Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2023/10951 K.2023/21491

Şüpheli hakkında hakaret suçundan Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 16.05.2022 tarihli ve 2022/10485 soruşturma, 2022/3770 Esas ve 2022/2615 iddianame sayılı iddianame tanzim edilmiş olup, Karşıyaka 6. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından 18.05.2022 tarih ve 2022/314 iddianame değerlendirme numarası ile iddianamenin iadesine karar verilmiş, iddianamenin iadesine itiraz edilmesi üzerine Karşıyaka

3. Ağır Ceza Mahkemesinin 26.05.2022 tarihli ve 2022/1363 değişik iş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 12.04.2023 tarihli ve 94660652-105-35-19907-2022-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 25.05.2023 tarihli ve KYB-2023/46412 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 25/05/2023 tarihli ve KYB-2023/46412 sayılı kanun yararına bozma isteminin. "5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 170/3 üncü maddesinde iddianamede nelerin gösterileceği, aynı Kanun’un 174/1 inci maddesinde iddianamenin hangi hallerde iadesine karar verileceğinin belirtildiği, aynı Kanun’un 170/2 nci maddesinde yer alan “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa.

Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.” hükmü uyarınca Cumhuriyet savcısının dava açmasının zorunlu olduğu ve suçun hukukî nitelendirilmesinin de Cumhuriyet savcısına ait olduğu, bu durumda mahkemece, iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller birlikte değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesi gerekeceği, Somut olayda, Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 16.05.2022 tarihli iddianame ile şikâyetçi ...'a ... internet sitesinden hakaret edildiği iddiası ile kamu davası açılması üzerine,

şikayet dilekçesi ekinde sunulan internet çıktısı incelendiğinde, şikayetçinin amaçlandığını ortaya koyacak bir tespit yapılmasının mümkün olmadığı, bu durumun bir iddiadan ibaret olduğu ve şüphelinin de suçlamayı kabul etmediği,

sübutu etkileyecek mutlak delil niteliği taşıyan internet paylaşımlarını inceleyip fiziki ortama aktarmadan, sübutu etkileyecek delil toplanmadan iddianame düzenlendiğinden bahisle iddianamenin iadesine karar verilmiş ise de, bu hususun yargılama aşamasında mahkeme tarafından değerlendirilebileceği ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 174/1 inci maddesinde düzenlenen iddianamenin iadesi sebepleri arasında sayılan hususlardan olmadığı gözetilmeksizin, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

5271 sayılı Kanun'un 174 üncü maddesi; "(1)Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren on beş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle; a)170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen, b)Suçun sübûtuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen, c)Ön ödemeye veya uzlaşmaya tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde önödeme veya uzlaşma usulü uygulanmaksızın düzenlenen, İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir.

(2)Suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez. (3)En geç birinci fıkrada belirtilen süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır. (4)Cumhuriyet Savcısı, iddianamenin iadesi üzerine, kararda gösterilen eksiklikleri tamamladıktan ve hatalı noktaları düzelttikten sonra, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durumun bulunmaması halinde, yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir.

İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez. (5)İade kararına karşı Cumhuriyet Savcısı itiraz edebilir." şeklinde düzenlenmiştir 5271 sayılı Kanun'un 174 üncü maddesinde iddianamenin iadesi müessesesi düzenlenmiştir.

Bu kurumla, kamu davasının açılmasından evvel kanuni şartları taşımayan, yeterli bilgileri içermeyen ve hatalı düzenlenen iddianamelerin bir nevi süzgeçten geçirilip filtrelenerek yargının faaliyetinin hızlandırılması, makul sürede yargılamanın gerçekleştirilmesi, gereksiz davaların önüne geçilmesi, lekelenmeme hakkının korunması amaçlanmaktadır.

Aynı Kanun'un 174 üncü maddesinin ikinci fıkrasında ise açıkça; suçun hukuki nitelendirmesi nedeniyle iddianamenin iade edilemeyeceği belirtilmektedir. Ceza muhakemesinde yaptığı soruşturmadan sonuç çıkarma görevi olan Cumhuriyet savcısının, sonuç çıkarma aşamasında suçun hukuki niteliğini takdir etme hakkı da bulunmaktadır.

Buna göre yapılan soruşturma sonucunda, tipik fiilin, Kanun’un hangi maddesindeki suçu oluşturduğunu Cumhuriyet Savcısı gösterecek, ancak hakim, bu gösterim ile bağlı olmayacaktır. Hakim, hükmünü, 5271 sayılı Kanun'un 225 inci maddesinin birinci fıkrasına göre; iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve fail hakkında verecektir.

Hakimin, Cumhuriyet Savcısının yaptığı nitelendirme ile bağlı olmadığı için iddianameyi bu yönde de iade edemeyeceği, 5271 sayılı Kanun'un 174 üncü maddesinin ikinci fıkrasında hüküm altına alınmıştır. Maddede iddianamenin iadesi sebepleri sınırlı sayıda gösterilmiştir. Bu sebepler dışında iddianamenin iade edilmesi ceza adalet sistemimizde kabul edilmemiştir.

İncelenen dosyada; şikayet dilekçesi ekinde sunulan internet çıktısı incelendiğinde, sayfada şikayetçinin amaçlandığını ortaya koyacak bir tespit yapılmasının mümkün olmadığı, bu durumun bir iddiadan ibaret olduğu ve şüphelinin de suçlamayı kabul etmediği, savcılıkça sübutu etkileyecek mutlak delil niteliğini taşıyan internet paylaşımlarını inceleyip fiziki ortama aktarmadan başka bir anlatımla sübutu etkileyecek delilleri toplamadan iddianame düzenlenmiş olması gerekçeleriyle iddianamenin iadesine karar vermiş ise de;

internet paylaşımının fiziki ortama aktarıldığının ve diğer hususların değerlendirilmesinin mahkemenin takdirinde olduğunun anlaşılması karşısında iddianamenin iadesi kararının ve bu karara yapılan itirazın reddi kararı hukuka hukuka aykırı bulunmuştur.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Karşıyaka