Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2009/11446 K.2010/6485

Davacı ... tarafından, davalı Maliye Hazinesi aleyhine 02/06/2008 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 02/07/2009 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı ... ve davalı ... vekili taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. Dava, haksız soruşturma ve kovuşturma işlemleri nedeniyle uğranılan maddi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece, istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, davacı ve davalı tarafından temyiz olunmuştur.

01.06.2005 günü yürürlüğe giren 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Yasası'nın 7. bölümünde "Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat" konusu düzenlenmiştir.

Yasanın 141. maddesinde, suç soruşturması veya kovuşturması sırasında "Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen kişilerin, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebileceği..." öngörülmüş;

aynı Yasa'nın 142/2. maddesinde "İstem, zarara uğrayanın oturduğu yer Ağır Ceza Mahkemesinde ve eğer o yer Ağır Ceza Mahkemesi tazminat konusu işlemle ilişkili ise ve aynı yerde başka bir Ağır Ceza Mahkemesi yoksa, en yakın yer ağır ceza mahkemesinde karara bağlanır." biçimindeki düzenlemeye yer verilmiştir.

Ancak, 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Yasa'nın 6/1. maddesinde de Ceza Muhakemesi Yasası'nın 141 ile 144. maddelerinde yer alan düzenlemelerin 01.06.2005 gününden itibaren yapılan işlemler hakkında uygulanacağı belirtilmiştir.

Davacının maddi tazminat istemine dayanak oluşturan soruşturma ve kovuşturma işlemleri, yukarıda gösterilen düzenlemeler kapsamında bulunduğu anlaşılmaktadır. Yerel mahkemece uyuşmazlığın Ağır Ceza Mahkemesinde çözümlenmesi gerektiği gözetilerek, mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddedilmesi gerekirken, işin esası yönünden karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.