Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2006/8817 K.2007/7665

Davacı Enis vekili avukat tarafından, davalı Maliye Hazinesi aleyhine 22/09/2003 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 24/11/2005 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, yolsuz tescil nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkilinin resmi senetle taşınmaz satın aldığını, taşınmazı satan şahsın gerçek malik olmadığının anlaşıldığını, yapılan devir işleminde idarenin açık kusuru bulunduğunu iddia ederek maddi tazminat istemiştir.

Davalı vekili ise satış için ibraz edilen evrakların iğfal kabiliyeti bulunduğunu, ortada üçüncü bir şahsın ağır kusurunun mevcut olduğunu, bu nedenle devletin sorumlu olamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, Tapu Sicil Müdürlüğü'nün Nüfus Müdürlüğü'nce tanzim edilmiş ancak sahte olan nüfus cüzdanına göre işlem yaptığı, nüfus cüzdanının iğfal kabiliyeti bulunduğu, ortada devletin sorumluluğunu kaldıran üçüncü şahsın ağır bir kusurunun mevcut olduğu, bu nedenle devletin sorumlu olamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dava konusu taşınmaz Şakir adına kayıtlı iken 12/08/1987 tarihinde Zeynel'e satılmıştır. Daha sonra Zeynel adıyla kimliği belirlenemeyen bir şahıs bu taşımazı 03/08/1995 tarihinde davacıya resmi senet ile satıp devretmiştir. Gerçek malikin tapu iptali ve tescil davası açması sonucu davacı adına oluşan tapu kaydı iptal edilerek gerçek malik olan Zeynel adına yeniden tescil edilmiştir.

Devir işlemleri sırasında ibraz edilen nüfus cüzdanının Antalya Sinan Mahallesi Muhtarlığı tarafından tanzim ve tasdik edilmiş nüfus cüzdanı kayıp ve değiştirme belgesine istinaden 26/07/1995 tarihinde 005 026892 seri no'lu olarak Antalya Valiliği Nüfus Müdürlüğü tarafından verildiği belirlenmiştir. Bu duruma göre nüfus cüzdanının iğfal kabiliyeti bulunduğu açıktır.

Ancak 12/08/1987 tarihinde düzenlenen ve gerçek malik Zeynel Kılıç adına intikali sağlayan resmi senet incelendiğinde Zeynel'e ait fotoğraf ve imzanın bulunduğu, Zeynel Kılıç'ın vekaleten değil bizzat hazır olduğu görülmektedir. 03/08/1995 tarihinde düzenlenen resmi senetteki Zeynel'e ait fotoğraf ile 12/08/1987 tarihli resmi senetteki fotoğraf ve imza arasında ilk görüşte anlaşılabilecek bir farklılık bulunduğu anlaşılmaktadır.

Tapu Sicil Müdürlüğü memurlarının bu önemli ayrıntıyı gözden kaçırmış olmaları davalının kusurunun bulunduğunu göstermektedir.

Ayrıca davalı idare elemanları Antalya Asliye Ceza Mahkemesi'nde yargılanarak 1998/327 Esas ve 1999/255 Karar sayılı ilam ile görevi ihmal suçundan mahkum olmuşlardır. Mahkumiyet gerekçesinde "sanıkların daha önceki resmi senette bulunan resim ve imzayı karşılaştırma yapmadıkları bu haliyle görevi ihmal suçunun unsurlarının oluştuğunun kabul edilmesi gerekeceği" belirtilmiştir. Yine idare müfettişleri tarafından yapılan soruşturma sonucu memurların kusurlu oldukları belirlenmiş ve uyarma cezası ile cezalandırılmaları yoluna gidilmiştir.

Bu itibarla; dosya içerisindeki ceza mahkemesi dosyası, disiplin soruşturması ve 1987 tarihli resmi senet ile 1995 tarihli resmi senetteki imza ve fotoğraf farklılıkları dikkate alınarak zarar kapsamı belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken davanın tümden reddine karar verilmesi doğru görülmemiş kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.