Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2009/6361 K.2010/3337

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... ve diğerleri aleyhine 04/04/2005 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; asıl dava ve birleşen davanın kabulüne dair verilen 30/10/2008 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalılardan ... ile ...’un temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Diğer davalı ...’un temyiz itirazına gelince; dava, adam öldürmeye tam teşebbüs ve kavgaya el uzatma nedeniyle uğranılan maddi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece, asıl ve birleştirilen davadaki istemler kabul edilmiş; karar, davalılar tarafından temyiz olunmuştur.

Dosyadaki bilgi ve belgeler ile davalıların yargılandıkları ceza dosyası içeriğinden; davacı ile davalılardan ... arasında orman ürünlerinin taşınması konusunda tartışma yaşandığı; aynı gün davalılardan ...’un çocukları olan diğer davalılar ... ile ...’un, köy kahvesinde davacı ile konuştukları, konuşmanın tartışmaya dönüştüğü; davacının, davalılardan ...'u tokatlaması üzerine diğer davalı ...’un elindeki bıçak ile davacıyı Adli Tıp Kurumu 1. İhtisas Dairesi raporunda belirtildiği gibi birden çok bıçak darbesi ile yaşam tehlikesi geçirecek, dalağının alınmasına ve % 17 oranda çalışma gücünden kaybetmiş sayılacak biçimde yaraladıkları; davalılardan ...’un da yaralama eyleminden sonra yere düşen davacı ile kavgaya el uzatacak biçimde boğuştuğu anlaşılmaktadır.

Davaya konu edilen olayla ilgili ceza yargılamasında, davalılardan ...’un davacıyı bıçakla yaraladığı ve bu nedenle eylemi gerçekleştiren kişi olarak adam öldürmeye tam teşebbüs suçundan cezalandırılmasına karar verildiği, diğer davalı ...’un ise davacının yaralanmasına yol açan eylemi gerçekleştirdiğine, eylemi kolaylaştırdığına ya da eylemin kolaylaşmasını sağlayacak biçimde doğrudan ya da yardımcı olarak katıldığına ilişkin kanıt bulunmadığı; ancak, yaralama eyleminden hemen sonra kavgaya el uzatacak biçimde davacı ile boğuştuğu gerekçesiyle, kavgaya el uzatmak suçundan cezalandırılmasına karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Borçlar Yasası'nın 141-147. maddelerinde düzenlenmiş bulunan ve yasalarda terim olarak, dayanışma (teselsül) ya da dayanışmalı (müteselsil) sorumluluk biçiminde yer alan sözcükler, “tam dayanışma (teselsül)” anlamındadır. Anılan yolla borçlu olanlar, zararın tamamından sorumludur. Zarar gören (alacaklı) dilediği borçluya başvurabilme hakkına sahiptir. Hukukumuzda bu tür sorumluluk, Borçlar Yasası'nın 50, 51, 179, 302, 534; Türk Ticaret Yasası'nın 178, 256, 336, 485/2; Medeni Yasa'nın 468/son, 641/1; 506 sayılı Yasa'nın 26; Basın Yasası'nın 13; Kat Mülkiyeti Yasası'nın 18/2 ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasası'nın 88 ve 89. maddelerinde olduğu gibi tek tek belirlenmiştir.

Ceza mahkemesinin kesinleşen kararına göre davalılardan ..., 765 sayılı Türk Ceza Yasası'nın 464. maddesi ile cezalandırılmış olmasına rağmen mahkemece onun açısından dayanışmalı sorumluluğun varlığı kabul edilip bu esasa göre ödetme kararı verilmiştir.

Oysa yasal düzenlemede kavgada el uzatılması, öldürme ya da yaralama eylemine katılma veya 765 sayılı Türk Ceza Yasası'nın 65. maddesinde belirtilen anlamda yardım (müzaharet) olarak benimsememiştir. Bu bakımdan kavgaya el uzatanı, ölümden veya yaralamadan doğan zarardan dayanışma kuralları uyarınca Borçlar Yasası'nın 50 ve 51. maddelerindeki esaslara göre dayanışmalı olarak sorumlu tutmaya olanak yoktur. Ancak, 765 sayılı Türk Ceza Yasası'nın 464/1. maddesi gereğince cezalandırılan, kendi eyleminden dolayı 765 sayılı Türk Ceza Yasası'nın 467. maddesi gereğince sorumlu tutulabilir.

Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilmeyerek, davacının sürekli iş göremezliğine yol açan yaralama eylemini gerçekleştirmeyen davalılardan ...'un da dayanışmalı olarak sorumlu tutulmuş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.