Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2021/478 K.2021/9220

Görevi yaptırmamak için direnme suçundan sanık ...'nin, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 265/1, 265/3, 43/1 ve 62. maddeleri uyarınca 2 yıl 11 ay 16 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına dair Silifke 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 13/02/2019 tarihli ve 2015/57 esas, 2019/117 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

İstem yazısında: “Dosya kapsamına göre, somut olayda uyuşturucu madde ticareti suçuna ilişkin başka bir soruşturma kapsamında mahkemeden alınan arama kararına istinaden sanık Cem Say'ın ikametinde müşteki kolluk görevlilerince yapılan arama sırasında adı geçen sanığın diğer sanıklarla birlikte müşteki kolluk görevlilerine görevlerini yaptırmamak için direnmeleri eylemine ilişkin olarak sanıklar hakkında verilen bahse konu mahkumiyet kararının diğer sanıklar tarafından istinaf edilmesi üzerine Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin 10/07/2020 tarihli ve 2019/4414 esas, 2020/1329 sayılı bozma kararında da belirtildiği üzere,

1- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 141 ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 34/1 ile 230. maddeleri uyarınca mahkeme kararlarının İstinaf Mahkemeleri ve Yargıtay denetimine olanak verecek biçimde açık ve gerekçeli olması ve İstinaf Mahkemeleri ile Yargıtay’ın bu işlevini yerine getirmesi için gerekçe bölümünde iddia ve savunmada ileri sürülen görüşlerin belirtilmesi, mevcut delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterilmesi ve ulaşılan kanaat, sanığın suç oluşturduğu sabit görülen fiili ve bunun nitelendirilmesinin belirtilmesi,

delillerle sonuç arasında bağ kurulması gerektiği halde Mahkemesince bu hususlar dikkate alınmaksızın ve özellikle hangi sanık ya da sanıkların, kim ya da kimlere yönelik, hangi söz ya da eylemle, ne surette yüklenen suç ve/veya suçları işledikleri gösterilmeden, "katılanlara görevi yaptırmamak için mahkumiyet kararı verilen sanıkların birden fazla kişi ile birlikte direnç göstererek arama el koyma kararını engelledikleri" şeklinde gerekçesiz hüküm kurulmasında,

2- Sanığın suçlamayı ve olay tutanağı içeriğini kabul etmemesi ve olay tutanağında yer alan "olay yerine, gelen kargaşa çıkaran ve takviye ekip gelince kaçan şahısların ... oldukları tespit edilmiştir " şeklindeki anlatım karşısında; tutanakta imzaları bulunan ...'nın tanık olarak beyanlarının tespiti ile sonucuna göre; sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiğinin düşünülmemesinde,

3- Kabule göre de;

A- Sanık hakkında görevi yaptırmamak için direnme suçundan temel ceza belirlenirken 5237 sayılı Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrasındaki “suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığı ile orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur.” şeklindeki orantılılık ilkesi gözardı edilmek sureti ile fazla ceza tayin edilmesinde,

B- Görevi yaptırmamak için direnme eyleminin silahtan sayılan taş, tencere ve sopa ile işlendiğinin iddia ve beyan edilmesi karşında, hangi nedenle bu yöndeki iddia ve beyanlara itibar edilmediği açıklanıp tartışılmadan 5237 sayılı Kanun'un 265/4. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilmesinde,

İsabet görülmemiştir.”denilmektedir.

I- Hukuksal Değerlendirme

5271 sayılı CMK'nın 280.maddesinde; "Madde 280 – (1) Bölge adliye mahkemesi, dosyayı ve dosyayla birlikte sunulmuş olan delilleri inceledikten sonra;

a) İlk derece mahkemesinin kararında usule veya esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığını, delillerde veya işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığını, ispat bakımından değerlendirmenin yerinde olduğunu saptadığında istinaf başvurusunun esastan reddine, 303 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (c), (d), (e), (f), (g) ve (h) bentlerinde yer alan ihlallerin varlığı hâlinde hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine,

b) (Ek: 20/7/2017-7035/15 md.) Cumhuriyet savcısının istinaf yoluna başvurma nedenine uygun olarak mahkumiyete konu suç için kanunda yazılı cezanın en alt derecesinin uygulanmasını uygun görmesi hâlinde, hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine,

c) (Ek:17/10/2019-7188/27 md.) Başka bir araştırmaya ihtiyaç duyulmadan cezayı kaldıran veya cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsî sebeplere ya da şahsî cezasızlık sebeplerine bağlı olarak daha az ceza verilmesini veya ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesini gerektiren hâllerde, hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine,

d) (Ek: 20/7/2017-7035/15 md.) Olayın daha fazla araştırılmasına ihtiyaç duyulmadan davanın reddine karar verilmesi veya güvenlik tedbirlerine ilişkin hatalı kararın düzeltilmesi gereken hâllerde hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine,

e) İlk derece mahkemesinin kararında 289 uncu maddenin birinci fıkrasının (g) ve (h) bentleri hariç diğer bentlerinde belirtilen bir hukuka aykırılık nedeninin bulunması hâlinde hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

f) (Ek:17/10/2019-7188/27 md.) Soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmediğinin veya önödeme ve uzlaştırma usulünün uygulanmadığının anlaşılması ya da davanın ilk derece mahkemesinde görülmekte olan bir dava ile birlikte yürütülmesinin zorunlu olması hâlinde hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

g) Diğer hâllerde, gerekli tedbirleri aldıktan sonra davanın yeniden görülmesine ve duruşma hazırlığı işlemlerine başlanmasına,

Karar verir.

(2) (Ek: 18/6/2014-6545/77 md.) Duruşma sonunda bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddeder veya ilk derece mahkemesi hükmünü kaldırarak yeniden hüküm kurar.

(3) (Ek: 20/7/2017-7035/15 md.) Birinci ve ikinci fıkra uyarınca verilen kararların sanık lehine olması hâlinde, bu hususların istinaf isteminde bulunmamış olan diğer sanıklara da uygulanma olanağı varsa bu sanıklar da istinaf isteminde bulunmuşçasına verilen kararlardan yararlanırlar. " hükümlerine yer verilmiştir.

Maddenin üçüncü fıkrasının uygulanabilmesi için

-Birden fazla sanığın aynı suçu işlemiş olması,

-Aynı mahkemede yargılanıp aynı ilamla mahkûmiyetlerine karar verilmesi,

-Hükmün istinaf edilebilir nitelikte olması,

-Kanuna muhalefet edilmesi nedenine dayalı bozma kararının, sanıkların lehine olması, gerekir.

Bozma kararının, hükmü istinaf etmeyen sanığa sirayet ettirilmesi için bu hususun açıkça bozma kararında belirtilmesine ya da sanığın talep etmesine gerek yoktur. Mahkemenin kendiliğinden anılan düzenlemenin gereğini yerine getirmesi mümkündür.

İnceleme konusu somut olayda; sanıkların görevi yaptırmamak için direnme suçundan aynı dosya kapsamında yapılan yargılamaları sonunda, mahkumiyetlerine dair hükümler kurulduğu, bu hükümleri bir kısım sanıkların istinaf ettiği, sanık ... vasisinin ise istinaf isteminin süre yönünden reddedildiği anlaşılmaktadır.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 10/07/2020 tarih, 2019/4414 esas ve 2020/1329 sayılı kararı hükümlerin bozulmasına karar verdiği, bu kararın istinaf başvurusu süre yönünden reddedilen sanık ...’nin de hukuki durumunu etkilemesi nedeniyle, istinaf incelemesi yapılmayan sanık yönünden yasal şartları oluştuğundan 5271 sayılı CMK'nın 280/3. maddesi gereğince, istinaf kararının sirayet ettirilmesinin mümkün olacağı anlaşılmıştır.

İncelenen dosyada, yasaya aykırılığın, hükmün kesinleşmesini ve infazını engelleyen usule ilişkin yasal düzenleme mevcut iken, bu yolun kullanımına başvurulmaksızın, olağanüstü yasa yolu olan kanun yararına bozma yoluna gidilmesi hukuka uygun bulunmamıştır.