Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2024/5210 K.2024/10496

Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğü ihlali suçundan sanık ... Güner hakkında basit yargılama usulü uygulanmak suretiyle yapılan yargılama sonunda, sanığın anılan suçtan beraatine dair Sivas 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 12.08.2021 tarihli ve 2021/502 Esas, 2021/563 sayılı kararına yönelik şikayetçi vekili tarafından yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Sivas

4. Ağır Ceza Mahkemesinin 30.09.2021 tarihli ve 2021/422 değişik iş sayılı kararının Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 09.11.2022 gün ve 2022/123374 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin. "5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Basit yargılama usulünde itiraz" başlıklı 252. maddesinin 1. fıkrasında, "251 inci madde uyarınca verilen hükümlere karşı itiraz edilebilir. Süresi içinde itiraz edilmeyen hükümler kesinleşir." şeklinde, Aynı maddenin 2. fıkrasında " İtiraz üzerine hükmü veren mahkemece duruşma açılır ve genel hükümlere göre yargılamaya devam olunur.

Taraflar gelmese bile duruşma yapılır ve yokluklarında 223 üncü madde uyarınca hüküm verilebilir. Taraflara gönderilecek davetiyede bu husus yazılır.

Duruşmadan önce itirazdan vazgeçilmesi hâlinde duruşma yapılmaz ve itiraz edilmemiş sayılır." şeklinde, anılan maddenin 6. fıkrasında "Birinci fıkradaki itirazın, süresinde yapılmadığı veya kanun yoluna başvuru ... bulunmayan tarafından yapıldığı mahkemesince değerlendirildiğinde dosya, 268 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca itirazı incelemeye yetkili olan mercie gönderilir.

Mercii bu sebepler yönünden incelemesini yapar ve kararını gereği için mahkemesine gönderir." şeklindeki düzenlemeler nazara alındığında.

Dosya kapsamına göre, basit yargılama usulüne ilişkin ihtarnamenin şikayetçiye 06/07/2021 tarihinde tebliğ edildiği, bunun üzerine şikayetçi vekilinin 15.07.2021 tarihinde UYAP ekranına vekaletname ile şikayet beyanlarını içerir dilekçe sunduğu anlaşılmakla; beraat kararına karşı şikayetçi vekilince yapılan itiraz üzerine genel hükümlere göre yargılama yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken; yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir. " şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

5271 sayılı basit yargılama usulü başlıklı Kanun'un 251. maddesinde; "(1)Asliye ceza mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir.(Ek cümle:8/7/2021-7331/23 md.) 175. maddenin ikinci fıkrası uyarınca duruşma günü belirlendikten sonra basit yargılama usulü uygulanmaz.

(2)Basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verildiği takdirde mahkemece iddianame; sanık, mağdur ve şikâyetçiye tebliğ edilerek, beyan ve savunmalarını on beş gün içinde yazılı olarak bildirmeleri istenir. Tebligatta duruşma yapılmaksızın hüküm verilebileceği hususu da belirtilir. Ayrıca, toplanması gereken belgeler, ilgili kurum ve kuruluşlardan talep edilir.

(3)Beyan ve savunma için verilen süre dolduktan sonra mahkemece duruşma yapılmaksızın ve Cumhuriyet Savcısının görüşü alınmaksızın, Türk Ceza Kanunu'nun 61. maddesi dikkate alınmak suretiyle, 223. maddede belirtilen kararlardan birine hükmedilebilir. Mahkûmiyet kararı verildiği takdirde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir.

(4)Mahkemece, koşulları bulunması hâlinde; kısa süreli hapis cezası seçenek yaptırımlara çevrilebilir veya hapis cezası ertelenebilir ya da uygulanmasına sanık tarafından yazılı olarak karşı çıkılmaması kaydıyla hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. (5)Hükümde itiraz usulü ile itirazın sonuçları belirtilir.

(6)Mahkemece gerekli görülmesi hâlinde bu madde uyarınca hüküm verilinceye kadar her aşamada duruşma açmak suretiyle genel hükümler uyarınca yargılamaya devam edilebilir. (7)Basit yargılama usulü, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, sağır ve dilsizlik hâlleri ile soruşturma veya kovuşturma yapılması izne ya da talebe bağlı olan suçlar hakkında uygulanmaz.

(8)Basit yargılama usulü, bu kapsama giren bir suçun, kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte işlenmiş olması hâlinde uygulanmaz. Aynı Kanun'un basit yargılama usulünde itiraz başlıklı 252. maddesinde ise. (1)251. madde uyarınca verilen hükümlere karşı itiraz edilebilir. Süresi içinde itiraz edilmeyen hükümler kesinleşir. (2)İtiraz üzerine hükmü veren mahkemece duruşma açılır ve genel hükümlere göre yargılamaya devam olunur.

Taraflar gelmese bile duruşma yapılır ve yokluklarında 223. madde uyarınca hüküm verilebilir. Taraflara gönderilecek davetiyede bu husus yazılır. Duruşmadan önce itirazdan vazgeçilmesi hâlinde duruşma yapılmaz ve itiraz edilmemiş sayılır. (3)Mahkeme, ikinci fıkra uyarınca hüküm verirken, 251. madde kapsamında basit yargılama usulüne göre verdiği hükümle bağlı değildir.

Ancak, itirazın sanık dışındaki kişiler tarafından yapıldığı hâllerde 251. maddenin üçüncü fıkrası uyarınca yapılan indirim korunur. (4)İtiraz üzerine verilen hükmün sanık lehine olması hâlinde, bu hususların itiraz etmemiş olan diğer sanıklara da uygulanma olanağı varsa bu sanıklar da itiraz etmiş gibi verilen kararlardan yararlanır. (5)İkinci fıkra uyarınca verilen hükümlere karşı genel hükümlere göre kanun yoluna başvurulabilir.

(6)Birinci fıkradaki itirazın, süresinde yapılmadığı veya kanun yoluna başvuru ... bulunmayan tarafından yapıldığı mahkemesince değerlendirildiğinde dosya, 268. maddenin ikinci fıkrası uyarınca itirazı incelemeye yetkili olan mercie gönderilir. Mercii bu sebepler yönünden incelemesini yapar ve kararını gereği için mahkemesine gönderir." hükümleri yer almaktadır. İnceleme konusu somut olayda.

Mahkemece yargılamanın basit yargılama usulüne göre yapılmasına karar verilerek, şikâyetçiyeye beyanlarını yazılı olarak 15 gün içerisinde bildirmesi, bu süre sonunda duruşma yapılmaksızın karar verilebileceği, sanıktan şikâyetçi olup olmadığı, davaya katılmak isteyip istemediği hususlarının beyanları ile birlikte mahkemeye bildirilmesinin 06.07.2021 tarihinde tebliğ edilerek ihtar olunduğu, şikayetçi vekilinin Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sisteminde kayıtlı 15.07.2021 tarihli dilekçesi ile katılma talebinde bulunarak sanığın cezalandırılmasını istediği,

sanık hakkında açılan davanın basit yargılama usulüne göre yürütüldüğü ve aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğünün ihlali suçundan beraat kararı verilip itiraz yolunun açık olduğunun belirtildiği, şikayetçi vekilinin 23.09.2021 tarihli dilekçesi ile itiraz talebinde bulunması üzerine şikayetçinin kovuşturma aşamasında şikayetçi olmadığı ve katılma talebinde bulunmadığı gerekçesiyle 5271 sayılı Kanun'un 268.

Maddesi uyarınca dosyanın itirazı incelemesi üzere merciiye gönderildiği ve merciin itirazı reddettiği anlaşılmıştır.

Şikayetçi vekilinin yasal süresi içerisinde 15.07.2021 tarihli dilekçesi ile katılma iradesini ortaya koyduğu ancak mahkemece bu hususun değerlendirilmediği anlaşılmakla, şikâyetçi vekilinin itirazı üzerine merciinin itirazın kabulü ile genel hükümler uyarınca yargılama yapılmak üzere dosyanın Mahkemesine iadesi yerine yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesi, Kanuna aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR