Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2025/10711 K.2026/871

Alenen kamu görevlisine hakaret suçundan sanık ... hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 125/1-3.a, 43/1, 125/4, 62/1. ve 52/2. maddeleri uyarınca 9.440,00 Türk Lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına dair Akhisar

4. Asliye Ceza Mahkemesinin 24.01.2025 tarihli ve 2024/197 esas, 2025/62 sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.11.2025 gün ve 2025/124106 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin. “1-5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesinde yer alan, "(1) Sanık, suçun hukukî niteliğinin değişmesinden önce haber verilip de savunmasını yapabilecek bir hâlde bulundurulmadıkça, iddianamede kanunî unsurları gösterilen suçun değindiği kanun hükmünden başkasıyla mahkûm edilemez.

(2) Cezanın artırılmasını veya cezaya ek olarak güvenlik tedbirlerinin uygulanmasını gerektirecek hâller, ilk defa duruşma sırasında ortaya çıktığında aynı hüküm uygulanır. (3) Ek savunma verilmesini gerektiren hâllerde istem üzerine sanığa ek savunmasını hazırlaması için süre verilir. (4) Yukarıdaki fıkralarda yazılı bildirimler, varsa müdafie yapılır.

Müdafii sanığa tanınan haklardan onun gibi yararlanır." şeklindeki düzenlemeye nazaran, Akhisar Cumhuriyet Başsavcılığının 13.02.2024 tarihli ve 2023/9785 soruşturma, 2024/767 esas, 2024/597 sayılı iddianamesinde, sanığın hakaret suçu yönünden 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 125/1-3-a.,125/4. maddeleri gereği cezalandırılmasının talep edilmiş olması karşısında, 5271 sayılı Kanun'un 226. maddesi uyarınca ek savunma için süre verilmesi ve bu sürede sanığın ek savunması alındıktan sonra 5237 sayılı Kanun'un 43/1. delaletiyle 43/2. maddesi gereğince hüküm kurulması cihetine gidilmesi gerekirken,

savunma hakkı kısıtlanmak suretiyle yazılı şekilde karar verilmesinde, 2-5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun cezanın belirlenmesi başlıklı 61. maddesine göre, işlenen suçun kanuni tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında temel ceza belirledikten sonra,

belirlenen ceza üzerinden sırasıyla teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı ve cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsi sebeplere ilişkin hükümler ile takdiri indirim nedenleri uygulanarak sonuç cezayı belirlenmesi gerektiği, ancak somut olayda hakaret suçundan mahkumiyet hükmü kurulurken önce kanun maddesinde öngörülen temel ceza belirlenip sonrasında ise 5237 sayılı Kanun'un 43/1. maddesinde düzenlenen zincirleme suç hükümlerine ilişkin kanun maddesinin uygulanması gerektiği, dolayısıyla sıralamanın 125/1-3.a, 125/4, 43/2 maddesi delaletiyle 43/1 ve 62/1. olması gerektiği,

sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 125/1-3-a, 43/2 maddesi delaletiyle 43/1,125/4,62/1 ve 52/2. maddelerinin uygulanması neticesinde, 9.420,00 Türk lirası yerine, 9.440,00 Türk lirası adli para cezasına hükmedilmek suretiyle fazla ceza tayin edilmesinde, isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

(1) Numaralı İstem Yönünden. 5271 sayılı Kanun'un “Suçun niteliğinin değişmesi” başlıklı 226 ncı maddesinde. “1) Sanık, suçun hukukî niteliğinin değişmesinden önce haber verilip de savunmasını yapabilecek bir hâlde bulundurulmadıkça, iddianamede kanunî unsurları gösterilen suçun değindiği kanun hükmünden başkasıyla mahkûm edilemez.

2) Cezanın artırılmasını veya cezaya ek olarak güvenlik tedbirlerinin uygulanmasını gerektirecek hâller, ilk defa duruşma sırasında ortaya çıktığında aynı hüküm uygulanır. 3) Ek savunma verilmesini gerektiren hâllerde istem üzerine sanığa ek savunmasını hazırlaması için süre verilir. 4) Yukarıdaki fıkralarda yazılı bildirimler, varsa müdafie yapılır. Müdafii sanığa tanınan haklardan onun gibi yararlanır” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 19.06.2012 gün ve 13/125-236 sayılı kararında da belirtildiği üzere, sanığın ceza yargılamasındaki en önemli haklarından biri yargılamanın her aşamasında göz önünde bulundurulması gereken savunma hakkıdır. Anayasa ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmış olan bu hakkın, herhangi bir nedenle sınırlandırılması olanaklı değildir.

Nitekim 5271 sayılı Kanun'un 289/1-h maddesine göre de savunma hakkının kısıtlanması mutlak bozma nedenlerindendir.

Maddenin açık düzenlemesinden de anlaşılacağı üzere, iddianamede gösterilen eylemin hukuki niteliğinin değişmesi ya da cezanın artırılmasını veya cezaya ek olarak güvenlik tedbirlerinin uygulanmasını gerektirecek hallerin ilk defa duruşma sırasında ortaya çıkması halinde, anılan maddenin birinci fıkrası uyarınca sanık veya müdafisine ek savunma hakkı verilmesi gerekmektedir.

İnceleme konusu somut olayda; sanık hakkında düzenlenen 13.02.2024 tarihli iddianamede 5237 sayılı Kanun'un 43. maddesine yer verilmemesi karşısında, yargılama safhasında bu hususta ek savunma hakkı tanınmadan hakaret suçundan verilen cezada artırım yapılması hukuka aykırı bulunmuştur. (2) Numaralı İstem Yönünden. 5237 sayılı Kanun'un “Cezanın belirlenmesi” başlıklı 61/4. maddesinde.

"Bir suçun temel şekline nazaran daha ağır veya daha az cezayı gerektiren birden fazla nitelikli hallerin gerçekleşmesi durumunda; temel cezada önce artırma sonra indirme yapılır." 61/5. maddesinde.

"Yukarıdaki fıkralara göre belirlenen ceza üzerinden sırasıyla teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı ve cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsi sebeplere ilişkin hükümler ile takdiri indirim nedenleri uygulanarak sonuç ceza belirlenir." hükümlerine yer verilmiştir.

Somut olayda cezanın belirlenmesi sırasında 5237 sayılı Kanun'un 43. maddesinin, 125/4. maddesinden önce uygulanması suretiyle aynı Kanun'un 61/4-5 maddelerine aykırı hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmuştur.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Akhisar