılamayacağından, bu yolla denetlenemeyecektir.

İnceleme konusu somut olayda; sanıklar ... ve ... hakkında ... 10. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 19/11/2013 tarihli ve 2013/300 esas, 2013/639 sayılı kararı ile görevi yaptırmamak için direnme suçundan mahkumiyetlerine karar verilerek hükmün açıklanması geri bırakılmış, sanık ...’ın denetim süresi içerisinde suç işlediğinden bahisle ... 10. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 30/06/2020 tarihli ve 2020/33 esas, 2020/302 sayılı kararı ile hüküm sanık ... yönünden açıklanmıştır.

Gerekçeli karar ve istem yazısında TCK 265/3 artırımı yapılırken artırım oranı 1/6 olarak belirtilmiş ise de oranın 1/3 olduğu ancak netice cezada aleyhe sonuç yaratmadığı gözetilerek Sanık ... yönünden yapılan değerlendirmede; sanık hakkında TCK’nın 265/1. maddesi uyarınca temel hapis cezasının 6 ay hapis cezası olarak belirlenmesinin ardından bu ceza miktarı üzerinden TCK'nın 265/3 maddesi gereğince 1/3 oranında artırım yapılarak 8 ay hapis cezası yerine 1 yıl 2 ay hapis cezası belirlenmesini takiben aynı Kanun'un 62. maddesi gereğince 1/6 oranında indirim yapılarak 6 ay 20 gün hapis cezasına hükmedilmesi gerektiği halde, 11 ay 10 gün hapis cezasına hükmedilmesi suretiyle fazla ceza tayin edilmesi hukuka aykırıdır.

Sanık ... hakkında yapılan değerlendirmede; sanık hakkında ... 10. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 19/11/2013 tarihli ve 2013/300 esas, 2013/639 sayılı kararı ile görevi yaptırmamak için direnme suçundan mahkumiyetine karar verilerek hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı ve halen hükmün açıklanmadığı; açıklama yargılaması neticesinde hükümde olan hukuka aykırılıkların giderilebileceği ve açıklanan hükme ilişkin olağan yasa yollarının açık olması sebebi ile bu aşamada kanun yararına bozma yoluyla incelenmesi olanaklı görülmemiştir.

Sonuç ve Karar:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce kısmen yerinde görüldüğünden,

A)Sanık ... yönünden; hükmün açıklanması halinde aykırılığın olağan yasa yolları ile düzeltilebilecek olması nedeni ile CMK'nın 309. maddesi uyarınca KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN REDDİNE,

B)1-Sanık ... hakkında,... 10. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 19/11/2013 tarihli ve 2013/300 esas, 2013/639 sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

2-Karardaki hukuka aykırılık CMK'nın 309.maddesinin 4-d fıkrasına göre, sanığa daha hafif bir cezanın verilmesini gerektirmekle, sanık hakkında TCK’nın 265/1. maddesi uyarınca, belirlenen 6 ay hapis cezasından, TCK'nın 265/3. maddesi gereğince 1/3 oranında artırım yapılarak 8 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına, bu cezadan TCK'nın 62. maddesi gereğince 1/6 oranında indirim yapılarak neticeten 6 ay 20 gün hapis cezasıyla CEZALANDIRILMASINA,