Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2009/11804 K.2010/7638

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... ve ... aleyhine 07/07/2008 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 25/11/2008 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, yayın yolu ile kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istem reddedilmiş; karar, davacı tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı, davalılardan ... tarafından yazılan “Operasyon Ergenekon” isimli kitapta, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ve gizlilik kararı bulunan soruşturmada emniyette alınan ifadesine yer verildiğini, soruşturmanın gizliliğinin ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini, Ergenekon adlı örgütün operasyon sorumlusu olduğu, ultra milliyetçi, ulusalcı, hain, derin yapılanmanın yöneticisi ve üyesi, Devlet yapısını değiştirme amacı güden, legal ve illegal bir çok faaliyetlerde bulunduğu biçimde, suçluluğu konusunda kesinleşmiş bir yargı kararı olmamasına karşın suçlamalarda bulunulduğunu, kendisinin ve ailesinin hedef gösterildiğini, belirterek, kişilik haklarına saldırıdan dolayı davalıların manevi tazminat ile sorumlu tutulmalarını istemiştir.

İlk baskısı Mart 2008 yılında yapılan “Operasyon Ergenekon” isimli kitabın 205. sayfasında; “Gizli Türk, İçimizdeki Türk” başlığı altında, davacının evinde yapılan aramalarda ele geçirilen belgelerden ve davacının polisteki anlatımından söz edilmiş; 240. sayfasında ise, “Ergenekon Teşkilat Yapısı” başlığı altında, davacının Ergenekon örgüt yapısı içinde operasyon sorumlusu olduğuna ilişkin bilgilere yer verilmiştir.

Kitabın ilk baskısının yapıldığı günde, kamu oyunda Ergenekon soruşturması olarak anılan İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2007/1536 sayılı soruşturması, mahkemece verilen gizlilik kararı kapsamında yürütülmektedir.

Davalı yazar, devam eden Ergenekon soruşturması sırasında ve henüz kamu davasının açılmadığı ve yayın yasağının bulunduğu sırada, davacının emniyette verdiği ifadesine kitabında yer vermiş, davacı hakkında örgütün operasyon sorumlusu olduğu yönünde bilgiler aktarmış, davacının da bu suç örgütünün üyesi olduğunu belirtmiştir.

Anayasası'nın 38/4. maddesi ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6/2. maddesi uyarınca "Bir suç ile itham edilen herkes, suçluluğu yasal olarak sabit oluncaya kadar suçsuz sayılır.” Anayasası'nın 15/2. maddesinin son cümlesindeki düzenleme gereğince "suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz." biçimindeki suçsuzluk (masumiyet) karinesi, adil yargılanma hakkının en önemli unsurlarından biridir.

İnsan haklarına dayalı, demokratik bir rejimle yönetilen tüm ülkelerin hukuk sistemlerinde pozitif hukuk ve uygulamalarında suçsuzluk karinesi, uyulması gereken temel bir hak biçiminde ortaya çıkmış ve evrensel bir ilke olarak benimsenmiştir. İlkenin amacı, yargı kararı olmadan suçluluğun belirlenmesi tehlikesine karşı güvence sağlamak ve toplumsal barışı bu şekilde korumaktır.

Davacı, dava konusu kitabının yayınlandığı günde, varlığı yargı kararı ile belirlenmemiş bir örgütle ilgili soruşturma kapsamında şüpheli konumundadır. Soruşturma aşamasında suçsuzluk karinesi bir zorunluluk olup kişinin suçu kanıtlanmadan önce suçlu gibi işlem görmemesi, suçsuzluk karinesi ile sağlanabilir. Cumhuriyet Savcıları tarafından yürütülen soruşturma kapsamında kuşkulu durumunda olan davacı hakkında suçlayıcı açıklamalarda bulunma yetkisi olmayan davalı yazarın, “Operasyon Ergenekon” adındaki kitabında davacı hakkında yaptığı açıklamalar davacının adil yargılanma hakkını ve masumiyet karinesini zedeler ve adil yargılanma yapıldığına olan inancını sarsar.

Yerel mahkemece açıklanan olgular gözetilerek, davacının kişilik haklarına saldırıda bulunulduğu benimsenip davalılardan ...’ın, davacı yararına takdir edilecek uygun bir manevi tazminat tutarı ile sorumlu tutulması gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle istemin tümden reddedilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

KARŞI OY YAZISI

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün onanması görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum. 23/06/2010